Luận án TS: Quản lý Hoạt động Giáo dục Hướng nghiệp cho Học sinh THPT tại Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM ========================= LÊ THỊ THU TRÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 60.14 Người hướng dẫn khoa học: TS Lê Đông Phương Hà Nội – năm 2016 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn khoa học của TS Lê Đông Phương. Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài là nghiên cứu của tôi, trung thực và chưa từng công bố dưới bất kì hình thức nào. Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi rõ trong phần tài liệu tham khảo. Ngoài ra luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu của các tác giả khác, các cơ quan tổ chức khác đều có trích dẫn và chú thích rõ nguồn gốc.

Nếu phát hiện có bất kì sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung luận văn của mình. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài ““Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh THPT trên địa bàn Hà Nội”, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, tạo điều kiện của tập thể lãnh đạo, các nhà khoa học, cán bộ, chuyên viên tại các trường THPT trên địa bàn Hà Nội; tập thể ban lãnh đạo Viện khoa học giáo dục; tập thể các cán bộ tại Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành về sự giúp đỡ đó. Tôi bày bỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Lê Đông Phương, thầy giáo trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo cho tôi hoàn thành luận văn này.

Tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp của tôi đang công tác và gia đình đã động viên, khích lệ, tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn này. TÁC GIẢ LUẬN VĂN Mục lục DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT v DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ vi MỞ ĐẦU 1 1. Lý do chọn đề tài 1 2. Mục đích nghiên cứu 4 3.

Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4 3. Khách thể nghiên cứu 4 3. Đối tượng nghiên cứu 5 4. Nhiệm vụ nghiên cứu 5 4.

Tìm hiểu cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh THPT. Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh THPT tại Hà Nội. Đề xuất và khảo nghiệm một số biện pháp tăng cường quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp. Phạm vi nghiên cứu 5 6.

Phương pháp nghiên cứu 6 6. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết 6 6. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 6 6. Phương pháp xử lí dữ liệu 6 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 7 1.

Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7 1. Về tổ chức hoạt động hướng nghiệp 7 1. Về tổ chức hoạt động hướng nghiệp cho học sinh THPT 17 1.Các khái niệm cơ bản của đề tài 20 1. Quản lý giáo dục 28 1.

Lý luận về hướng nghiệp và giáo dục hướng nghiệp 30 i 1. Lý thuyết về hướng nghiệp và GDHN 31 1. Các con đường GDHN 43 1. Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh THPT 46 1.

Khái quát chung về quản lý hướng nghiệp 46 1. Các chức năng quản lí hướng nghiệp 50 1. Thực hiện hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh 65 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình QL GDHN 72 1.

Thị trường lao động 72 1. Giáo dục đào tạo 72 1. Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên 73 1. Phụ huynh học sinh 73 1.

Các tổ chức xã hội 74 Kết luận chương 1 75 Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP TRONG TRƯỜNG THPT TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI 77 2. Đặc điểm kinh tế xã hội của Hà Nội 77 2. Mô tả nghiên cứu thực trạng 91 2. Mục đích khảo sát 91 2.

Đối tượng khảo sát 91 2. Nội dung khảo sát 92 2. Phương pháp khảo sát 92 2. Thời gian khảo sát 93 2.

Xử lý kết quả khảo sát 93 2. Mục đích khảo sát: nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến GDHN cụ thể: 94 2. Kết quả nghiên cứu thực trạng công tác QL GDHN tại các trường THPT trên địa bàn Hà Nội 94 2. Thực tế quản lý GDHN tại các trường THPT đã khảo sát 94 2.

Những yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn ngành nghề của HS99 2. Thực trạng khó khăn trong tổ chức GDHN hiện nay 101 ii 2. Thực trạng kết quả của GDHN 104 Kết luận chương 2 106 Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP 109 3. Nguyên tắc để xây dựng giải pháp 109 3.

Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 109 3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 109 3. Nguyên tắc đảm bảo chất lượng và tính hiệu quả 109 3. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 110 3.

Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 110 3. Các biện pháp tăng cường tổ chức giáo dục hướng nghiệp 111 3. Nâng cao nhận thức về giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông 111 3. Thành lập bộ phận tư vấn hướng nghiệp ngay trong trường THPT 115 3.

Phát triển, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, chuyên viên tư vấn hướng nghiệp 121 3. Tổ chức tư vấn cho học sinh theo nhóm nhỏ 124 3. Tăng cường xã hội hóa hoạt động giáo dục hướng nghiệp, phối hợp với các cơ sở đào tạo và đơn vị tuyển dụng 128 3. Khảo sát tính khả thi 133 3.

Đối tượng khảo sát tính khả thi của luận văn 133 3. Nội dung khảo sát và cách thức tiến hành 133 3. Kết quả khảo sát 133 Kết luận chương 3 135 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 138 Kết luận 138 Khuyến nghị 141 Đối với các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục hướng nghiệp 141 Đối với các trường THPT 142 TÀI LIỆU THAM KHẢO 143 iii PHỤ LỤC 1 Phụ lục 1 2 Phụ lục 2 8 Phụ lục 3 12 Phụ lục 4 15 Phụ lục 5 19 Phụ lục 6 20 Phụ lục 7 21 Phụ lục 8 22 Phụ lục 9 23 iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CNH – HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa CĐ – ĐH Cao đẳng – đại học CSSX Cơ sở sản xuất GD Giáo dục GDHN Giáo dục hướng nghiệp GDNN Giáo dục nghề nghiệp GDTX Giáo dục thường xuyên GD&ĐT Giáo dục và đào tạo HTGD Hệ thống giáo dục HS Học sinh KT – XH Kinh tế - xã hội PHHS Phụ huynh học sinh PLHS Phân luồng học sinh NNL Nguồn nhân lực QLGD Quản lý giáo dục THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TCCN Trung cấp chuyên nghiệp TVHN Tư vấn hướng nghiệp XHCN Xã hội chủ nghĩa XHH Xã hội hóa v DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ Hình 1.1: Bản chất hoạt động quản lý Hình 1.2: Mối quan hệ của các chức năng quản lý Hình 1.3: Cấu trúc hoạt động quản lý trong nhà trường Hình 1.4: Mô hình cung cấp dịch vụ hướng nghiệp Hình 1.5: Vòng nghề nghiệp Hình 1.6: Cây nghề nghiệp Hình 1.7: Lý thuyết cây hệ thống Hình 1.8: Mô hình lập kế hoạch nghề Hình 1.9: Mô hình quy trình hướng nghiệp Hình 1.10: Vai trò của hướng nghiệp Hình 1.11: Sơ đồ tam giác hướng nghiệp của K.12: Sơ đồ phân luồng HS sau tốt nghiệp THPT Hình 1.13: Tổng quan về QLHN vi MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nước ta đang bước vào giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong bối cảnh khoa học – công nghệ phát triển như vũ bão.

Sự phát triển kinh tế - xã hội đặt ra yêu cầu nền giáo dục Việt Nam phải tạo ra lớp người lao động mới có khả năng làm chủ được khoa học – công nghệ hiện đại. Nghị quyết TW8 về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục – đào tạo chỉ rõ: “ Đẩy mạnh phân luồng sau trung học cơ sở; định hướng nghề nghiệp ở trung học phổ thông”, “ đảm bảo cho học sinh có trình độ trung học cơ sở ( hết lớp 9) có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng phân luồng mạnh sau trung học cơ sở, trung học phổ thông phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng”. Hướng nghiệp trong giáo dục, với bản chất là hệ thống các biện pháp tiến hành trong và ngoài nhà trường để giúp học sinh phổ thông có kiến thức về nghề nghiệp và có khả năng lựa chọn về nghề nghiệp trên cơ sở kết hợp nguyện vọng, sở trường của cá nhân với nhu cầu sử dụng lao động của xã hội, đóng vai trò quan trọng trong quá trình đạt được mục tiêu đó. Vai trò chủ yếu của giáo dục hướng nghiệp là phát hiện, bồi dưỡng tiềm năng sáng tạo của cá nhân, giúp họ hiểu mình và hiểu yêu cầu của nghề, chuẩn bị cho họ sự sẵn sàng tâm lí đi vào những nghề mà các thành phần kinh tế trong xã hội đang cần nhân lực, trên cơ sở đó đảm bảo sự phù hợp nghề cho mỗi cá nhân.

Nhiệm vụ của giáo dục hướng nghiệp cho học sinh phổ thông là giáo dục thái độ lao động và ý thức đúng đắn với nghề nghiệp; cho học sinh làm quen với một số nghề phổ biến trong xã hội và các nghề truyền thống của địa phương; tìm hiểu năng khiếu, khuynh hướng nghề nghiệp của tường học sinh 1 Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full