Luận án tiến sĩ: Quản trị hoạt động truyền thông về an ninh mạng tại hệ thống Ngân hàng Nhà nước ở Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN LÊ MINH NGỌC QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG VỀ AN NINH MẠNG TẠI HỆ THỐNG NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUAN HỆ CÔNG CHÚNG HÀ NỘI - 2026 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN LÊ MINH NGỌC QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG VỀ AN NINH MẠNG TẠI HỆ THỐNG NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Ngành: Quan hệ công chúng Mã số: 9.08 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUAN HỆ CÔNG CHÚNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Phạm Huy Kỳ TS. Đinh Thị Thanh Tâm HÀ NỘI – 2026 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học do tôi thực hiện. Các số liệu, kết quả và nội dung trình bày trong luận án này là trung thực, chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Những tài liệu, dữ liệu, kết quả nghiên cứu của các tác giả khác đƣợc sử dụng trong luận án đều đƣợc trích dẫn rõ ràng, đầy đủ theo đúng quy định. Tác giả luận án Lê Minh Ngọc LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này, tôi đã nhận đƣợc sự quan tâm, giúp đỡ và động viên quý báu từ nhiều cơ quan, thầy cô, đồng nghiệp, bạn bè và gia đình. Trƣớc hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Phạm Huy Kỳ và TS.

Đinh Thị Thanh Tâm – những ngƣời thầy, ngƣời cô đã tận tình hƣớng dẫn, chỉ bảo và định hƣớng cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Sự tận tâm, nghiêm túc và tinh thần khoa học của Thầy, Cô là nguồn động viên lớn giúp tôi vƣợt qua khó khăn và hoàn thiện luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo - Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã tạo điều kiện thuận lợi về môi trƣờng học tập, nghiên cứu, cung cấp những kiến thức quý báu làm nền tảng cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới các cơ quan, đồng nghiệp, bạn bè và gia đình đã luôn đồng hành, khích lệ, hỗ trợ tôi cả về tinh thần lẫn vật chất trong suốt thời gian qua.

Mặc dù đã nỗ lực hoàn thành với tinh thần nghiêm túc, luận án khó tránh khỏi thiếu sót. Tôi rất mong nhận đƣợc sự góp ý, chỉ dẫn của các thầy cô và đồng nghiệp để công trình đƣợc hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Tác giả luận án DANH MỤC SƠ ĐỒ BIỂU ĐỒ Hình 1. Mô hình lý thuyết truyền thông C.

Mô hình quản trị HĐTT về ANM tại các ngân hàng ở Việt Nam .1: Sơ đồ tổ chức của Vietcombank hiện nay. Sơ đồ quản trị HĐTT về ANM tại Vietcombank .3: Sơ đồ tổ chức của BIDV hiện nay. Sơ đồ quản trị HĐTT về ANM tại BIDV .5: Sơ đồ tổ chức ViettinBank hiện nay.6: Sơ đồ quản trị HĐTT về ANM tại ViettinBank. Nhận thức về yêu cầu của cán bộ truyền thông .2: Mức độ quan tâm của đối tác, khách hàng đến vấn đề ANM .3: Đánh giá của đối tác, khách hàng đối với thông tin về ANM .4: Đánh giá của cán bộ truyền thông đối với nội dung quản trị HĐTT về ANM của ngân hàng .5: Lựa chọn kênh truyền thông về ANM của đối tác, khách hàng .6: Đánh giá môi trƣờng quản trị HĐTT về ANM của nhân viên truyền thông .7: Điểm trung bình (Mean Score) cho từng tiêu chí đánh giá hiệu quả quản trị HĐTT về ANM của từng ngân hàng .8: Tổng hợp số lƣợng HĐTT về ANM của các ngân hàng.9: Đánh giá hiệu quả quản trị HĐTT của cán bộ truyền thông.10: Đánh giá của cán bộ, nhân viên ngân hàng về quản trị HĐTT.132 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ANM : an ninh mạng ANQG : an ninh quốc gia ANCN : an ninh con ngƣời HĐTT : hoạt động truyền thông NHNN : ngân hàng Nhà nƣớc PL : phụ lục PVS : phỏng vấn sâu TMCP : thƣơng mại cổ phần XHCN : xã hội chủ nghĩa MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG VỀ AN NINH MẠNG TẠI HỆ THỐNG NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC Ở VIỆT NAM. Nghiên cứu về truyền thông và quản trị hoạt động truyền thông. Nghiên cứu về an ninh mạng, quản trị hoạt động truyền thông về an ninh mạng tại ngân hàng. Kết quả đạt đƣợc của các công trình nghiên cứu, đề xuất vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu sâu và khung phân tích của luận án.

33 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG VỀ AN NINH MẠNG TẠI HỆ THỐNG NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC Ở VIỆT NAM. Cơ sở lý luận quản trị hoạt động truyền thông về an ninh mạng tại hệ thống ngân hàng nhà nƣớc ở Việt Nam. Cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn quản trị hoạt động truyền thông về an ninh mạng tại hệ thống ngân hàng nhà nƣớc ở Việt Nam. 71 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG VỀ AN NINH MẠNG TẠI HỆ THỐNG NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC Ở VIỆT NAM.

Giới thiệu các ngân hàng trong diện khảo sát của luận án. Khảo sát thực trạng quản trị hoạt động truyền thông. Đánh giá chung về thực trạng quản trị. 129 Chƣơng 4: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG VỀ AN NINH MẠNG TẠI HỆ THỐNG NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC Ở VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI.

Những vấn đề đặt ra đối với quản trị hoạt động truyền thông về an ninh mạng tại hệ thống ngân hàng nhà nƣớc Việt Nam. Giải pháp tăng cƣờng quản trị hoạt động truyền thông về an ninh mạng tại hệ thống ngân hàng nhà nƣớc ở Việt Nam. 179 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 182 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

Lý do lựa chọn đề tài Việt Nam đang bƣớc vào thời đại hội nhập quốc tế sâu rộng và chuyển đổi số, “quá trình thay đổi tổng thể và toàn diện của cá nhân, tổ chức về cách sống, cách làm việc và phƣơng thức sản xuất dựa trên các công nghệ số”[24] trong kỷ nguyên vƣơn mình của dân tộc. Chuyển đổi số là quá trình ứng dụng công nghệ số vào mọi khía cạnh của một tổ chức hoặc cá nhân, nhằm thay đổi cách thức hoạt động, quy trình làm việc và tạo ra giá trị mới, nâng cao hiệu quả quản trị xã hội. Đây không chỉ là việc số hóa dữ liệu mà còn là việc thay đổi tƣ duy, văn hóa và cách thức vận hành để thích ứng với môi trƣờng kinh doanh và xã hội đang thay đổi nhanh chóng. Trong bối cảnh đó, ngân hàng đóng vai trò quan trọng, vì ngân hàng cung cấp dịch vụ tài chính số, sự ổn định trong hoạt động của ngân hàng là điều kiện tiên quyết để ổn định tài chính, tăng trƣởng bền vững của quốc gia.

Bảo đảm an toàn hệ thống thông tin trong hoạt động ngân hàng là yêu cầu cần thiết để bảo vệ tài sản, duy trì lòng tin của khách hàng, thúc đẩy sự phát triển bền vững trong môi trƣờng kinh doanh đầy thách thức hiện nay. Truyền thông về an ninh mạng (ANM) tại hệ thống ngân hàng có vai trò rất quan trọng, bởi trong phát triển kinh tế số, bảo vệ thông tin và an toàn tài chính trở thành ƣu tiên hàng đầu. Môi trƣờng chuyển đổi số là không gian mà trong đó các hoạt động truyền thông (HĐTT) diễn ra thông qua các phƣơng tiện kỹ thuật số nhƣ internet, mạng xã hội, ứng dụng di động và các nền tảng trực tuyến khác. Các công cụ truyền thông kỹ thuật số đƣợc sử dụng để tạo, chia sẻ và tiếp nhận thông tin.

Sự bùng nổ của các dịch vụ ngân hàng trực tuyến và thanh toán điện tử đã tạo ra một nhu cầu lớn đối với việc xây dựng các biện pháp bảo mật hiệu quả, khi ngƣời tiêu dùng chuyển sang sử dụng các ứng dụng di động và trang web của ngân hàng để thực hiện các giao dịch tài chính, từ chuyển khoản đến thanh toán hóa đơn và mua sắm trực tuyến. Hoạt động này mang lại nhiều tiện lợi nhƣng cũng mở ra các nguy cơ, từ việc lạm dụng thông tin cá nhân đến các cuộc tấn công mạng nhằm vào tài khoản ngân hàng. 2 Quản trị HĐTT về ANM tại ngân hàng, trong đó có hệ thống ngân hàng nhà nƣớc (NHNN) là quá trình quản lý và điều hành các HĐTT về ANM nhằm thu hút sự chú ý và tƣơng tác của công chúng đối với dịch vụ của ngân hàng, yếu tố quyết định sự phát triển của các ngân hàng. Thực trạng quản trị HĐTT về ANM tại hệ thống NHNN đã đƣợc triển khai và đạt hiệu quả bƣớc đầu, tuy nhiên quá trình chuyển đổi số đang diễn mạnh mẽ và tác động trực tiếp đến ANM, ảnh hƣởng đến quản trị HĐTT về ANM tại hệ thống NHNN ở Việt Nam, đặt ra những vấn đề cần giải quyết.

Tăng cƣờng quản trị HĐTT về ANM là cấp thiết để nâng cao nhận thức cộng đồng - tuyến phòng thủ đầu tiên để bảo mật thông tin, ngăn chặn tin giả/độc hại, bảo vệ dữ liệu, hạ tầng số quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi số bền vững, nhất là khi truyền thông số đa dạng, nhiều chiều, phức tạp đang tác động lớn đến quản trị HĐTT. Truyền thông số là quá trình sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin thông qua các nền tảng công nghệ, internet và thiết bị điện tử nhƣ mạng xã hội, website, email, ứng dụng di động. Quá trình này thúc đẩy tƣơng tác đa chiều, thúc đẩy chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực. Nhƣng truyền thông số cũng có tạo ra nhiều thách thức đối với quản trị HĐTT nhƣ thông tin sai lệch và tiêu cực bởi môi trƣờng tƣơng tác ảo dễ lan truyền tin giả, toxic, gây suy giảm tƣơng tác trực tiếp.

Rủi ro an ninh và quyền riêng tƣ, nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân, lừa đảo mạng và tấn công ANM cũng gia tăng. Vì thế, quản trị HĐTT về ANM tại hệ thống NHNN ở Việt Nam là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn. Nhƣng thực tiễn cho thấy quản trị HĐTT về ANM tại hệ thống NHNN ở Việt Nam thời gian qua chƣa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, còn nhiều bất cập cần giải quyết. Trong khi đó, hiện tại, chƣa có công trình khoa học nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề quản trị HĐTT về ANM tại ngân hàng trong bối cảnh hiện nay.