Luận văn: Giải pháp nâng cao hiệu quả chống thất thu thuế nhập khẩu tại Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần

BỘ GIÁO DỤC VÀO ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ LÊ VĂN MINH GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN KCN SÓNG THẦN - CỤC HẢI QUAN TỈNH BÌNH DƯƠNG NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH – 60.02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS Nguyễn Quang Thu. Bình Dương – Năm 2015 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác chống thất thu thuế nhập khẩu tại Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần - Cục Hải quan tỉnh Bình Dương ” là công trình nghiên cứu của chính tác giả, nội dung được đúc kết từ quá trình họ c tập và các kết quả nghiên cứu thực tiễn trong thời gian qua, số liệu được sử dụng là trung thực và có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng. Luận văn được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Quang Thu. Tác giả luận văn Lê Văn Minh i DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Sơ đồ Tổ chức bộ máy thu thuế và thu khác đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu…………………………………………………………….1 biến động về thất thu thuế nhập khẩu tại Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần 2010 – 2014……………………………………………………………33 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Diễn tiến kim ngạch XNK và số thu thuế nộp NSNN năm 2010 – 2014 tại Cục Hải quan Bình Dương ………………………………….2: Diễn tiến tình hình thất thu thuế nộp NSNN năm 2010 – 2014 tại Cục Hải quan Bình Dương …………………………………………………………28 Bảng 2.3: Kim ngạch XNK Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần năm 2010 – 2014……………………………………………………….4: Kết quả thu ngân sách tại Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần 2010 – 2014…………………….

5: Kết quả thực hiện dự toán thu ngân sách tại Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần 2010 – 2014……….6: Ước tính thất thu thuế tại Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần 2010 – 2014………………………….7: Tình hình phát hiện vi phạm pháp luật về hải quan……………………64 ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BVMT Bảo vệ môi trường C/O Giấy chứng nhận xuất xứ GTGT Giá trị gia tăng KTSTQ Kiểm tra sau thông quan KCN Khu công nghiệp NSNN Ngân sách nhà nước NK Nhập khẩu TTĐB Tiêu thụ đặc biệt TNHH Trách nhiệm hữu hạn VNACCS/VCIS Hệ thống thông quan tự động WTO Tổ chức thương mại thế giới XK Xuất khẩu XNK Xuất nhập khẩu XNC Xuất nhập cảnh iii MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU .1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THUẾ NHẬP KHẨU VÀ VAI TRÒ CỦA CƠ QUAN HẢI QUAN TRONG CÔNG TÁC CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THUẾ NHẬP KHẨU VÀ THẤT THU THUẾ. Thuế nhập khẩu, đặc điểm của thuế nhập khẩu và phân loại thuế nhập khẩu. Thất thu thuế nhâp khẩu và chống thất thu thuế.

Sự cần thiết chống thất thu thuế nhập khẩu. VAI TRÒ CỦA CƠ QUAN HẢI QUAN TRONG CÔNG TÁC CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU. Chức năng của cơ quan Hải quan trong quản lý thu thuế nhập khẩu 14 1. Vai trò của cơ quan Hải quan trong chống thất thu thuế nhập khẩu.

Những nhân tố ảnh hưởng đến việc nâng cao vai trò của cơ quan Hải quan trong chống thất thu thuế nhập khẩu. KINH NGHIỆM VỀ NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA CƠ QUAN HẢI QUAN TRONG CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI. Kinh nghiệm của Hoa Kỳ. Kinh nghiệm của Trung Quốc.

Kinh nghiệm của Thái Lan. Kinh nghiệm chống thất thu thuế của Cục Hải quan Tp. Hồ Chí Minh. Kinh nghiệm chống thất thu thuế của Cục Hải quan Đồng Nai.24 iv CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN KCN SÓNG THẦN.

ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA CHI CỤC HẢI QUAN KCN SÓNG THẦN. TÌNH HÌNH THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN KCN SÓNG THẦN .3 THỰC TRẠNG VỀ THU THUẾ VÀ THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN KCN SÓNG THẦN .1 Thực trạng gian lận về thuế nhập khẩu tại Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần. Thực trạng chống thất thu thuế nhập khẩu tại Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần. ĐÁNH GIÁ CHUNG THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU CỦA CHI CỤC HẢI QUAN KCN SÓNG THẦN THỜI GIAN QUA.1 Những kết quả đạt được .2 Hạn chế và nguyên nhân .51 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN KCN SÓNG THẦN.

ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA CƠ QUAN HẢI QUAN TRONG CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU. Dự báo về hội nhập kinh tế Quốc tế của Việt Nam, những cơ hội và thách thức đối với cơ quan Hải quan trong chống thất thu thuế. Định hướng phát triển của Hải quan Bình Dương đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020. NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA HẢI QUAN TRONG VIỆC CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN KCN SÓNG THẦN.

Đề ra các biện pháp chống thất thu thuế và thường xuyên, liên tục được triển khai trong từng lĩnh vực của Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần. Hoàn thiện chính sách thuế nhập khẩu hàng hóa. Đẩy mạnh công tác thu thập, xử lý thông tin doanh nghiệp, áp dụng quản lý rủi ro các doanh nghiệp làm thủ tục qua Chi cục. Tăng cường và nâng cao hiệu quả trong việc theo dõi, quản lý, thu hồi nợ đọng thuế và các biện pháp xử lý vi phạm về thuế đối với đối tượng nộp thuế.

Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hữ u quan và tạo những điều kiện thuận lợi để nâng cao vai trò của Hải quan trong chống thất thu thuế. Nâng cao trình độ nhận thức cho cả đội ngũ Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần và đối tư ợng nộp thuế. Giải pháp khác .87 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .90 vi PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Thuế là công cụ kinh tế chủ yếu được Nhà nước sử dụng để điều tiết vĩ mô nền kinh tế và huy động nguồn thu cho ngân sách nhà nước, trong đó thuế xuất, nhập khẩ u luôn chiếm vai trò quan trọng.

Trong những năm qua, chính sách và cơ chế quản lý thu thuế từ hoạt động xuất, nhập khẩu đã có những thay đổi lớn, đạt được những kết quả quan trọng cả về thu ngân sách và quản lý điều tiết vĩ mô, quan hệ kinh tế đối ngoại. Từ đó góp phần ổn định tình hình kinh tế - xã hội, thúc đẩy và bảo hộ sản xuất trong nước, tăng cường thu hút đầu tư, tạo ra những tiền đề cần thiết để chuyển nền kinh tế nước ta sang một thời kỳ phát triển mới, thời kỳ hội nhập. Một trong những yêu cầu qua n trọng trong tổ chức thực thi chính sách thuế là phải thu đúng, thu đủ theo quy định của pháp luật về thuế nhằm đảm bảo nguồn thu cho ngân sách quốc gia, cũng như đảm bảo tính công bằng giữa các đối tượng nộp thuế. Hải quan Việt Nam với chức năng, nhiệm v ụ “Gác cửa nền kinh tế của đất nước”, là cơ quan thực thi các chính sách của Chính phủ nhằm thực hiện tốt việc quản lý đối với hàng hoá xuất, nhập khẩu, góp phần thu đúng thu đủ cho ngân sách Nhà nước.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được thì trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách thuế nhập khẩu cũng đã nổi lên một vấn đề cần giải quyết đó là tình trạng thất thu thuế nhập khẩu. Có thể nói tình trạng thất thu thuế nhập khẩu đã xảy ra trong thời gian dài, số thuế thất thu không phải là nhỏ, làm ảnh hưởng xấu đến cân đối thu chi của ngân sách Nhà nước và tạo ra sự bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ về thuế. Nguyên nhân của tình trạng thất thu thuế nhập khẩu có thể do ý thức tuân thủ pháp luật thuế của một bộ phận người nộp th uế chưa tốt; công tác quản lý thuế còn yếu kém ở một số lĩnh vực nên tình trạng trốn thuế, nợ đọng thuế và gian lận thương mại diễn ra khá phổ biến; công tác chống thất thu thuế chưa 1 được tiến hành thường xuyên, liên tục, gây thất thu đáng kể cho ngân sách Nhà nước. Thực trạng trên đòi hỏi phải không ngừng tăng cường công tác chống thất thu thuế đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu.

Điều này càng đặc biệt có ý nghĩa quan trọng hơn khi nước ta đang bước vào giai đoạn hội nhập sâu rộng với yêu cầu cắt giảm thuế quan theo các thỏa thuận song phương và đa phương ngày càng quyết liệt, dẫn đến nguồn thu thuế xuất, nhập khẩu đã giảm đáng kể trong khi đó vẫn phải đảm bảo yêu cầu cân đối ngân sách để đáp ứng hoạt động chi của Nhà nước. Trong nhiều năm qua, Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần luôn là đơn vị có số thu thuế lớn nhất trong 8 Chi cục trực thuộc Cục Hải quan tỉnh Bình Dương (chiếm trên 30 % tổng số thu toàn Cục). Trong đó, số thu từ hoạt động nhập khẩu chiếm trên 90% tổng thu từ hoạt động xuất, nhập khẩu Do vậy, nếu nguồn thu thuế từ hàng hóa nhập khẩu bị giảm sút, sẽ ảnh hưởng đến khả năng hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách của toàn Cục Hải quan tỉnh Bình Dương. Chính vì vậy công tác chống thất thu thuế hàng hóa nhập khẩu luôn trở thành nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyê n của Chi cục.

Với ý nghĩa trên, tôi chọn đề tài “Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác chống thất thu thuế nhập khẩu tại Chi cục Hải quan KCN Sóng Thần - Cục Hải quan tỉnh Bình Dương” để nghiên cứu nhằm đáp ứng nhu cầu đòi hỏi của thực tiễn. Tổng quan nghiên cứu Hiện nay, chủ đề nâng cao hiệu quả công tác chống thất thu thuế nhập khẩu tại Chi cục hoặc cục hải quan của một địa phương không còn mới nhưng vẫn còn ít đề tài trong và ngoài nước nghiên cứu về vấn đề này.1 Các công trình nghiên cứu ngoài nư ớc “Hướng dẫn của ngành hải quan về xuất khẩu và nhập khẩu” của Cục hải quan Úc. Đề tài này nghiên cứu về các loại mặt hàng nhập khẩu và xuất khẩu, hệ thống phân loại thuế hải quan, trình bày các loại thuế gián tiếp, các văn bản và quy định liên quan đến v iệc kiểm soát chống thất thu thuế xuất khẩu và nhập khẩu tại Úc. Đề tài cũng có các kiến nghị kèm theo nhằm triển khai thành công 2 các quy trình kiểm soát thất thu thuế xuất và nhập khẩu đối với ngành Hải quan của Úc.

Đề tài: “Tỷ lệ thuế và tình trạng trốn thuế: trường hợp thất thu thuế nhập khẩu ở Tanzania” của tác giả Manamba Epaphra, Viện IAA, Tanzania.