Luận án quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên trường chính trị cấp tỉnh từ thực tiễn vùng đông nam bộ

MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU. Các nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Đánh giá về tình hình nghiên cứu.

Giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu. 34 Chƣơng 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƢỜNG CHÍNH TRỊ CẤP TỈNH. Tổng quan về đội ngũ giảng viên trường chính trị cấp tỉnh. Khái niệm, đặc điểm, vai trò quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên trường chính trị cấp tỉnh.

Chủ thể, nội dung quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên trường chính trị cấp tỉnh. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên trường chính trị cấp tỉnh. 66 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƢỜNG CHÍNH TRỊ CẤP TỈNH VÙNG ĐÔNG NAM BỘ. Thực trạng đội ngũ giảng viên các trường chính trị cấp tỉnh vùng Đông Nam Bộ.

Thực tiễn quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên các trường chính trị cấp tỉnh vùng Đông Nam Bộ trong thời gian qua. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên các trường chính trị cấp tỉnh vùng Đông Nam Bộ. 104 Chƣơng 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƢỜNG CHÍNH TRỊ CẤP TỈNH TỪ THỰC TIỄN VÙNG ĐÔNG NAM BỘ. Quan điểm tăng cường quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên trường chính trị cấp tỉnh.

Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước đối với đội ngũ giảng viên trường chính trị cấp tỉnh. 149 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 152 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT GV : Giảng viên ĐNGV : Đội ngũ giảng viên QLNN : Quản lý nhà nước TCT : Trường chính trị CQNN : Cơ quan nhà nước VBPL : Văn bản pháp luật DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Tổng hợp số lượng cán bộ, giảng viên, nhân viên các Bảng 1 74 trường chính trị vùng Đông Nam Bộ. Tổng hợp số liệu về độ tuổi giảng viên trường chính trị Bảng 2 76 vùng Đông Nam Bộ.

Trình độ lý luận chính trị của giảng viên các trường Bảng 3 78 chính trị vùng Đông Nam Bộ. Trình độ chuyên môn của giảng viên trường chính trị Bảng 4 79 vùng Đông Nam Bộ. Trình độ quản lý nhà nước của giảng viên các trường Bảng 5 80 chính trị vùng Đông Nam Bộ. Trình độ ngoại ngữ của giảng viên các trường chính trị Bảng 6 82 vùng Đông Nam Bộ.

Trình độ tin học của giảng viên các trường chính trị Bảng 7 83 vùng Đông Nam Bộ. Bảng 8 Ý kiến giảng viên nhận xét về việc đi nghiên cứu thực tế. 96 Thành tích khen thưởng của giảng viên trường chính trị Bảng 9 102 vùng Đông Nam Bộ. Số lượng đề tài nghiên cứu khoa học của giảng viên Bảng 10 107 các trường chính trị vùng Đông Nam Bộ.

Tự đánh giá năng lực nghiên cứu khoa học, biên soạn Bảng 11 giáo trình và xây dựng chương trình đào tạo của giảng viên 108 trường chính trị vùng Đông Nam Bộ. Tổng hợp ý kiến của giảng viên về sự cần thiết của một số Bảng 12 120 giải pháp được đề xuất. DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang Tỷ lệ giảng viên trên tổng số người làm việc trong các Biểu đồ 1 74 trường chính trị vùng Đông Nam Bộ. Tỷ lệ giới tính của giảng viên các trường chính trị Biểu đồ 2 75 vùng Đông Nam Bộ.

Độ tuổi của giảng viên các trường chính trị vùng Biểu đồ 3 77 Đông Nam Bộ. So sánh trình độ quản lý nhà nước của đội ngũ Biểu đồ 4 81 giảng viên trường chính trị vùng Đông Nam Bộ. Tính cấp thiết của đề tài Trong việc truyền thụ, định hướng hoạt động tiếp thu kiến thức, rèn luyện kỹ năng và định hướng phát triển nhân cách của người học cũng như việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài thì đội ngũ nhà giáo đóng vai trò quyết định. Hội nghị Trung ương lần thứ hai – Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII khẳng định: “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục” và “Để nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo thì giải pháp có tính quyết định là xây dựng phát triển đội ngũ nhà giáo” [6].

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII cũng chỉ rõ: “Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục có bước phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng” [34, tr. Tuy nhiên, Đảng cũng nhận định “Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục chưa đáp ứng yêu cầu” [34, tr.114] , “Quản lý giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp” [8]. Từ đó Đảng đề ra phương hướng “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo.

Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo” [34, tr. Giảng viên trường chính trị cấp tỉnh (gọi tắt là giảng viên trường chính trị) là một lực lượng rất đặc biệt vì họ có nhiệm vụ chủ yếu là đào tạo, bồi dưỡng về chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước cho đội ngũ lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan của Đảng, chính quyền, đoàn thể nhân dân từ các trưởng, phó phòng của sở và tương đương; trưởng, phó phòng, ban, các tổ chức đoàn thể ở cấp huyện và tương đương; cán bộ dự nguồn các chức danh trên; cán bộ, công chức cấp cơ sở. Là vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Đông Nam Bộ (gồm các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh và Thành phố Hồ Chí Minh) giữ vai trò đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và trong hội nhập, hợp tác quốc tế. Trong bối cảnh chung về phát triển nguồn nhân lực, việc đào tạo đội ngũ cán bộ cơ sở vững vàng về chính trị luôn là nhiệm vụ cấp bách và mang tính chiến lược lâu dài của vùng Đông Nam Bộ.

Yêu cầu cụ thể đặt ra cho Đông Nam Bộ là xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên (ĐNGV) trường chính trị (TCT) đảm bảo về số lượng và chất lượng, đáp ứng nhu cầu đào tạo cán bộ, công chức, viên chức ở địa phương. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc quản lý nhà nước (QLNN) đối với ĐNGV TCT vùng Đông Nam Bộ chưa được quan tâm đúng mức trong việc đổi mới cơ chế, chính sách tuyển dụng, thu hút giảng viên (GV) có trình độ cao, chế độ chính sách đãi ngộ cho ĐNGV. Bên cạnh đó, số lượng GV các TCT hiện nay không đảm bảo tỷ lệ tối thiểu 75% tổng biên chế là cán bộ giảng dạy và nghiên cứu theo quy định tại Quy định số 09-QĐi/TW [6]. Sự thiếu hụt này sẽ tạo áp lực lên ĐNGV TCT và tất yếu ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy cũng như hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng.

Ngoài ra, tỷ lệ chênh lệch về giới tính, về độ tuổi cũng là những thách thức về khả năng duy trì nguồn cán bộ trong tương lai đối với các TCT vùng Đông Nam Bộ. Hoạt động QLNN đối với ĐNGV TCT dù đã được đầu tư ở mức độ đáng kể về nguồn lực vật chất và cơ chế, chính sách nhưng vẫn còn nhiều thách thức như chưa tuyển được nhiều nhân sự tài năng; chưa khuyến khích được hoạt động chuyên môn của GV như lĩnh vực nghiên cứu khoa học; chế độ đãi ngộ chưa có chuyển biến đáng kể để có thể bù đắp những chi phí, sinh hoạt cần thiết của GV và khuyến khích họ đầu tư toàn bộ thời gian, tâm huyết cho việc giảng dạy. Dưới góc độ chính trị - pháp lý, các quy định để định hướng và điều 2 chỉnh hoạt động QLNN đối với ĐNGV các TCT đã sớm được Đảng và Nhà nước quan tâm; các văn bản của Trung ương Đảng, của Bộ Nội vụ, của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đã quy định ngày càng cụ thể hơn các chủ trương, các tiêu chuẩn, tiêu chí đối với các TCT và đối với cá nhân GV. Đặc biệt, các quy định hình thành khung pháp lý cho việc QLNN đối với ĐNGV TCT đều đã được cơ quan nhà nước (CQNN) ban hành dựa trên nền các văn bản pháp luật (VBPL) về quản lý viên chức và hệ thống tiêu chuẩn của ĐNGV theo các quy định về lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Tuy nhiên, các quy định cụ thể hoá áp dụng đối với QLNN ĐNGV các TCT còn chưa đầy đủ nên thực tiễn áp dụng đã vấp phải những khó khăn nhất định, hiệu quả QLNN chưa thực sự cao. Nghị quyết số 29-NQ/TW nhận định: “Việc thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục và đào tạo, nhất là quan điểm "giáo dục là quốc sách hàng đầu" còn chậm và lúng túng” và “Việc phân định giữa quản lý nhà nước với hoạt động quản trị trong các cơ sở giáo dục, đào tạo chưa rõ. Hoạt động quản lý chất lượng, thanh tra, kiểm tra, giám sát chưa được coi trọng đúng mức” [8]. Bên cạnh đó, thế giới ngày nay đã bước vào kỷ nguyên công nghệ 4.0 với những biến đổi từng ngày về phương pháp quản trị nguồn nhân lực.

Việc ứng dụng khoa học công nghệ trong giáo dục không làm mờ đi vai trò của các nhà giáo, ngược lại, nó đòi hỏi ĐNGV cũng phải “chuyển đổi” để thích nghi, có khả năng vận dụng được công nghệ để nâng cao chất lượng giảng dạy. Và đương nhiên, hoạt động QLNN ĐNGV cũng phải thay đổi cho phù hợp. Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XII khẳng định: “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo theo hướng mở, hội nhập, xây dựng xã hội học tập, phát triển toàn diện năng lực, thể chất, nhân cách, đạo đức, lối sống, ý thức tôn trọng pháp luật và trách nhiệm công dân” và “Phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu đổi mới” [34, tr.