Quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục - Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM LÊ THỊ THANH THỦY QU¶N Lý §éI NGŨ GIÁO VI£N TIÕNG ANH TIÓU HäC TRONG BèI C¶NH §æI MíI GIÁO DôC LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM LÊ THỊ THANH THỦY QU¶N Lý §éI NGŨ GIÁO VI£N TIÕNG ANH TIÓU HäC TRONG BèI C¶NH §æI MíI GIÁO DôC Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 62.14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS PHAN VĂN KHA PGS.TS DƢƠNG THỊ HOÀNG YẾN HÀ NỘI - 2016 LỜI CAM Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các dữ liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Tác giả luận án LÊ THỊ THANH THỦY LỜI CẢM Luận án này đƣợc hoàn thành với sự cộng tác, giúp đỡ, hỗ trợ của nhiều tập thể và cá nhân. Với tình cảm chân thành, tôi xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn đến toàn thể các Thầy Cô đã giảng dạy lớp Nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục khóa 2013-2016, đã tận tình hƣớng dẫn, tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận án.

Xin tri ân sự giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt của Ban Giám đốc và cán bộ, viên chức Trung tâm Đào tạo và Bồi dƣỡng - Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam để tôi hoàn thành các nhiệm vụ học tập và nghiên cứu. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến GS.TS Phan Văn Kha, PGS.TS Dƣơng Thị Hoàng Yến, những ngƣời thầy trực tiếp giảng dạy, hƣớng dẫn khoa học đã ân cần chỉ bảo và giúp đỡ tôi vƣợt qua những khó khăn, trở ngại trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành Luận án này. Xin trân trọng cảm ơn Quý Lãnh đạo sở GD&ĐT các tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An và Thanh Hóa, phòng GD&ĐT huyện Lệ Thủy, phòng GD&ĐT huyện Bố Trạch, cán bộ, chuyên viên tại các đơn vị quản lý giáo dục, các trƣờng tiểu học trong Vùng đã quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi và tích cực giúp đỡ tôi thu thập số liệu, khảo sát thực trạng, thực nghiệm và tƣ vấn khoa học để hoàn thành khóa học và Luận án. Xin cảm ơn gia đình và bạn bè thân thích đã luôn động viên cỗ vũ cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện Luận án.

Xin chân thành cảm ơn! Tác giả luận án LÊ THỊ THANH THỦY MỤC Trang MỞ ĐẦU.1 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIẾNG ANH TIỂU HỌC TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC. Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Các công trình nghiên cứu về năng lực người giáo viên, năng lực người giáo viên tiếng Anh tiểu học. Các công trình nghiên cứu về quản lý ĐNGV, quản lý ĐNGVTATH.

Các nghiên cứu về phân cấp quản lý ĐNGV. Đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Giáo viên tiếng Anh tiểu học, đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Vai trò, đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục.

Những yêu cầu cơ bản đối với giáo viên, đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Năng lực nghề nghiệp giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Vận dụng lý thuyết quản lý nguồn nhân lực trong quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học.

Quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học theo tiếp cận lý thuyết quản lý nguồn nhân lực và tiếp cận năng lực nghề nghiệp. Nội dung quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Phân cấp quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Các yếu tố ảnh hướng đến quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học.51 Kết luận Chƣơng 1.53 Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIẾNG ANH TIỂU HỌC TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC VÀ KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƢỚC.

Khái quát về tổ chức nghiên cứu thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Hồi cứu tư liệu và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn. Khảo sát thực tiễn. Khái quát chung về dạy học tiếng Anh tiểu học tại các cơ sở khảo sát.

Quy mô trường lớp và học sinh học tiếng Anh. Thực hiện nội dung, chương trình tiếng Anh. Cơ sở vật chất, phương tiện dạy học tiếng Anh. Đánh giá dạy học tiếng Anh tiểu học.

Thực trạng đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Cơ cấu đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Chất lượng đội ngũ. Đánh giá chung về đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học.

Thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Thực trạng xây dựng quy hoạch đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học theo năng lực nghề nghiệp. Thực trạng tuyển dụng, sử dụng và sàng lọc đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học theo năng lực nghề nghiệp. Thực trạng quản lý đào tạo, bồi dưỡng GVTATH theo năng lực nghề nghiệp.

Thực trạng quản lý môi trường và tạo động lực phát triển cho đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Kiểm tra, giám sát và đánh giá các hoạt động quản lý ĐNGVTATH. Đánh giá chung về thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Kết quả và ưu điểm.

Hạn chế, bất cập. Thực trạng phân cấp quản lý trong quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Kinh nghiệm của một số nƣớc quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học.

Kinh nghiệm của một số nước. Những bài học rút ra từ kinh nghiệm của một số nước.98 MỤC Kết luận Chƣơng 2.100 Chƣơng 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIẾNG ANH TIỂU HỌC TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC. Định hƣớng đổi mới quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Nguyên tắc xây dựng các giải pháp.

Nguyên tắc bảo đảm tính hệ thống. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn. Nguyên tắc kế thừa và phát triển. Nguyên tắc định hướng sử dụng.

Nguyên tắc đảm bảo mối quan hệ giữa mục tiêu, vấn đề, giải pháp và kết quả mong đợi. Giải pháp quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Giải pháp 1: Đề xuất khung năng lực nghề nghiệp giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Giải pháp 2: Xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học theo khung năng lực nghề nghiệp.

Giải pháp 3: Thực hiện tuyển dụng, sử dụng và sàng lọc đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học theo khung năng lực nghề nghiệp. Giải pháp 4: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học theo khung năng lực nghề nghiệp. Giải pháp 5: Xây dựng môi trường và tạo động lực phát triển cho đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Mối quan hệ giữa các giải pháp quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục.

Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp. Mục đích, nội dung, đối tượng và phương pháp khảo nghiệm. Tính cấp thiết của các giải pháp quản lý ĐNGVTATH trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Tính khả thi của các giả pháp được đề xuất.

Thử nghiệm giải pháp quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học MỤC trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Cơ sở lựa chọn giải pháp thử nghiệm. Mục đích thử nghiệm. Nội dung thử nghiệm.

Tiến trình, phạm vi và đối tượng thử nghiệm. Phương pháp đánh giá giải pháp thử nghiệm. Mô tả quá trình tổ chức thử nghiệm. Kết quả thử nghiệm và nhận định, đánh giá.152 Kết luận chƣơng 3.

156 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 157 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ.161 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.162 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Đọc đầy đủ BD Bồi dƣỡng BDTX Bồi dƣỡng thƣờng xuyên CBQL Cán bộ quản lý CBQLGD Cán bộ quản lý giáo dục CNH – HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa CNN Chuẩn nghề nghiệp CNNGV Chuẩn nghề nghiệp giáo viên CNTT Công nghệ thông tin CV Chuyên viên ĐLC: Độ lệch chuẩn ĐN Đội ngũ ĐT Đào tạo ĐNGV Đội ngũ giáo viên ĐNGVTATH Đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học GD Giáo dục GD-ĐT Giáo dục và Đào tạo GDTH Giáo dục tiểu học GV Giáo viên GVTATH Giáo viên tiếng Anh tiểu học HS Học sinh KT – XH Kinh tế xã hội LĐ Lãnh đạo NNL Nguồn nhân lực NV Nội vụ NXB Nhà xuất bản PCGDMN Phổ cập giáo dục Mầm non PCGDTH Phổ cập giáo dục tiểu học PCGDTHCS Phổ cập giáo dục trung học cơ sở PTNNL Phát triển nguồn nhân lực QLGD Quản lý giáo dục QLNNL Quản lý phát triển nguồn nhân lực SGK Sách giáo khoa TD Tuyển dụng TH Tiểu học THCS Trung học cơ sở THPT: Trung học phổ thông TC-KH Tài chính, Kế hoạch TBDH Thiết bị dạy học UBND: Ủy Ban Nhân Dân DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Trang Bảng 2. Tổng hợp số phiếu cả 03 đối tƣợng (GVTA và CBQL trƣờng TH). Độ tin cậy của thang đo đánh giá.

Quy mô trƣờng lớp và học sinh tiểu học học tiếng Anh. Cơ cấu trình độ đào tạo và năng lực ngoại ngữ GVTATH. Thực trạng xây dựng quy hoạch ĐNGV tiếng Anh tiểu học. Thực trạng tuyển dụng ĐNGV tiếng Anh tiểu học.

Thực trạng sử dụng, sàng lọc ĐNGV tiếng Anh tiểu học. Thực trạng quản lý đào tạo, bồi dƣỡng GVTATH theo năng lực nghề nghiệp. Thực trạng xây dựng môi trƣờng phát triển cho đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Thực trạng tạo động lực phát triển cho ĐNGVTATH.

Thực trạng kiểm tra, giám sát và đánh giá các hoạt động quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học. Khung năng lực nghề nghiệp giáo viên tiếng Anh tiểu học. Mối quan hệ giữa các giải pháp quản lý ĐNGV tiếng Anh tiểu học. Đánh giá về tính cấp thiết của các giải pháp quản lý ĐNGVTATH trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.

Đánh giá về tính khả thi về các giải pháp quản lý đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục.148 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, MÔ HÌNH Trang Biểu đồ 2. Thống kê số lƣợng GVTATH 06 tỉnh Bắc Trung bộ.