Luận án tiến sĩ: Quản lý kiểm định chất lượng giáo dục THCS TP.HCM trong đổi mới giáo dục - Nguyễn Đặng An Long

BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ NGUYỄN ĐẶNG AN LONG QU¶N Lý KIÓM §ÞNH CHÊT L¦îNG GI¸O DôC C¸C TR¦êNG TRUNG HäC C¥ Së ë THµNH PHè Hå CHÝ MINH TRONG BèI C¶NH §æI MíI GI¸O DôC LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2019 luan an BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ NGUYỄN ĐẶNG AN LONG QU¶N Lý KIÓM §ÞNH CHÊT L¦îNG GI¸O DôC C¸C TR¦êNG TRUNG HäC C¥ Së ë THµNH PHè Hå CHÝ MINH TRONG BèI C¶NH §æI MíI GI¸O DôC Chuyên ngành : Quản lý giáo dục Mã số : 914 01 14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.TS Ngô Minh Tuấn 2. Nguyễn Trần Nghĩa HÀ NỘI - 2019 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Đặng An Long luan an MỤC LỤC MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU MỞ ĐẦU 5 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 15 1.1 Các công trình nghiên cứu có liên quan đến kiểm định chất lượng giáo dục các trường trung học cơ sở 15 1.2 Các công trình nghiên cứu có liên quan đến quản lý kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở 23 1.3 Đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố và những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết 36 Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 42 2.1 Những vấn đề lý luận về kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở 42 2.2 Những vấn đề lý luận về quản lý kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục 65 2.3 Những yếu tố tác động tới quản lý kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục 86 Chương 3 CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 94 3.1 Khái quát giáo dục trung học cơ sở và công tác kiểm định chất lượng giáo dục ở thành phố Hồ Chí Minh 94 3.2 Khái quát về điều tra khảo sát thực trạng 101 3.3 Thực trạng kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh 105 3.4 Thực trạng quản lý kiểm định chất lượng giáo dục các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh 120 3.5 Thực trạng yếu tố tác động đến quản lý kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh 129 3.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở tại thành phố Hồ Chí Minh 130 Chương 4 ĐỊNH HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 137 4.1 Định hướng quản lý kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh đổi mới giáo dục 137 4.2 Biện pháp quản lý kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh đổi mới giáo dục 139 4.3 Kiểm chứng các biện pháp quản lý kiểm định chất lượng giáo dục các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh 164 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 189 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ Đà ĐƯỢC CÔNG BỐ 193 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 194 PHỤ LỤC 203 luan an DANH MỤC CÁC BẢNG STT Tên bảng Nội dung Trang 1 Bảng 2.1 Các tiêu chuẩn, tiêu chí trong kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở 64 2 Bảng 2.2 Nội dung kế hoạch tự đánh giá trường trung học cơ sở 75 3 Bảng 3.1 Tổng hợp số liệu về số trường, số lớp, số học sinh, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên cấp trung học cơ sở 94 4 Bảng 3.2 Thông tin về hiệu trưởng trường trung học cơ sở 94 5 Bảng 3.3 Trình độ giáo viên trung học cơ sở năm học 2016 - 2017 95 6 Bảng 3.4 Cơ sở vật chất trường trung học cơ sở theo thống kê năm 2017 95 7 Bảng 3.5 Kết quả học tập của học sinh trung học cơ sở 96 8 Bảng 3.6 Kết quả hạnh kiểm học sinh trung học cơ sở 96 9 Bảng 3.7 Kết quả thi tốt nghiệp trung học cơ sở trong 3 năm gần đây 96 10 Bảng 3.8 Bảng thống kê kiểm định chất lượng giáo dục các trường trung học cơ sở 98 11 Bảng 3.9 Đội ngũ cán bộ đánh giá ngoài cấp trung học cơ sở 98 12 Bảng 3.10 Các trường trung học cơ sở tham gia khảo sát 102 13 Bảng 3.11 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và kiểm định viên về mức độ quan trọng của hoạt động kiểm định chất lượng các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay 105 14 Bảng 3.12 Kết quả đánh giá của các lực lượng tham gia khảo sát về việc thực hiện các nội dung tự đánh giá của hoạt động kiểm định chất lượng các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay 106 15 Bảng 3.13 Kết quả đánh giá của các lực lượng tham gia khảo sát về việc thực hiện quy trình tự đánh giá của hoạt động kiểm định chất lượng các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay 107 16 Bảng 3.14 Thực trạng đội ngũ kiểm định viên cấp trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh 111 luan an 17 Bảng 3.15 Tổng hợp kết quả việc thực hiện nội dung hoạt động đánh giá ngoài các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay 113 18 Bảng 3.16 Đánh giá của các lực lượng tham gia khảo sát về quy trình đánh giá ngoài các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay 116 19 Bảng 3.17 Kết quả khảo sát năng lực làm việc của đội ngũ tham gia đánh giá ngoài trường trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh 118 20 Bảng 3.18 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, kiểm định viên, giáo viên về quản lý kiểm định chất lượng các trường trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay 121 21 Bảng 3.19 Đánh giá của các lực lượng tham gia khảo sát về việc xây dựng kế hoạch tự đánh giá và đánh giá ngoài các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay 123 22 Bảng 3.20 Đánh giá của các lực lượng tham gia khảo sát về mức độ tổ chức tự đánh giá và đánh giá ngoài các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay 124 23 Bảng 3.21 Đánh giá của các lực lượng tham gia khảo sát về việc chỉ đạo thực hiện tự đánh giá và đánh giá ngoài các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh 126 24 Bảng 3.22 Đánh giá của các lực lượng tham gia khảo sát về kết quả kiểm tra, đánh giá hoạt động tự đánh giá và đánh giá ngoài các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh 127 26 Bảng 3.23 Kết quả đánh giá của các lực lượng tham gia khảo sát về thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý kiểm định chất lượng giáo dục các trường trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh 129 27 Bảng 4.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện quản lý kiểm định chất lượng giáo dục các trường trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay 167 28 Bảng 4.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện 169 quản lý kiểm định chất lượng giáo dục các trường trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh luan an hiện nay 29 Bảng 4.3 Tính tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 171 30 Bảng 4.4 So sánh tương quan thứ hạng tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 173 31 Bảng 4.5 Số lượng kiểm định viên tham gia thử nghiệm 176 32 Bảng 4.6 Trình độ kiểm định viên tham gia thử nghiệm 176 33 Bảng 4.7 Kết quả đánh giá kiến thức kiểm định chất lượng của các kiểm định viên trung học cơ sở 178 34 Bảng 4.8 Phân bố (tần suất, tần suất tích lũy) về điểm của nhóm đối chứng và nhóm thử nghiệm 179 35 Bảng 4.9 Kết quả đánh giá kỹ năng của các kiểm định viên về kiểm định chất lượng giáo dục các trường trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh ở nhóm thử nghiệm 182 36 Bảng 4.10 Kết quả đánh giá việc huy động nhân lực để kiểm định chất lượng giáo dục các trường trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh ở nhóm đối chứng 183 37 Bảng 4.11 Bảng tần suất và tần suất tích lũy về kỹ năng kiểm định chất lượng giáo dục các trường trung học cơ sở của các kiểm định viên tham gia thử nghiệm 184 luan an DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ TT Tên biểu đồ Nội dung Trang 1 Sơ đồ 2.1 Chất lượng giáo dục theo đầu vào - quá trình - đầu ra của Mỹ (Hoy W.2 Cấu trúc tiêu chuẩn, tiêu chí, chỉ báo đánh giá 65 3 Biểu đồ 3.1 Đội ngũ kiểm định viên cấp trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh 112 2 Biểu đồ 3.2 Chất lượng đội ngũ kiểm định viên cấp trung học cơ sở ở thành phố Hồ Chí Minh 112 3 Biểu đồ 3.3 Mối tương quan đánh giá mức độ năng lực làm việc của đoàn đánh giá ngoài 119 4 Biểu đồ 4.1 Biểu đồ tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 172 5 Biểu đồ 4.2 Biểu đồ tổng hợp đánh giá việc huy động nhân lực để kiểm định chất lượng giáo dục các trường trung học cơ sở 184 6 Đồ thị 4.1 Phân bố tần suất (f) 180 7 Đồ thị 4.2 Phân bố tần suất tích luỹ (fi ) 181 8 Đồ thị 4.3 Đồ thị phân bố tần suất fi 185 9 Đồ thị 4.4 Đồ thị tần suất tích lũy fi  185 luan an 5 MỞ ĐẦU 1.

Lý do lựa chọn đề tài luận án Giáo dục đào tạo đóng vai trò quan trọng đối với sự hưng thịnh của dân tộc, là chìa khóa, động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Giáo dục nước ta đang trong bối cảnh thế giới có nhiều thay đổi nhanh và phức tạp.