Luận án phát huy nhân tố con người trong phát triển KT-XH ở Lào

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH SYSOMPHONE VONGPHACHANH PH¸T HUY NH¢N Tè CON NG¦êI TRONG PH¸T TRIÓN KINH TÕ - X· HéI ë CéNG HßA D¢N CHñ NH¢N D¢N LµO HIÖN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2018 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH SYSOMPHONE VONGPHACHANH PH¸T HUY NH¢N Tè CON NG¦êI TRONG PH¸T TRIÓN KINH TÕ - X· HéI ë CéNG HßA D¢N CHñ NH¢N D¢N LµO HIÖN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ Mã số: 62 22 03 02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. NGUYỄN THỊ NGA 2. PHAN MẠNH TOÀN HÀ NỘI - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN SYSOMPHONE VONGPHACHANH MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 5 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề lý luận về nhân tố con người và phát huy nhân tố con người 5 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào 12 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến giải pháp phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào 21 1.

Những giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu 27 Chương 2: PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO HIỆN NAY - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 31 2. Quan niệm về nhân tố con người và phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội 31 2. Tầm quan trọng của việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào 43 2. Những yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay 51 Chương 3: PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN 66 3.

Một số thành tựu cơ bản về phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay 66 3. Một số hạn chế về phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay 87 3. Nguyên nhân của những hạn chế trong việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay 100 Chương 4: GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO TRONG THỜI GIAN TỚI 112 4. Nhóm giải pháp để tăng cường sử dụng hợp lý, hiệu quả nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội 112 4.

Nhóm giải pháp tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng con người đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội 119 4. Nhóm giải pháp gia tăng động lực nhằm phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội 130 KẾT LUẬN 144 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 146 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 147 PHỤ LỤC 164 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN CHDCND Lào : Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ĐNDCM Lào : Đảng Nhân dân Cách mạng Lào GD-ĐT : Giáo dục - đào tạo GDP : Thu nhập quốc nội KH-CN : Khoa học - công nghệ KT-XH : Kinh tế - xã hội NCS : Nghiên cứu sinh 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nhận thức rõ vai trò quan trọng của nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH), trong thời gian qua, nhiều nước trên thế giới rất chú trọng nghiên cứu vấn đề nhân tố con người, phát huy nhân tố con người. Để phát triển KT-XH của một đất nước trong thời đại ngày nay, nhất là trong xu thế toàn cầu hóa và sự phát triển nhảy vọt của khoa học, kỹ thuật và công nghệ, nhân tố con người được coi là yếu tố quan trọng, quyết định các nguồn lực khác.

Sự thừa nhận vai trò quan trọng và quyết định của nhân tố con người trong phát triển KT-XH vừa mang ý nghĩa bước ngoặt của tư duy nhân loại, vừa mở ra một triển vọng mới cho tất cả các nước. Sự thành bại của chiến lược phát triển KT-XH ở mỗi nước đang tùy thuộc vào những bí quyết về đào tạo, bồi dưỡng, khai thác, sử dụng và phát huy tối đa nhân tố con người. Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND Lào) đang trên con đường đổi mới, qua đó đòi hỏi phải nắm vững sự vận động của quy luật KT-XH, phải tập hợp được điều kiện cần thiết nhằm phát huy nhân tố con người, qua đó cải thiện về căn bản năng suất lao động. Muốn phát triển một xã hội lành mạnh, bền vững và ổn định thì nhân tố con người phải được quan tâm hàng đầu bởi đó là chủ thể đảm bảo cho sự phát triển.

Đại hội lần thứ X của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (ĐNDCM Lào) khẳng định rằng: “nâng cao trình độ lực lượng sản xuất và xây dựng kinh tri thức, trong đó coi con người là đối tượng và là trung tâm của sự phát triển…” [150, tr. Điều đó cho thấy, muốn phát triển KT-XH của đất nước cần phải tập trung phát huy tối đa nhân tố con người để đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển đất nước. Thực tế cho thấy, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào là nước có dân số ít so với diện tích, có tài nguyên thiên nhiên, khoáng sản khá phong phú đa dạng, hơn nữa dân số Lào đang là cơ cấu dân số vàng, và nổi bật con người Lào giàu truyền thống cách mạng, tinh thần hiếu học v.; rất thuận lợi cho 2 phát triển KT-XH. Nhưng thực tế Lào vẫn là một nước nghèo, lạc hậu, nền khoa học, kỹ thuật và công nghệ, giáo dục, kinh tế yếu kém.

Có nhiều nguyên nhân cho thực trạng đó, nhưng không thể chối bỏ thực tế nhiều tiềm năng con người ở đây chưa được đánh thức, biến thành hiệu quả trong phát triển KT-XH. Điều đó cho thấy tính cấp bách của việc phát huy nhân tố con người trong phát triển KT-XH ở CHDCND Lào, nghĩa là phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo, lòng yêu nước, lao động cần cù của con người Lào nhằm phát triển KT-XH của đất nước và thoát khỏi sự đói nghèo, lạc hậu. Do đó, việc nghiên cứu, tìm giải pháp khắc phục có hiệu quả những khuyết điểm, yếu kém nêu trên nhằm thực hiện sự nghiệp cách mạng mà Đảng và Nhà nước đặt ra trong những năm tới thực sự là vấn đề rất cần thiết và cấp bách. Tuy nhiên, việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn về phát huy nhân tố con người hoặc phát huy nhân tố con người trong phát triển KT-XH ở CHDCND Lào còn rất ít.

Vì những khoảng trống về mặt lý luận và thực tiễn đó đã thôi thúc tác giả lựa chọn vấn đề: “Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế - xã hội ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay” làm đề tài nghiên cứu của luận án. Mục đích và nhiệm vụ của luận án 2. Mục đích Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng của việc phát huy nhân tố con người trong phát triển KT-XH ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào thời gian vừa qua, luận án đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm phát huy hiệu quả nhân tố con người trong phát triển KT-XH ở CHDCND Lào trong những năm tới. Nhiệm vụ Để đáp ứng được mục đích trên, luận án tập trung giải quyết những nhiệm vụ sau: - Phân tích làm rõ cơ sở lý luận của việc phát huy nhân tố con người ở CHDCND Lào hiện nay.

3 - Phân tích thực trạng và nguyên nhân của thực trạng phát huy nhân tố con người trong phát triển KT-XH ở CHDCND Lào trong thời gian vừa qua. - Đề xuất một số nhóm giải pháp chủ yếu nhằm phát huy hiệu quả nhân tố con người trong phát triển KT-XH ở CHDCND Lào trong thời gian tới. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án 3. Đối tượng nghiên cứu của luận án Đối tượng nghiên cứu của luận án là vấn đề phát huy nhân tố con người trong phát triển KT-XH ở CHDCND Lào hiện nay.

Phạm vi nghiên cứu của luận án - Luận án khảo sát những người trong độ tuổi lao động, tham gia vào quá trình phát triển KT-XH ở CHDCND Lào hiện nay. - Về thời gian: Luận án nghiên cứu vấn đề phát huy nhân tố con người trong phát triển KT-XH ở CHDCND Lào từ năm 1986 trở lại đây, đặc biệt tác giả tập trung khảo sát trong vòng từ năm 2007 đến nay. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án 4. Cơ sở lý luận của luận án - Luận án dựa trên lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.

Tác giả vận dụng các quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, và quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước CHDCND Lào về vấn đề con người. - Luận án còn được thực hiện trên cơ sở tham khảo, kế thừa các thành tựu khoa học ở một số công trình nghiên cứu trong nước và ngoài nước có liên quan đến đề tài. Phương pháp nghiên cứu của luận án Luận án dựa trên cơ sở vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, như phương pháp trừu tượng hóa khoa học, logic - lịch sử,. Ngoài ra, luận án còn sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp, quy nạp và diễn dịch, so sánh và đối chiếu, thống kê.

để triển khai các nội dung của luận án.