Luận án: Cơ sở, giải pháp tự chủ & TNXH QLTC CĐ Tây Bắc của Chử Thị Hải

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM _____________ ______________  CHỬ THỊ HẢI C¥ Së KHOA HäC Vµ GI¶I PH¸P THùC HIÖN QUYÒN Tù CHñ Vµ TR¸CH NHIÖM X· HéI TRONG QU¶N Lý TµI CHÝNH CñA C¸C TR¦êNG CAO §¼NG KHU VùC T¢Y B¾C Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC Mã số: 62.14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1. Phạm Quang Sáng 2.TS Đặng Quốc Bảo Hà Nội - 2013 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào. Tác giả luận án Chử Thị Hải LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn TS.

Phạm Quang Sáng, PGS.TS Đặn g Quốc Bảo, những người thầy đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu, thực hiện luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Quý thầy cô trong Hội đ ồng bảo vệ chuyên đề, Hội đồng bảo vệ cấp bộ môn đã có nhiều ý kiến đóng góp quý báu giúp tôi nghiên cứu bổ sung trong quá trình thực hiện luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Quý lãnh đạo Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Quý lãnh đạo Trung tâm Đào tạo - Bồi dưỡng thuộc Viện K hoa học Giáo dục Việt Nam và thầy cô của trung tâm, đã nhiệt tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong s uốt quá trình học tập, nghiên cứu, bảo vệ luận án ở các cấp. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy Hiệu trưởng và các Quý thầy cô của 7 trường nghiên cứu, khảo sát và người thân, gia đình đã khuyến khích, động viên, giúp tôi trong quá trình nghiên cứu để hoà n thành luận án này.

Tác giả luận án Chử Thị Hải MỤC LỤC MỞ ĐẦU. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

GIẢ THUYẾT KHOA HỌC. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI. PHƯƠNG PHÁP LUẬN V À PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

LUẬN ĐIỂM BẢO VỆ. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN. CẤU TRÚC LUẬN ÁN .7 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN QUYỀN TỰ CHỦ V À TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TRONG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG LẬP VÀ KINH NGHIỆM C ÁC NƯỚC. TỔNG QUAN LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ.

Nghiên cứu ngoài nước. Nghiên cứu trong n ước. TRƯỜNG CAO ĐẲNG VÀ VAI TRÒ CỦA NGUỒN LỰC TÀI CHÍNH. Sứ mệnh của trường cao đẳng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội.

Vai trò của nguồn lực tài chính với sự phát triển của trường cao đẳng. PHÂN CẤP, TỰ CHỦ V À TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI VỀ QUẢN L Ý TÀI CHÍNH CỦA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG. Quản lý tài chính trong các trường cao đẳng công lập. Phân cấp quản l ý và phân cấp quản l ý tài chính.

Tự chủ và tự chủ tài chính. Trách nhiệm xã hội trong quản lý tài chính của các trường cao đẳng. Mối quan hệ giữa tự chủ và trách nhiệm xã hội trong quản lý tài chính của các trường cao đẳng công lập. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUYỀN TỰ CHỦ VÀ TRÁCH NHIỆM X Ã HỘI VỀ TÀI CHÍNH CỦA C ÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG.

Chủ trương, chính sách của Nhà nước. Nhận thức của cán bộ quản lý, giảng viên, nhân viên về tự chủ và trách nhiệm xã hội trong quản lý tài chính. Trình độ tổ chức, năng lực của cán bộ quản lý nhà trường trong việc huy động và sử dụng nguồn tài chính. Điều kiện kinh tế, x ã hội của địa phương nơi trường đóng và phục vụ.

NHỮNG YÊU CẦU CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA NHÀ TRƯỜNG KHI THỰC HIỆN QUYỀN TỰ CHỦ VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI. Đảm bảo tính hiệu quả. Đảm bảo tính linh hoạt. Đảm bảo tính minh bạch.

Đảm bảo tính công khai. PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ. Lựa chọn tiêu chí đánh giá. Xác định trọng số của tiêu chí.

Phân bậc các tiêu chí đánh giá. Tiến hành đánh giá. Đánh giá kết quả. KINH NGHIỆM CỦA CÁC NƯỚC VỀ THỰC HIỆN QUYỀN TỰ CHỦ VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TRONG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH GIÁO DỤC ĐẠI HỌC.

Kinh nghiệm của Mỹ. Kinh nghiệm Singapore. Kinh nghiệm của Nhật Bản. Kinh nghiệm của Trung Quốc.

Kinh nghiệm của Hàn Quốc .61 KẾT LUẬN CH ƯƠNG 1 .62 Chương 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN QUYỀN TỰ CHỦ VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TRONG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHU VỰC TÂY BẮC. TỔNG QUAN KHUNG PHÁP LÝ VỀ TÀI CHÍNH CỦA CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VÀ KHÁI QUÁT ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI KHU VỰC TÂY BẮC. Tổng quan khung pháp lý về quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội về tài chính trong GDĐH ở nước ta. Đặc điểm địa lý tự nhiên khu vực Tây Bắc.

Đặc điểm kinh tế - xã hội khu vực Tây Bắc. HIỆN TRẠNG CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHU VỰC TÂY BẮC. QUY MÔ VÀ TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO CỦA 4 TRƯỜNG ĐƯỢC NGHIÊN CỨU. Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên.

Trường Cao đẳng Cộng đồng Lai Châu. Trường Cao đẳng Sơn La. Trường Cao đẳng Sư phạm Điện Bi ên. ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHU VỰC TÂY BẮC THEO C ÁC TIÊU CHÍ.

Đánh giá mức độ tham gia của cán bộ, viên chức trong việc thực hiện tự chủ tài chính. Đánh giá mức độ thực hiện trách nhiệm xã hội trong quản lý tài chính. Đánh giá mức độ thực hiện tính công khai trong quản lý tài chính. Đánh giá theo cơ cấu các nhóm chi.

Đánh giá theo cơ cấu và mức độ tự chủ về nguồn thu. Đánh giá tổng hợp mức độ tự chủ tài chính và trách nhiệm xã hội của các trường cao đẳng khu vực Tây Bắc. NHỮNG THÀNH TỰU VÀ HẠN CHẾ THỰC HIỆN QUYỀN TỰ CHỦ VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TRONG QUẢ N LÝ TÀI CHÍNH CỦA C ÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHU VỰC TÂY BẮC. Hạn chế và nguyên nhân.120 Chương 3: GIẢI PHÁP THỰC HIỆN QUYỀN TỰ CHỦ V À TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TRONG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHU VỰC TÂY BẮC.

ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÁC TRƯỜNG VÀ NGUYÊN TẮC LỰA CHỌN GIẢI PHÁP. Định hướng của Nhà nước. Định hướng phát triển của các trường cao đẳng công lập khu vực Tây Bắc. Nguyên tắc lựa chọn c ác giải pháp.

CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN QUYỀN TỰ CHỦ VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TRONG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG LẬP KHU VỰC TÂY BẮC. Đổi mới nhận thức về thực hiện tự chủ và trách nhiệm xã hội trong quản lý tài chính đối với hoạt động của nhà trường. Hoàn thiện c ông tác kế hoạch nguồn thu v à sử dụng kinh phí tạo điều kiện chủ động trong quản lý và thực hiện các mục tiêu phát triển của trường. Đa dạng h óa nguồn thu tr ên cơ sở ph át huy sự năng động sáng tạo của các khoa, phòng và mỗi cán bộ, giảng viên.

Bổ sung, hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ phù hợp với thực tiễn, đảm bảo tính hiệu quả sử dụng kinh ph í và hiệu suất lao động. Nâng cao năng lực quản l ý tài chính của lãnh đạo nhà trường, cán bộ quản lý các phòng, khoa và đổi mới bộ máy, nâng chất lượng nhân lực làm công tác tài chính. Thực hiện phân tích đánh giá hoạt động tài chính điều chỉnh kịp thời những bất cập trong quản lý nhà trường. Thực hiện cơ chế gi ám sát tài chính, kiểm tra nội bộ đảm bảo hiệu quả và minh bạch.

MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC GIẢI PHÁP. KHẢO NGHIỆM VÀ THỬ NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp. Thử nghiệm giải pháp đa dạng hóa các nguồn thu .164 KẾT LUẬN CH ƯƠNG 3 .171 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .173 TÀI LIỆU THAM KHẢO .176 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU .184 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT AUN ASEAN University Network CB, GV Cán bộ, giáo viên CĐ Cao đẳng CNH – HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ĐH Đại học EUA European University Association GD&ĐT Giáo dục và đào tạo GDĐH Giáo dục đại học HCSN Hành chính sự nghiệp HSSV Học sinh, sinh viên KHCN Khoa học công nghệ KT-XH Kinh tế, xã hội LHS Lưu học sinh MTCL Mục tiêu chất lượng NĐ – CP Nghị định Chính phủ NNS Ngoài ngân sách NSNN Ngân sách nhà nước SP Sản phẩm SX Sản xuất TCCN Trung cấp chuyên nghiệp TCTC Tự chủ tài chính TN – TH Thí nghiệm thực hành TNXH Trách nhiệm xã hội TSCĐ Tài sản cố định TTQT Thủ tục quy trình VLVH Vừa làm vừa học XDCB Xây dựng cơ bản DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Các nội dung chính của tự chủ đại học.2: Bảng chuẩn đánh giá tổng hợp.1: Diện tích, dân số của c ác tỉnh thuộc khu vực Tây Bắc .2: Số lượng các trường và quy mô học sinh, sinh viên .3: Thực trạng và chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng vi ên tính đến 30/6/2012.4: Kết quả tuyển sinh 5 năm 2007 - 2011.5: Thực trạng quy mô đào tạo 4 n ăm 2008 - 2011.6: Thực trạng quy mô đào tạo 5 năm 2007 - 2011.7: Thực trạng quy mô đào tạo 5 năm 2009 - 2011.8: Kết quả mức độ tham gia của cán bộ, viên chức trong vi ệc thực hiện quyền tự chủ tài chính của trường.9: Kết quả đánh giá mức độ thực hiện trách nhiệm xã hội trong quản lý tài chính của trường CĐ Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên .10: Kết quả đánh giá mức độ thực hiện trách nhiệm x ã hội trong quản lý tài chính của trường CĐ Cộng đồng Lai Châu .11: Kết quả đánh giá mức độ thực hiện trách nhiệm xã hội trong quản lý tài chính của trường CĐ Sơn La.12: Kết quả đánh giá mức độ thực hiện trách nhiệm xã hội trong quản lý tài chính của trường CĐ Sư phạm Điện Bi ên .13: Kết quả đánh giá mức độ thực hiện cam kết công khai tài chính .14: Thu nhập tăng thêm bình quân của một cán bộ, viên chức/năm.15: Kinh phí chi sự nghiệp đào tạo Trường CĐ Kinh tế - Kỹ thuật Điện Biên .16: Kinh phí chi sự nghiệp đào tạo giai đoạn 2008 - 2011 .17: Kinh phí chi sự nghiệp đào tạo giai đoạn 2007 - 2011 .18: Kinh phí chi sự nghiệp đào tạo trường CĐ Sư phạm Điện Biên .19: Bảng tổng hợp tình hình thực hiện chi sự nghiệp của 4 tr ường giai đoạn 2007 - 2011 .20: Tổng hợp nguồn thu tại 4 trường giai đoạn 2007 - 2011.