Luận án phát triển đội ngũ hiệu trưởng THCS TP.HCM - Huỳnh Thị Ngọc Mai, ĐHSP Thái Nguyên

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HUỲNH THỊ NGỌC MAI PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THÁI NGUYÊN - 2019 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HUỲNH THỊ NGỌC MAI PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC Ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 9140114 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1.TS HÀ THẾ TRUYỀN 2. VŨ LAN HƢƠNG THÁI NGUYÊN - 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả trong luận án chƣa đƣợc công bố ở bất kỳ học vị nào khác. Tác giả luận án Huỳnh Thị Ngọc Mai ii LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu, hoàn thành luận án, tôi đã luôn nhận đƣợc sự quan tâm, tạo điều kiện, hƣớng dẫn, chỉ bảo tận tình, và động viên của quý Thầy Cô.

Với tấm lòng biết ơn sâu sắc và tình cảm chân thành: Tôi xin bày tỏ sự kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS.TS Hà Thế Truyền và TS. Thầy Cô hƣớng dẫn khoa học đã dành nhiều thời gian để hƣớng dẫn tận tình, giúp đỡ, và động viên tôi hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu; Khoa Tâm lý Giáo dục; Phòng Đào tạo Trƣờng Đại học Sƣ phạm - Đại học Thái Nguyên. Quý Thầy Cô đã giảng dạy nhiệt tình, quan tâm tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.

Tôi xin trân trọng cảm ơn Lãnh đạo và chuyên viên Phòng Giáo dục Trung học, Phòng Khảo thí và Kiểm định chất lƣợng giáo dục, Phòng Tổ chức Cán bộ, Phòng Kế hoạch Tài chính thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh; Lãnh đạo các Phòng Giáo dục và Đào tạo quận, huyện và một số Phòng ngành quận, huyện có liên quan; Lãnh đạo Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện Hóc Môn; Lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Hóc Môn; Ban Giám hiệu và các thầy cô các trƣờng trung học cơ sở trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, cùng các đồng nghiệp nghiên cứu sinh đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ, hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm, cung cấp các số liệu trong quá trình tôi thực hiện luận án. Chân thành cảm ơn gia đình và bạn bè đã tạo điều kiện thuận lợi, động viên và khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tác giả luận án Huỳnh Thị Ngọc Mai iii MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.

iv DANH MỤC CÁC BẢNG. v DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ. vi MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Khách thể, đối tƣợng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Luận điểm bảo vệ. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu.

Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC. Tổng quan nghiên cứu vấn đề.

Nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực quản lý giáo dục. Nghiên cứu về phát triển đội ngũ hiệu trƣởng các trƣờng phổ thông. Những vấn đề đặt ra cần nghiên cứu tiếp. Một số khái niệm cơ bản của đề tài.

Khái niệm quản lý. Khái niệm cán bộ quản lý giáo dục. Khái niệm phát triển. Khái niệm phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Một số vấn đề lý luận về đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Đặc điểm của đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Vị trí, vai trò của đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Những cơ hội và thách thức đối với đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở.

Một số vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Mục đích phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Nguyên tắc phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Các quan điểm và yêu cầu phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Nội dung phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Những yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Nhóm yếu tố khách quan. Nhóm yếu tố chủ quan.

Kinh nghiệm quốc tế về phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng phổ thông. Kinh nghiệm của một số nƣớc Châu Á. Kinh nghiệm của Canada. Kinh nghiệm của New Zealand.

Kinh nghiệm của Hoa Kỳ. Bài học và kinh nghiệm. 57 Kết luận chƣơng 1. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC.

Khái quát về kinh tế - xã hội, giáo dục của thành phố Hồ Chí Minh. Tình hình kinh tế - xã hội. Tình hình phát triển giáo dục và giáo dục trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh. Tổ chức khảo sát thực trạng.

Mục đích khảo sát. Đối tƣợng khảo sát. Nội dung khảo sát. Phƣơng pháp và công cụ khảo sát.

Tiêu chí và thang đánh giá. Địa bàn nghiên cứu và mẫu khảo sát thực trạng. Thực trạng đội ngũ Hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh. Cơ cấu và trình độ.

Chất lƣợng đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Thực trạng phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh. Thực trạng xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Thực trạng tuyển chọn, bổ nhiệm, sử dụng đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở.

Thực trạng tổ chức bồi dƣỡng đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Thực trạng tổ chức đánh giá đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Thực trạng xây dựng môi trƣờng làm việc, tạo động lực làm việc cho đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Thực trạng phân công bố trí sử dụng và thực hiện chế độ chính sách đối với hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở.

Tổng hợp thực trạng phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh. Đánh giá sự ảnh hƣởng của các yếu tố đến công tác phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Các yếu tố thuộc về ngƣời hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Các yếu tố khách quan thuộc về các cấp quản lý và môi trƣờng quản lý ngƣời hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở.

Đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. 108 Kết luận chƣơng 2. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC. Định hƣớng phát triển giáo dục và đào tạo của thành phố Hồ Chí Minh.

Định hƣớng phát triển giáo dục trung học cơ sở. Định hƣớng phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Nguyên tắc đề xuất biện pháp. Nguyên tắc đảm bảo kế thừa.

Nguyên tắc đảm bảo thực tiễn. Nguyên tắc đảm bảo hệ thống. Nguyên tắc đảm bảo hiệu quả và khả thi. Đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Quản lý công tác cụ thể hóa chuẩn hiệu trƣởng cơ sở giáo dục phổ thông nhằm phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Tổ chức xây dựng, định kỳ rà soát, bổ sung điều chỉnh quy hoạch cán bộ quản lý, hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở theo từng giai đoạn. Thực hiện phân cấp triệt để về quản lý nhà nƣớc trong giáo dục đối với cấp trung học cơ sở theo hƣớng tạo chủ động cho Phòng Giáo dục và Đào tạo. Đổi mới phƣơng thức bổ nhiệm, luân chuyển hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở theo phân cấp quản lý.

Chỉ đạo hoạt động đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở và cán bộ quản lý nguồn quy hoạch đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Quản lý kiểm tra, đánh giá hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở theo chuẩn hiệu trƣởng cơ sở giáo dục phổ thông. Hoàn thiện chính sách ƣu đãi có tính đặc thù của thành phố nhằm tạo động lực cho sự phát triển của đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở. Mối quan hệ giữa các biện pháp phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở.

Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp. Tổ chức khảo nghiệm. Kết quả khảo nghiệm. Thử nghiệm biện pháp phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh.

Chọn biện pháp thử nghiệm xuất phát từ các cơ sở. Mục đích thử nghiệm. Giả thuyết thử nghiệm. Mẫu thử nghiệm và địa bàn thử nghiệm.

Các giai đoạn thực hiện. Tiêu chí và thang đánh giá thử nghiệm. Kết quả thử nghiệm. 159 Kết luận chƣơng 3.

163 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 165 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 168 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 169 PHỤ LỤC iv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT VIẾT TẮT VIẾT ĐẦY ĐỦ 1.

BCHTW Ban chấp hành trung ƣơng 2. CBQL Cán bộ quản lý 3. CBQLGD Cán bộ quản lý giáo dục 4. CNH - HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa 5.

CSGD Cơ sở giáo dục 6. GD-ĐT Giáo dục và đào tạo 7. HĐND Hội đồng nhân dân 8. KT - XH Kinh tế - Xã hội 9.

Nxb Nhà xuất bản 10. QLGD Quản lý giáo dục 11.HCM Thành phố Hồ Chí Minh 12. TCCN Trung cấp chuyên nghiệp 13. TCN Trung cấp nghề 14.

THCS Trung học cơ sở 15. THPT Trung học phổ thông 16.