Nghiên cứu nhân tố chuỗi cung ứng bán lẻ Việt Nam - Phạm Minh, Đại học Lạc Hồng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG ----------oOo---------- PHẠM MINH NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA CHUỖI CUNG ỨNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH BÁN LẺ VIỆT NAM Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã ngành: 9340101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGÔ QUANG HUÂN TS. ĐỖ HỮU TÀI Đồng Nai, năm 2018 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do- Hạnh phúc ---------------------------------------------- LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án “Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của chuỗi cung ứng tại các doanh nghiệp kinh doanh bán lẻ Việt Nam” là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Ngô Quang Huân và TS.

Các nội dung được tham. khảo và kế thừa từ các nguồn tài liệu khác có trong luận án đều được tôi trích dẫn đầy đủ và có trong danh mục tài liệu tham khảo. Các kết quả nghiên cứu trong luận án chưa từng được ai khác công bố trong bất kỳ công trình nào. Đồng Nai, ngày ….năm 2018 Nghiên cứu sinh PHẠM MINH LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình thực hiện luận án, tôi không thể hoàn thành được nếu không có sự giúp đỡ và động viên của nhiều người.

Có thể kể đến sự giúp đỡ của Người hướng dẫn khoa học, các Thầy, Cô, bạn bè và người thân trong gia đình. Trước tiên, tôi xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc đến thầy Ngô Quang Huân và thầy Đỗ Hữu Tài, là những người đã hướng dẫn khoa học cho tôi trong suốt thời gian tôi học tập và nghiên cứu tại trường đại học Lạc Hồng. Trong gần bốn năm qua, các thầy đã tận tâm hướng dẫn tôi bước vào con đường nghiên cứu khoa học và động viên tôi rất nhiều để có thể hoàn thành công trình nghiên cứu của mình. Những góp ý và nhận xét của các thầy trong suốt quá trình nghiên cứu đã giúp tôi, không chỉ trong việc thực hiện luận án mà còn trong việc hoàn thiện bản thân.

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến các Thầy, Cô thuộc khoa Sau đại học và các Thầy, Cô thuộc trường đại học Lạc Hồng đã giảng dạy và giúp đỡ tôi hoàn thành các học phần, các chuyên đề trong chương trình đào tạo tiến sỹ. Sự tận tình của các Thầy, Cô đã tạo điều kiện cho tôi có thể tích lũy được các kiến thức hữu ích nhằm thực hiện được các công việc để có thể hoàn thành luận án này. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đặc biệt đến những người thân trong gia đình đã ủng hộ và tạo điều kiện tốt nhất để tôi có đủ nghị lực và sự tập trung trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu này. Đồng Nai, ngày tháng năm 2018 Nghiên cứu sinh PHẠM MINH MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU .1 TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ VÀ DOANH NGHIỆP KINH DOANH BÁN LẺ VIỆT NAM.2 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI .3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU .4 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.5 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU .6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Phương pháp nghiên cứu định tính .2 Phương pháp nghiên cứu định lượng .7 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC .13 a) Các nghiên cứu của Michael Hugos và David Blanchard .14 b) Nghiên cứu của Douglas, James và Lisa .15 c) Nghiên cứu của Huỳnh Thị Thu Sương .16 d) Nghiên cứu của Ravinder Kumar, Rajesh K.

Singh và Ravi Shankar .17 e) Nghiên cứu của Henry, Rado và Scarlett .18 f) Nghiên cứu của Sandberg và Abrahamsson .19 g) Các nghiên cứu khác .20 h) Tổng hợp các nghiên cứu trước .8 NHỮNG ĐÓNG GÓP VÀ TÍNH MỚI CỦA LUẬN ÁN .9 BỐ CỤC CỦA LUẬN ÁN .25 TÓM TẮT CHƯƠNG 1 .26 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ BÁN LẺ VÀ CHUỖI CUNG ỨNG BÁN LẺ .1 TỔNG QUAN VỀ BÁN LẺ .1 Khái niệm và đặc điểm của bán lẻ .2 Vai trò của bán lẻ trong nền kinh tế .3 Phân loại bán lẻ .1 Theo loại hình sở hữu.2 Theo phương thức tiếp xúc với khách hàng .2 TỔNG QUAN VỀ CHUỖI CUNG ỨNG .1 Khái niệm về chuỗi cung ứng .2 Các hoạt động trong chuỗi cung ứng .3 Các giai đoạn phát triển của chuỗi cung ứng .3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA CHUỖI CUNG ỨNG BÁN LẺ .1 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của chuỗi cung ứng .6 Môi trường không chắc chắn (Enviromental Uncertainty) .7 Công nghệ thông tin (Information Technology) .8 Quan hệ của chuỗi cung ứng (Supply chain Relationship) .9 Chiến lược trong chuỗi cung ứng (Strategy) .10 Đo lường hiệu suất hoạt động (Performance Measurement) .11 Sự hợp tác trong chuỗi cung ứng (Collaboration) .12 Quản lý kinh doanh (Business Management) .13 Sự hỗ trợ của quản lý cấp cao (Top Management Support) .14 Nguồn nhân lực (Human Resource) .15 Sự hài lòng của khách hàng (Customer Satisfaction) .2 Các nhân tố thành công quan trọng ảnh hưởng đến hoạt động của chuỗi cung ứng bán lẻ .3 Giả thuyết và mô hình nghiên cứu đề xuất .56 TÓM TẮT CHƯƠNG 2 .59 CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU .1 LỰA CHỌN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .2 QUI TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC .3 HỒI QUY NHỊ PHÂN .4 MÔ HÌNH CẤU TRÚC TUYẾN TÍNH PLS .5 THIẾT KẾ BẢNG CÂU HỎI ĐỊNH LƯỢNG .1 Thiết kế bảng câu hỏi cho nghiên cứu trong giai đoạn gạn lọc .2 Thiết kế bảng câu hỏi cho nghiên cứu trong giai đoạn chính thức .1 Thang đo Sản xuất .3 Thang đo Địa điểm .4 Thang đo Vận tải .5 Thang đo Thông tin .6 Thang đo Sự hợp tác trong chuỗi cung ứng .7 Thang đo Sự hỗ trợ của quản lý cấp cao .8 Thang đo Chiến lược trong chuỗi cung ứng .87 TÓM TẮT CHƯƠNG 3 .89 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .1 CÁC NHÂN TỐ THÀNH CÔNG QUAN TRỌNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN THÀNH CÔNG CỦA CHUỖI CUNG ỨNG BÁN LẺ .1 Lý do thực hiện nghiên cứu .2 Kết quả phỏng vấn nhóm .3 Thu thập dữ liệu .4 Kết quả nghiên cứu .2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG CHÍNH THỨC .1 Thu thập dữ liệu giai đoạn chính thức .2 Kết quả nghiên cứu chính thức .1 Kiểm tra độ tin cậy của thang đo .2 Kiểm tra độ phân biệt và hiện tượng đa cộng tuyến .3 Đánh giá mô hình cấu trúc .3 THẢO LUẬN VỀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .105 TÓM TẮT CHƯƠNG 4 .108 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ .2 HÀM Ý QUẢN TRỊ.1 Hàm ý về nâng cao vai trò lãnh đạo .2 Hàm ý về tăng cường sự hợp tác trong chuỗi cung ứng .3 Hàm ý về nâng cao khả năng vận chuyển .4 Hàm ý về việc nâng cao hiệu quả chia sẻ thông tin trong chuỗi cung ứng .5 Hàm ý về chiến lược trong chuỗi cung ứng .3 HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU .119 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Thống kê các hệ thống bán lẻ tại Việt Nam 5 Bảng 1.2: Tổng quan các nghiên cứu trước 22 Bảng 3.1: Nội dung các thang đo 88 Bảng 4.1: Thống kê mô tả mẫu khảo sát theo giới tính 94 Bảng 4.2: Thống kê mẫu khảo sát theo trình độ và quy mô doanh nghiệp 95 Bảng 4.3: Kiểm định Omnibus cho các hệ số của mô hình 95 Bảng 4.4: Tóm tắt mô hình 96 Bảng 4.5: Bảng phân loại đối tượng 96 Bảng 4.6: Tổng hợp các biến trong phương trình 97 Bảng 4.7: Kết quả kiểm tra độ tin cậy 100 Bảng 4.8: Hệ số tải nhân tố bên ngoài 101 Bảng 4.9: Kết quả HTMT 102 Bảng 4.10: Kết quả VIF 103 Bảng 4.11: Kết quả R bình phương 103 Bảng 4.12: Mức độ tác động gián tiếp của các nhân tố 105 Bảng 4.13: Mức độ tác động tổng hợp của các nhân tố 106 DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: GDP bình quân đầu người của Việt Nam 2 Hình 1.2: Tổng giá trị hàng hóa và bán lẻ Việt Nam 3 Hình 1.3: Số cửa hàng trên 1 triệu dân 6 Hình 1.4: Mô hình 5 động lực chính của chuỗi cung ứng 14 Hình 1.5: Các nhân tố ảnh hưởng hoạt động chuỗi cung ứng 19 Hình 2.1: Các thành phần chính trong quản trị chuỗi cung ứng 38 Hình 2.2: Mô hình SCOR 39 Hình 2.3: Mối quan hệ giữa các nhóm hoạt động trong SCOR 40 Hình 2.4: Mô hình nghiên cứu đề xuất 59 Hình 3.1: Qui trình nghiên cứu 63 Hình 3.2: Khung phân tích của luận án 66 Hình 4.1: Mô hình nghiên cứu chính thức 104 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT - AVE: Phương sai tích trung bình – Average Variance Extracted - BJC: Tập đoàn Berli Jucker Pcl, Thái Lan - BM: Quản lý kinh doanh – Business Management - CB: Dựa trên phương sai – Covariance Based - CL: Chiến lược - Strategy - ĐĐ: Địa điểm – Location - ERP: Enterprise Resource Planning - HL: Sự hài lòng khách hàng – Customer Satisfaction - HQ: Hiệu quả chuỗi cung ứng – Performance Measurement - HT: Hợp tác – Collaboration - HTMT: Heterotrait – Monotrait Ratio - IT: Công nghệ thông tin – Information Technology - KIS: Công ty cổ phần đầu tư KIS - LK: Lưu kho – Inventory - MT: Môi trường không chắc chắn – Enviromental Uncertainty - NL: Nguồn nhân lực - Human Resource - PLS: Bình phương từng phần nhỏ nhất – Partial Least Squares - QĐ-BTM: Quyết định của bộ Thương mại - QH: Quan hệ trong chuỗi cung ứng – Supply chain Relationship - QL: Sự hỗ trợ quản lý cấp cao – Top Management Support - Saigon Co-op: Liên hiệp Hợp tác xã Thương Mại Thành phố Hồ Chí Minh - SATRA: Tổng công ty Thương mại Sài gòn - SEM: Mô hình cấu trúc tuyến tính – Structural Equation Modeling - SmartPLS: phần mềm phân tích SmartPLS - SPSS: phần mềm phân tích SPSS - SX: Sản xuất – Production - TPHCM: Thành phố Hồ Chí Minh - TT: Thông tin - Information - VCCI: Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VIF: hệ số phóng đại nhân tố - Variance Inflation Factor - Vingroup: Tập đoàn Vingroup – Công ty CP - VT: Vận tải - Transporation - WERC: Warehousing Education and Research Council TÓM TẮT Trong nghiên cứu này, mục tiêu nghiên cứu chính là xác định các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của chuỗi cung ứng tại các doanh nghiệp kinh doanh bán lẻ có vốn Việt Nam (các doanh nghiệp Việt Nam nắm giữ quyền kinh doanh) nhằm làm cơ sở khoa học để đưa ra các giải pháp giúp các doanh nghiệp kinh doanh bán lẻ Việt Nam. Để thực hiện mục tiêu này, nghiên cứu kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu định tính được thực hiện bằng phương pháp nghiên cứu “bàn giấy”.