Luận án kiểm soát cảm xúc sinh viên công an phía nam - Nguyễn Thị Thanh Vân (2019)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ THANH VÂN SỰ KIỂM SOÁT CẢM XÚC CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN PHÍA NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC HÀ NỘI – 2019 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ THANH VÂN SỰ KIỂM SOÁT CẢM XÚC CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN PHÍA NAM Ngành: Tâm lý học Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phan Thị Mai Hương HÀ NỘI – 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả được trình bày trong luận án là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ các công trình nghiên cứu nào khác. Tác giả luận án Nguyễn Thị Thanh Vân MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ SỰ KIỂM SOÁT CẢM XÚC CỦA SINH VIÊN. Những nghiên cứu về cảm xúc. Những nghiên cứu về kiểm soát cảm xúc. 17 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ KIỂM SOÁT CẢM XÚC CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CÔNG AN NHÂN DÂN.

Kiểm soát cảm xúc. Sự kiểm soát cảm xúc của sinh viên các trường Đại học Công an nhân dân. 42 Chương 3: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Khái quát địa bàn và khách thể nghiên cứu.

Tổ chức nghiên cứu. Các phương pháp nghiên cứu. 69 Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN VỀ SỰ KIỂM SOÁT CẢM XÚC CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN PHÍA NAM. Thực trạng các cảm xúc cần kiểm soát của sinh viên các trường Đại học Công an nhân dân phía Nam.

Thực trạng kiểm soát cảm xúc của sinh viên các trường Đại học Công an nhân dân phía Nam. Các yếu tố tác động đến sự kiểm soát cảm xúc của sinh viên các trường Đại học Công an nhân dân phía Nam. Nghiên cứu trường hợp điển hình và thử nghiệm biện pháp tham vấn cá nhân131 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 142 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

148 PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Các loại cảm xúc cơ bản (Theo Travis Bradberry và Jean Greaves). Phân bố mẫu nghiên cứu. Phân bố khách thể nghiên cứu phục vụ phỏng vấn sâu .1: Các cảm xúc cần kiểm soát của sinh viên (*) .2: Mức độ quan trọng của những cảm xúc cần kiểm soát.

Điểm trung bình đánh giá mức độ quan trọng của những cảm xúc cần kiểm soát theo giới tính, hệ đào tạo và năm học .4: Tần suất xuất hiện cảm xúc cần kiểm soát. Tần suất xuất hiện cảm xúc cần kiểm soát theo giới tính, hệ đào tạo và năm học .6: Tác nhân nhà trường gây ra cảm xúc tức giận.7: Tác nhân nhà trường gây ra cảm xúc buồn chán .8: Tác nhân nhà trường gây ra cảm xúc lo âu.9: Cách kiểm soát cảm xúc tức giận của sinh viên .10: Tần suất và thời điểm thực hiện các phản ứng với cơn giận .11: Mối quan hệ giữa các cách kiểm soát cảm xúc tức giận. Thời điểm thực hiện cách kiểm soát cảm xúc tức giận. Cách kiểm soát cảm xúc tức giận theo giới tính, hệ đào tạo và năm học(*) .14: Cách kiểm soát cảm xúc buồn chán của sinh viên .15: Mối quan hệ giữa các cách kiểm soát cảm xúc buồn chán.

Thời điểm thực hiện cách kiểm soát cảm xúc buồn chán. Cách kiểm soát cảm xúc buồn chán theo giới tính, hệ đào tạo và năm học(*) .18: Cách kiểm soát cảm xúc lo âu của sinh viên .19: Mối quan hệ giữa các cách kiểm soát cảm xúc lo âu. Thời điểm thực hiện cách kiểm soát cảm xúc lo âu. Cách kiểm soát cảm xúc lo âu theo giới tính, hệ đào tạo và năm học (*).22: Cường độ của các cảm xúc cần kiểm soát .23: Mối quan hệ giữa cách kiểm soát cảm xúc và cường độ cảm xúc .24: Tác động của cường độ cảm xúc đến cách kiểm soát cảm xúc .25: Tự đánh giá về sự kiện gây ra cảm xúc .26: Mối quan hệ giữa cách kiểm soát cảm xúc và tự đánh giá về sự kiện gây ra cảm xúc.27: Kiểm định OneWay-Anova giữa cách kiểm soát cảm xúc và tự đánh giá về sự kiện gây ra cảm xúc (chỉ liệt kê trường hợp có sự khác biệt) .28: Tác động của tự đánh giá về sự kiện gây ra cảm xúc đến cách kiểm soát cảm xúc .29: Tự đánh giá về trách nhiệm của bản thân và yêu cầu đào tạo của ngành .30: Mối quan hệ giữa cách kiểm soát cảm xúc và tự đánh giá về trách nhiệm của bản thân và yêu cầu đào tạo của ngành .31: Kiểm định OneWay-Anova giữa cách kiểm soát cảm xúc và tự đánh giá về trách nhiệm của bản thân và yêu cầu đào tạo của ngành .32: Tác động của tự nhận thức về trách nhiệm của bản thân và yêu cầu đào tạo của ngành đến cách kiểm soát cảm xúc.

130 DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Circumplex model of Emotion – Russell and Feldman Barrett (1998). Copyright 1998 by the American Psychological Association. Mô hình điều chỉnh cảm xúc của Gross (2001). Tính cấp thiết của đề tài Trong hệ thống các chất liệu làm nên đời sống tâm lý của con người, cảm xúc là một trong những chất liệu nền tảng, là những rung động của con người khi thể hiện thái độ của mình trước các tác động của cuộc sống.

Theo đó, khi chịu sự tác động của cuộc sống, từ học tập, công việc, gia đình đến những mối quan hệ giao tiếp xã hội dù tích cực hay tiêu cực, con người sẽ thể hiện những cung bậc cảm xúc khác nhau. Những cung bậc cảm xúc sẽ thể hiện tình cảm, nhận thức, văn hóa; là một mặt quan trọng của nhân cách con người và ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống, sự nghiệp, mối quan hệ giao tiếp xã hội cũng như sự thành công của họ. Thực tế cho thấy, cảm xúc có thể là động lực, là tác nhân giúp kích hoạt, duy trì và tăng cường hoạt động của cá nhân; song cũng có thể làm che mờ lý trí, làm giảm hiệu quả giao tiếp, dẫn đến những lời nói và hành vi không đúng mực của cá nhân. Lý giải vấn đề này, D.

Salovey (2004) - các chuyên gia nghiên cứu về trí tuệ cảm xúc đã cho rằng: “Các xúc cảm có thể thúc đẩy suy nghĩ của chúng ta và có thể trợ giúp cho tư duy của chúng ta, thúc đẩy việc giải quyết vấn đề và hỗ trợ tìm ra nguyên nhân. Nếu chúng ta có tâm trạng tích cực, chúng ta có thể tạo ra những ý tưởng mới thú vị và có xu hướng giải quyết tốt hơn các vấn đề, chẳng hạn như nảy sinh ý tưởng về một kế hoạch tiếp thị mới. Nếu chúng ta ở trong tâm trạng hơi tiêu cực, chúng ta lại tập trung chú ý hơn vào các chi tiết và có thể giải quyết tốt hơn việc tìm nguyên nhân của vấn đề, chẳng hạn như tìm ra lỗi của một báo cáo tài chính” [41]. Theo đó, dù được nghiên cứu theo cách tiếp cận nào, giá trị và sức mạnh của cảm xúc đối với đời sống con người luôn được thừa nhận tuyệt đối.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để hiểu rõ cảm xúc, phát huy vai trò của cảm xúc tích cực để đem lại hiệu quả cao trong hoạt động và tránh được những tác hại do không kiểm soát được cảm xúc tiêu cực nảy sinh. Vì vậy, những nghiên cứu về kiểm 1 soát cảm xúc có ý nghĩa rất lớn giúp cá nhân hoạt động hiệu quả, đạt được sự cân bằng và hài hòa trong cuộc sống. Người biết kiểm soát cảm xúc là người có nghị lực, có văn hóa, có kỹ năng sống tốt và cũng là người được mọi người yêu mến, nể phục và tôn trọng. Trong hệ thống các trường Công an nhân dân thuộc Bộ Công an, các trường Công an nhân dân phía Nam chịu trách nhiệm tuyển sinh và đào tạo lực lượng công an từ Quảng Trị trở vào.

Mỗi cơ sở đào tạo là trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học của lực lượng Công an nhân dân các tỉnh thành phía Nam. Với vị trí quan trọng đó, những năm qua, nhiều thế hệ sinh viên đã không ngừng học tập và rèn luyện, xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, phấn đấu trở thành những cán bộ công an giỏi về chính trị, vững về pháp luật và tinh thông về nghiệp vụ. Đội ngũ cán bộ công an tương lai chính là những sinh viên đang được đào tạo trong các trường Công an nhân dân. Chất lượng của đội ngũ này phụ thuộc nhiều vào quá trình học tập và rèn luyện ở các trường Công an nhân dân.

Với môi trường học tập và rèn luyện đặc thù, kết hợp học tập chuyên môn và thực hiện kỷ luật nghiêm khắc, sự kiểm soát cảm xúc bản thân là rất cần thiết đối với sinh viên Công an. Đây cũng chính là yêu cầu công việc trong tương lai vì hàng ngày hàng giờ, lực lượng công an phải tiếp xúc nhiều người dân với trình độ, độ tuổi, giới tính và nghề nghiệp khác nhau. Trong những năm qua, trên các phương tiện báo chí, mạng xã hội, đã có nhiều hình ảnh phản cảm về một bộ phận cán bộ công an đã không kiểm soát được cảm xúc tức giận khi thực hiện nhiệm vụ, dẫn đến không làm chủ hành vi, thậm chí xảy ra xô xát. Theo đó, tạo nên sự ác cảm của người dân đối với cơ quan bảo vệ pháp luật.

Ngoài ra, thực tế cho thấy một bộ phận cán bộ có biểu hiện buồn chán, không tâm huyết với nghề, thậm chí có phản ứng tiêu cực làm ảnh hưởng đến bản thân, gia đình và ngành. Kiểm soát cảm xúc tốt sẽ giúp nâng cao hiệu quả các mặt công tác nghiệp vụ, đặc biệt là công tác vận động quần chúng tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; tránh được những vi phạm đáng tiếc xảy ra khi đấu tranh nghiệp vụ hay đấu tranh công khai, trực diện với đối tượng phạm tội, nhất là với 2 các đối tượng manh động và có nhiều thủ đoạn đối phó với cơ quan công an. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, việc kiểm soát cảm xúc cũng chính là thể hiện bản lĩnh nghề nghiệp của người Công an nhân dân.