Đẩy mạnh phát triển ngành cao su Bình Phước trong CNH-HĐH giai đoạn 2018-2028

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG TRẦN HỮU NHÂN MSHV: 17000015 ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN NGÀNH CAO SU TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA TẠI TỈNH BÌNH PHƯỚC, GIAI ĐOẠN 2018 - 2028 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ MÃ NGÀNH: 8340410 Bình Dương, năm 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG TRẦN HỮU NHÂN MSHV: 17000015 ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN NGÀNH CAO SU TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA TẠI TỈNH BÌNH PHƯỚC, GIAI ĐOẠN 2018 - 2028 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ MÃ NGÀNH: 8340410 HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. PHÙNG THẾ TÁM Bình Dương, năm 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng luận văn “Đẩy mạnh phát triển ngành cao su trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại tỉnh Bình Phước, giai đoạn 2018 – 2028” là bài nghiên cứu của chính tôi. Ngoài trừ những tài liệu tham khảo được trích dẫn trong luận văn này, tôi cam đoan rằng toàn phần hay những phần nhỏ của luận văn này chưa từng được công bố hoặc được sử dụng để nhận bằng cấp ở những nơi khác. Không có sản phẩm/nghiên cứu nào của người khác được sử dụng trong luận văn này mà không được trích dẫn theo đúng qui định.

Luận văn này chưa bao giờ được nộp để nhận bất kỳ bằng cấp nào tại các trường đại học hoặc cơ sở đào tạo khác. Bình Dương, ngày tháng năm 2019 Trần Hữu Nhân i LỜI CẢM ƠN Ban Giám hiệu trường Đại học Bình Dương, Khoa Kinh tế, Giảng viên tham gia giảng dạy đã giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tác giả trong quá trình học tập và thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp. Ban Giám đốc công ty, Lãnh đạo phòng Kỹ thuật – Pháp chế công ty TNHH MTV Cao su Bình Phước. Phùng Thế Tám đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài.

Các anh/chị học viên ngành Quản lý kinh tế khóa 01 và gia đình đã động viên, giúp đỡ và cung cấp cho tác giả những thông tin, tài liệu có liên quan trong quá trình hoàn thành luận văn tốt nghiệp này. Trân trọng cảm ơn! ii TÓM TẮT Bằng phương pháp thu thập thông tin ngành cao su tại Cục thống kê tỉnh Bình Phước và các doanh nghiệp cao su tỉnh Bình Phước trực thuộc tập đoàn cao su Việt Nam, thông qua phương pháp định tính kết hợp phân tích – tổng hợp tài liệu và nghiên cứu lịch sử so sánh nhằm đi sâu phân tích thực trạng phát triển ngành cao su ở tỉnh Bình Phước trong giai đoạn 2013 – 2018, từ đó tìm ra giải pháp chủ yếu để phát triển bền vững ngành cao su trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại tỉnh Bình Phước, giai đoạn 2018 – 2028. Chương 1, tác giả nghiên cứu lý luận về CNH, HĐH. Việc làm rõ khái niệm và bản chất của CNH, HĐH là cơ sở khoa học để phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp của các phần tiếp theo.

Trong chương này, tác giả đã đánh giá tổng quan ngành cao su Việt Nam để thấy rõ vai trò của ngành cao su đối với nền kinh tế quốc dân. Từ đánh giá chung về phát triển ngành cao su, tác giả đã phân tích 4 vai trò của việc phát triển ngành cao su đối với kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, tác giả đi vào nghiên cứu nội dung và tiêu chí phát triển ngành cao su. Nghiên cứu các tiêu chí đánh giá chất lượng sản phẩm cao su.

Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển ngành cao su cũng được đề cập nhằm làm cơ sở lý luận cho các chương tiếp theo, bao gồm các nhân tố vĩ mô, các nhân tố vi mô, các nhân tố tự nhiên và các nhân tố xã hội. Tác giả cũng đã nghiên cứu việc phát triển cao su của các tỉnh thành, địa phương có sự phát triển mạnh về ngành cao su, cũng như có những giải pháp hữu dụng trong việc sản xuất và tiêu thụ cao su thiên nhiên. Qua đó, tác giả rút ra 4 bài học kinh nghiệm cho ngành cao su tỉnh Bình Phước. Chương 2, tác giả đi vào phân tích các điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Phước có ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành cao su của tỉnh.

Từ đó cho thấy, việc lựa chọn và phát triển ngành cao su ở tỉnh Bình Phước là phù hợp với điều kiện đất đai, thổ nhưỡng và lao động của vùng. Đồng thời việc phát triển cao su ở Bình Phước không những chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế là thúc đẩy nhanh quá trình CNH-HĐH mà sự phát triển đó còn mang lại những ý nghĩa về mặt xã hội, môi trường và an ninh quốc phòng… Tác giả cũng đi sâu vào phân tích thực trạng iii phát triển ngành cao su của tỉnh Bình Phước thông qua việc phân tích thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ngành cao su nói chung, từ đó đánh giá được sự đóng góp của việc phát triển ngành cao su đối với sự nghiệp hiện đại hóa, công nghiệp hóa địa phương. Mặt khác, tác giả cũng chỉ ra những hạn chế, yếu kém còn tồn tại trong quá trình phát triển ngành cao su tỉnh Bình Phước cần được khắc phục trong thời gian tới. Chương 3, tác giả chỉ ra những quan điểm và chủ trương phát triển ngành cao su của tỉnh Bình Phước, tầm nhìn đến năm 2028.

Qua đó đề xuất các giải pháp nhằm phát triển ngành cao su của tỉnh trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Ngoài ra, tác giả cũng đề xuất một số khuyến nghị đối với chính quyền địa phương Bình Phước. iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. iii MỤC LỤC .v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

ix DANH MỤC BẢNG. xi DANH MỤC HÌNH. xii MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài.

Tình hình nghiên cứu. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu .1 Mục tiêu nghiên cứu .2 Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu .1 Phương pháp tiếp cận nghiên cứu .2 Phương pháp thu thập số liệu .3 Phương pháp xử lý, phân tích số liệu.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn. Kết cấu của luận văn .6 Chương 1 – CƠ SỞ LÝ THUYẾT. Lý luận chung về công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Khái niệm công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Bản chất công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nội dung chủ yếu của công nghiệp hoá và hiện đại hóa .2 Cơ sở lý luận về sự phát triển ngành cao su .1 Khái niệm phát triển và phát triển ngành cao su .2 Vai trò của ngành cao su trong quá trình phát triển kinh tế xã hội theo hướng CNH-HĐH. Nội dung và tiêu chí phát triển ngành cao su. Gia tăng sản lượng và diện tích.

Huy động và sử dụng nguồn lực phát triển cao su. Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm cao su. Nâng cao trình độ kỹ thuật và tổ chức sản xuất cao su. Phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm cao su.

Tiêu chí đánh giá chất lượng sản phẩm cao su. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển ngành cao su. Các nhân tố vĩ mô. Các nhân tố vi mô.

Các nhân tố tự nhiên. Các nhân tố xã hội. Bài học kinh nghiệm từ sự phát triển ngành cao su của một số tỉnh thành, địa phương trong cả nước đối với quá trình phát triển ngành cao su ở tỉnh Bình Phước .30 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.33 Chương 2 – THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGÀNH CAO SU TRONG THỜI KỲ CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA TẠI TỈNH BÌNH PHƯỚC, GIAI ĐOẠN 2013 – 2018. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Bình Phước ảnh hưởng đến phát triển ngành cao su .1 Đặc điểm tự nhiên .2 Đặc điểm kinh tế - xã hội .2 Những thành tựu của ngành cao su trong quá trình thúc đẩy CNH, HĐH trên địa bàn Bình Phước .1 Phát triển ngành cao su đã góp phần hình thành khu vực sản xuất hàng hóa lớn để thúc đẩy kinh tế phát triển .2 Phát triển ngành cao su góp phần tạo việc làm, đặc biệt là người đồng bào Dân tộc thiểu số làm thay đổi tập quán canh tác .3 Phát triển ngành cao su góp phần xóa đói, giảm nghèo và nâng cao thu nhập cho người lao động .4 Phát triển ngành cao su góp phần thúc đẩy quá trình ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, hợp lý hóa trong sản xuất .5 Phát triển ngành cao su góp phần thúc đẩy phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng về giao thông, điện, nước, giáo dục, văn hóa và y tế .6 Phát triển ngành cao su góp phần bảo vệ môi trường sinh thái .3 Những mặt hạn chế của phát triển ngành cao su trong sự nghiệp CNH, HĐH trên địa bàn tỉnh Bình Phước.49 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.51 Chương 3 – GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT TRIỂN NGÀNH CAO SU GÓP PHẦN THÚC ĐẨY QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA TẠI TỈNH BÌNH PHƯỚC ĐẾN NĂM 2028 .1 Quan điểm, mục tiêu và định hướng phát triển ngành cao su ở Bình Phước giai đoạn 2018 - 2023 và tầm nhìn đến 2028 .1 Quan điểm phát triển .3 Định hướng phát triển .2 Các giải pháp chủ yếu phát triển cao su đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH tỉnh Bình Phước thời gian tới .1 Đối với khâu trồng và quy hoạch vùng sản xuất .2 Đối với khâu tổ chức sản xuất .3 Đối với khâu chế biến và tiêu thụ .3 Kiến nghị đối với cơ quan chính quyền tỉnh Bình Phước .62 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.64 vii KẾT LUẬN .68 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC viii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT STT KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT TÊN ĐẦY ĐỦ Association of Natural Rubber Producing Countries 1 ANRPC (Hiệp hội các quốc gia sản xuất cao su thiên nhiên) 2 BAHT Đồng Baht Thái Lan 3 CB.