Hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Cà Mau - Luận văn Thạc sĩ

i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG -------- TÔ TOÀN VẸN MSHV: 17001225 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TỪ THỰC TIỄN TỈNH CÀ MAU LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ MÃ NGÀNH: 8310110 Bình Dương, tháng 11 năm 2020 ii BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG -------- TÔ TOÀN VẸN MSHV: 17001225 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TỪ THỰC TIỄN TỈNH CÀ MAU LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ MÃ NGÀNH: 8310110 HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN VĂN TRÌNH Bình Dương, tháng 11 năm 2020 iii MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Lý do nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu.

Nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Kết cấu của luận văn.

LÝ LUẬN CƠ BẢN VÀ. 6 CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA .1 KHÁI QUÁT VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA .1 Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa .2 Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa .3 Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa .4 Ưu điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa.5 Hạn chế của doanh nghiệp nhỏ và vừa.2 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN CHÍNH SÁCH KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH .3 CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA.1 Khái niệm Chính sách hỗ trợ DNNVV .2 Nội dung chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa .1 Chính sách tín dụng .2 Chính sách thuế .3 Chính sách đất đai .4 Chính sách xúc tiến thương mại .5 Chính sách phát triển nguồn nhân lực .3 Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp SME .1 Hỗ trợ thông tin .2 Hỗ trợ tư vấn .3 Hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực .4 Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh .5 Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo .6 Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị 24 1.4 KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA MỘT SỐ TỈNH TRONG LÃNH THỔ VIỆT NAM VÀ BÀI HỌC CHO TỈNH CÀ MAU.1 Kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ các tỉnh lân cận.1 Kinh nghiệm của Vĩnh Long: .2 Kinh nghiệm của Cần Thơ:. 28 TÓM TẮT CHƯƠNG 1. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN.

32 TỈNH CÀ MAU, GIAI ĐOẠN 2014 - 2019 .1 THỰC TRẠNG DNNVV VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2014-2019.2 THỰC TRẠNG MỘT SỐ CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DNNVV Ở ĐỊA BÀN TỈNH CÀ MAU.1 Chính sách tín dụng.2 Chính sách thuế .3 Chính sách xúc tiến thương mại .4 Chính sách phát triển nguồn nhân lực.5 Chính sách đất đai .6 Kết luận thực trạng của DNNVV trên địa bàn tỉnh Cà Mau.3 ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN CÀ MAU GIAI ĐOẠN 2014-2019.1 Nguyên nhân hạn chế trong việc thực hiện chính sách. 49 TÓM TẮT CHƯƠNG 2. 51 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA. 52 TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH CÀ MAU .1 TIẾP TỤC HOÀN THIỆN THỂ CHẾ .2 TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN VAY CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA.3 CẢI CÁCH HỆ THỐNG THUẾ HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRONG SẢN XUẤT, KINH DOANH .4 ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG XÚC TIẾN THƯƠNG MẠI .5 NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC, HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA ĐÀO TẠO LAO ĐỘNG .6 ĐỔI MỚI CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI VÀ MẶT BẰNG KINH DOANH CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA.

58 TÓM TẮT CHƯƠNG 3. 61 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 63 vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Y nghĩa 1 DN Doanh nghiệp 2 DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa 3 NHNN Ngân hàng nhà nước 4 NHTM Ngân hàng thương mại 5 TCTD Tổ chức tín dụng 6 TNDN Thu nhập doanh nghiệp 7 TTLT Thông tư liên tịch 8 BKHĐT Bộ Kế hoạch Đầu tư 9 BTC Bộ Tài chính 10 QH Quốc hội 11 TTg Thủ tướng 1 MỞ ĐẦU 1. Lý do nghiên cứu Các doanh nghiệp nhỏ và vừa có vai trò lớn trong việc phát triển kinh tế xã hội của các nước.

Việc phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa cho phép khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên, nguồn vốn, công nghệ và thị trường; tạo công ăn việc làm cho người lao động; góp phần chuyển dịchcơ cấu kinh tế; giảm bớt chênh lệch giàu nghèo; hỗ trợ cho các doanh nghiệp lớn; duy trì và phát triển các ngành nghề truyền thống…. Với số lượng đông đảo, chiếm tới hơn 96% tổng số doanh nghiệp, tạo công ăn việc làm cho gần một nữa số lao động trong các doanh nghiệp, đóng góp đáng kể vào GDP và kim ngạch xuất khẩu của các nước, các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đang khẳng định vai trò không thể thiếu của mình trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Thực tế cho thấy DNNVV trên địa bàn tỉnh Cà Mau đang phát triển nhưng còn nhiều hạn chế và khó khăn. Việc tiếp cận với nguồn vốn còn nhiều gian nan.

Doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Cà Mau chủ yếu là DNNVV, tiềm lực tài chính yếu, các dự án quy mô nhỏ, vốn chủ sở hữu chiếm tỷ lệ thấp, khả năng đáp ứng các yêu cầu về tài sản đảm bảo còn hạn chế. Điều đó gây nên hệ quả là doanh nghiệp không tiếp cận được nguồn vốn vay của các ngân hàng thương mại. Lĩnh vực xây dựng trên địa bàn tỉnh Cà Mau bị ảnh hưởng nghiêm trọng, do những năm qua chi phí liên tục bị cắt giảm, đầu tư công bị hạn chế. DNNVV hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu thủy sản ngày càng bị cạnh tranh gay gắt, đặc biệt là tại thị trường EU; doanh nghiệp cũng phải đối mặt với các rào cản kỹ thuật của các nước nhập khẩu; khả năng cạnh tranh của các sản phẩm của doanh nghiệp còn chưa cao.

Thị trường luôn luôn biến động, phần lớn hàng hóa được tiêu thụ nội tỉnh; quy mô kinh doanh của doanh nghiệp còn theo kiểu truyền thống hộ gia đình, trình độ quản trị doanh nghiệp và áp dụng khoa học kỹ thuật chưa đáp ứng nhu cầu phát triển hiện nay. 2 Các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp đang đối mặt với tình trạng nợ phải thu lớn, dẫn đến đình trệ sản xuất kinh doanh, năng suất giảm, hàng hóa không nơi tiêu thụ… kéo theo hệ lụy là nợ vay ngân hàng càng tăng. Chi phí sản xuất tăng. Các dự án được cấp Giấy chứng nhận đầu tư trong các khu công nghiệp triển khai chậm, công tác giải phóng mặt bằng còn nhiều vướng mắc.

Đề tài về doanh nghiệp nhỏ và vừa đã thu hút được sự quan tâm của nhiều học giả, các nhà nghiên cứu, và các nhà hoạch định chính sách trong những năm gần đây. Đã có nhiều sách, báo và các công trình nghiên cứu về doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên việc áp dụng cho các doanh nghiệp ở Cà Mau còn một số hạn chế. Xuất phát từ lý do trên, đề tài “Một số giải pháp hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa từ thực tiễn tỉnh Cà Mau” đã được chọn để nghiên cứu.

Đề tài nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc tìm ra thực trạng và giải pháp để phát triển các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới. Tình hình nghiên cứu Trong thời gian qua, do tính chất cấp thiết và quan trọng của vấn đề Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế, đã có một số chương trình nghiên cứu khá quy mô ở cấp Bộ, Ngành và của một số chuyên gia, nhà nghiên cứu. Tuy nhiên, các đề tài đó chỉ đề cập đến một khía cạnh nào đó như lao động, công nghệ, tài chính. và có những đánh giá sơ lược về năng lực cạnh tranh của các DNNVV ở Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Tác giả Trần Ngọc Ca (2000) chủ biên sách tham khảo “Quản lý đổi mới công nghệ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của các DNNVV” đã có bàn các vấn đề lý luận về quản lý và đổi mới doanh nghiệp. Lê Thế Đức (2017), “Chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam” đã bàn về những chính sách hoàn thiện và định hướng phát triển DNNVV ở Việt Nam. 3 Tác giả Nguyễn Thị Hạnh (2014) với đề tài "Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn Hà Tĩnh" cho thấy mặc dù các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp có đưa ra xong còn quy định chung chung, thiết kế chưa thật sự phù hợp với đối tượng DNNVV. Tác giả có đưa ra một số giải pháp, trong đó cần tăng cường kết hợp giữa hỗ trợ trực tiếp và hỗ trợ gián tiếp, đặc biệt chú trọng nâng cao hiệu quả của chính sách hỗ trợ tài chính, một trong những vấn đề doanh nghiệp rất cần.

Như vậy, vấn đề liên quan đến DNNVV đã được nhiều tác giả nghiên cứu, thể hiện trong nhiều loại công trình. Định nghĩa, phân loại, thực trạng, giải pháp… của các DNNVV đã được nhiều tác giả phân tích kỹ lưỡng. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của tác giả, ở mỗi thời điểm khác nhau và với bối cảnh khác nhau, khi bàn về chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV thì luôn phát sinh những vấn đề mới mà các nghiên cứu trước chưa phát hiện hết hoặc chưa có đủ dữ liệu về mặt thời gian để phân tích, đánh giá. Xuất phát từ tình hình nghiên cứu đó, tác giả đã chọn vấn đề nghiên cứu là Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam trên địa bàn tỉnh Cà Mau trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế nhằm tránh trùng lặp và đóng góp thêm vào cách nhìn nhận vấn đề này.

Mục tiêu nghiên cứu - Mục tiêu nghiên cứu tổng quát: Nghiên cứu thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ DNVVN ở Cà Mau, từ đó Đưa ra những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam trong thời gian tới. - Mục tiêu nghiên cứu cụ thể: + Phân tích thực trạng áp dụng chính sách hỗ trợ DNVVN ở Cà Mau, + Phân tích những mặt đạt được, những hạn chế và tìm ra nguyên nhân của những thành tựu và hạn chế trong quá trình thực hiện các chính sách hỗ trợ DNVVN ở Cà Mau, + Đề xuất các giải pháp mang tính khả thi nhằm hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam. Nhiệm vụ nghiên cứu  Nghiên cứu và hệ thống hóa các vấn đề lý luận liên quan đến DNNVV và chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV.