Luận án: Phát triển nguồn nhân lực tại doanh nghiệp cơ khí tỉnh Thái Nguyên

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VŨ HỒNG VÂN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÁC DOANH NGHIỆP CƠ KHÍ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI - 2019 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VŨ HỒNG VÂN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÁC DOANH NGHIỆP CƠ KHÍ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 9 34 01 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐINH NGỌC LAN PGS.TS VÕ VĂN ĐỨC HÀ NỘI - 2019 LỜI CAM ĐOAN Luận án này được tác giả nghiên cứu và thực hiện bằng sự nỗ lực của bản thân dưới sự hướng dẫn của hai giáo viên hướng dẫn. Các tài liệu được trích dẫn đầy đủ và rõ ràng. Các số liệu và thông tin đưa ra trong luận án đảm bảo tính trung thực và khách quan. Những kết quả nghiên cứu của luận án và các công trình công bố của tác giả không trùng với bất kỳ công trình nào.

TÁC GIẢ Vũ Hồng Vân MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .i DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT .iv DANH MỤC CÁC BẢNG. v DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ. vii DANH MỤC PHỤ LỤC. vii MỞ ĐẦU.

1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở Việt Nam. Tóm lược kết quả nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực của các công trình đã được công bố và hướng nghiên cứu của đề tài luận án.

22 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CỦA DOANH NGHIỆP CƠ KHÍ. Cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực. Các đặc trưng cơ bản của nhân lực ngành cơ khí. Nội dung phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp cơ khí.

Các nhân tố tác động đến hoạt động phát triển nguồn nhân lực của các doanh nghiệp cơ khí. Các hoạt động phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp. Một số kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực của các doanh nghiệp. 65 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÁC DOANH NGHIỆP CƠ KHÍ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN.

Tổng quan về tỉnh Thái Nguyên. Những đặc điểm cơ bản về các doanh nghiệp cơ khí tỉnh Thái Nguyên. Thực trạng hoạt động phát triển nguồn nhân lực của các doanh nghiệp cơ khí tại tỉnh Thái Nguyên. Những yếu tố bên trong ảnh hưởng đến hoạt động phát triển nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp cơ khí Thái Nguyên.

Đánh giá chung về hoạt động phát triển nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp cơ khí Thái Nguyên .125 CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CỦA CÁC DOANH NGHIỆP CƠ KHÍ TỈNH THÁI NGUYÊN. Bối cảnh quốc tế và trong nước ảnh hưởng đến hoạt động phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp cơ khí. Quan điểm, định hướng và mục tiêu phát triển nguồn nhân lực của các DNCK tỉnh Thái Nguyên đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035. Các giải pháp phát triển nguồn nhân lực của các doanh nghiệp cơ khí tỉnh Thái Nguyên đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035.

Một số kiến nghị.161 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT ATLD An toàn LĐ BHXH Bảo hiểm xã hội CBQL Cán bộ quản lý CK Cơ khí CV Công việc CNH-HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa CT Công ty DN Doanh nghiệp DNCK Doanh nghiệp cơ khí DNTN Doanh nghiệp tư nhân FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài FPT Tập đoàn FPT GS.TS Giáo sư, Tiến sĩ KTXH Kinh tế - xã hội MTV Một thành viên NNL Nguồn nhân lực PCCC Phòng cháy chữa cháy PGS.TS Phó giáo sư, Tiến sĩ SP Sản phẩm PTNNL Phát triển nguồn nhân lực SXKD Sản xuất kinh doanh TB Trung bình TNHH Trách nhiệm hữu hạn TP Thành phố UBND Uỷ ban nhân dân DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Tổng hợp tóm tắt các yếu tố bên trong ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực .1: Dân số và LĐ tỉnh Thái Nguyên.2: Tổng số LĐ trên 15 tuổi đang làm việc tại tỉnh Thái Nguyên năm 2017 phân theo ngành nghề. Số LĐ làm việc trong ngành công nghiệp chế biến chế tạo tại Thái Nguyên năm 2017 .4: Số lượng doanh nghiệp cơ khí giai đoạn 2010-2017 .5: Tổng số LĐ của các doanh nghiệp cơ khí 2010-2017 .6: Phân loại LĐ cơ khí theo trình độ .7: Kết quả hoạt động SXKD doanh nghiệp cơ khí .8: Giá trị sản xuất công nghiệp theo giá so sánh 2010 của ngành CKTN .9: Tổng hợp điều tra CBQL về tình hình nguồn nhân lực của doanh nghiệp cơ khí .10: Tổng hợp điều tra CBQL về chất lượng nguồn nhân lực của doanh nghiệp cơ khí .11: Trình độ của NLĐ trong các doanh nghiệp cơ khí Thái Nguyên năm 2017 .12: Cơ cấu bậc thợ của công nhân cơ khí năm 2017 .13: Tổng hợp khảo sát ý kiến của CBQL về công tác tuyển dụng và sử dụng LĐ của các doanh nghiệp cơ khí Thái Nguyên .14: Tổng hợp khảo sát ý kiến của CBQL về công tác đánh giá của các doanh nghiệp cơ khí Thái Nguyên .15: Quy mô đào tạo 2015 – 2017 .16: Cơ cấu LĐ được đào tạo năm 2015 – 2017 .17: Ngân sách cho đào tạo năm 2015 – 2017 .18: Nội dung các khóa đào tạo năm 2015 – 2017 .19: Phương pháp đào tạo nguồn nhân lực của các DN cơ khí.20: Tổng hợp khảo sát ý kiến của CBQL về hoạt động đào tạo của các DNCK Thái Nguyên .21: Tổng hợp tiền thưởng cuối năm giai đoạn 2013 - 2017 .22: Tổng hợp khảo sát ý kiến của CBQL về hoạt động đãi ngộ của các doanh nghiệp cơ khí Thái Nguyên .23: Tổng hợp khảo sát ý kiến của CBQL về môi trường làm việc của các doanh nghiệp cơ khí Thái Nguyên .24: Tổng hợp đánh giá của NLĐ về hoạt động của doanh nghiệp .25: Tổng hợp ý kiến về nhân tố Công nghệ sản xuất .26: Tổng hợp ý kiến về nhân tố Văn hóa học tập của doanh nghiệp.27: Tổng hợp ý kiến về nhân tố Năng lực tự học của NLĐ .28: Tổng hợp ý kiến về nhân tố Động lực học tập của NLĐ.29: Tổng hợp ý kiến về nhân tố Hoạt động phát triển nguồn nhân lực .30: Trung bình và độ lệch chuẩn của các nhân tố ảnh hưởng .31: Ma trận xoay các nhân tố .32: Kết quả phân tích tương quan giữa các thang đo .33: Kết quả hồi quy sử dụng phương pháp Enter .34: Mô hình tóm tắt sử dụng phương pháp Enter .35: Phân tích phương sai .123 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Hình 1.1: Quy trình nghiên cứu của luận án .2: Mô hình PTNNL của Jerry W.1: Cơ cấu kinh tế tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013-2017 .2: Cơ cấu LĐ của DNCK Thái Nguyên theo trình độ năm 2017.3: Cơ cấu bậc thợ của LĐ trong DNCK Thái Nguyên .4: Biểu đồ tần số của phần dư .124 DANH MỤC CÁC HỘP Hộp 3. Hình thức đào tạo DNCK sử dụng hiệu quả. Chất lượng đào tạo NNL CK của các trường đại học .3 : Ảnh hưởng của công nghệ sản xuất đến PTNNL.

Đánh giá hiệu quả hoạt động phát triển nguồn nhân lực.113 DANH MỤC PHỤ LỤC Phụ lục 1: Một số chỉ tiêu kinh tế xã hội tỉnh Thái Nguyên. Đơn vị hành chính phân theo huyện, TP, thị xã năm 2017 .2: GDP theo các ngành kinh tế của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010-2017 .3: Cơ cấu kinh tế tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012 - 2017 .4: Một số chỉ tiêu KTXH tỉnh Thái Nguyên năm 2012 – 2017 .5: Cơ cấu LĐ tỉnh Thái Nguyên phân theo ngành kinh tế giai đoạn 2010- 2017 .6: Giá trị sản xuất công nghiệp tỉnh Thái Nguyên theo giá so sánh năm 2010 phân theo loại hình kinh tế .7: Số người trong độ tuổi LĐ tỉnh Thái Nguyên theo trình độ năm 2017 .8: Tổng số LĐ trên 15 tuổi đang làm việc tại tỉnh Thái Nguyên năm 2017 phân theo độ tuổi .9: Tổng số LĐ trên 15 tuổi đang làm việc tại tỉnh Thái Nguyên năm 2017 phân theo ngành nghề đào tạo. Tỷ lệ LĐ thất nghiệp trong độ tuổi LĐ của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010-2017.166 Phụ lục 2: Mã ngành của các DN cơ khí đề tài nghiên cứu .167 Phụ lục 3: Số liệu về doanh nghiệp cơ khí Thái Nguyên .1: Số lượng LĐ của các DN sản xuất CK theo ngành nghề năm 2016.2: Số LĐ nữ tại các DNCK Thái Nguyên 2010 – 2017 .3: Vốn SXKD của các DNCK giai đoạn 2010-2017 .4: Số DNCK Thái Nguyên phân chia theo quy mô vốn năm 2016 .5: Số doanh nghiệp cơ khí phân chia theo quy mô LĐ 2016 .6: Cơ cấu doanh nghiệp cơ khí Thái Nguyên theo loại hình DN.7: Cơ cấu doanh nghiệp cơ khí theo huyện .8: Giá trị còn lại tài sản cố định của các DNCK 2010-2016 .9: Doanh thu thuần của các DNCK Thái Nguyên .10: Các SP chủ yếu của các DNCK tại Thái Nguyên 2016 .11: Các SP chủ yếu của DNCK Nhà nước 2016.12: SP chủ yếu của các DNCK tư nhân 2016 .13: Các SP chủ yếu của DNCK có vốn đầu tư nước ngoài 2016 .14: Giá trị sản xuất công nghiệp theo giá so sánh 2010 của ngành công nghiệp chế biến chế tạo phân theo khu vực kinh tế .15: Một số Công ty cơ khí lớn tại Thái Nguyên. Mẫu nghiên cứu .1: Cơ cấu chọn mẫu DN theo quy mô LĐ năm 2016 .2: Thống kê mô tả nghiên cứu điều tra các DNCK .3: Thống kê mô tả nghiên cứu điều tra NLĐ .4: Danh sách LĐ của DN chọn mẫu điều tra.

Thông tin các chuyên gia tham gia phỏng vấn chuyên sâu .190 Phụ lục 5: Nội dung phỏng vấn chuyên gia .192 Phụ lục 6: Nội dung phỏng vấn sâu CBQL DN .193 Phụ lục 7: Phiếu điều tra dành cho CBQL .194 Phụ lục 8: Phiếu điều tra dành cho NLĐ. 202 Phụ lục 9: Thống kê mẫu nghiên cứu.1: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo giới tính .2: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo độ tuổi .3: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo trình độ .4: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo thời gian đào tạo .5: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo vị trí CV .6: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo thâm niên .7: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo thu nhập .8: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo quy mô DN .213 Phụ lục 10: Phân tích Cronbach’s Alpha. 214 Phụ lục 11: Phân tích nhân tố EFA .221 Phụ lục 12: Phân tích hồi quy .1: Mối quan hệ tương quan tuyến tính (Pearson Correlation) .