Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và kỹ thuật phát triển dòng chè CNS-1.31 tại các tỉnh miền núi phía Bắc

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRỊNH THỊ KIM MỸ NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐỂ PHÁT TRIỂN HAI DÒNG CHÈ CNS-1.31 TẠI CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC Chuyên ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 9620110 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI – 2019 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRỊNH THỊ KIM MỸ NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐỂ PHÁT TRIỂN HAI DÒNG CHÈ CNS-1.31 TẠI CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC Chuyên ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 9620110 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Hữu La 2. Lê Văn Đức HÀ NỘI – 2019 luan an i LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng toàn bộ số liệu và kết quả trong luận án này là hoàn toàn trung thực và chưa từng được công bố tại bất kỳ một công trình nghiên cứu nào. Tác giả luận án NCS.

Trịnh Thị Kim Mỹ luan an ii LỜI CẢM ƠN Công trình nghiên cứu này đã được hoàn thành với sự giúp đỡ nhiệt tình của tập thể thầy hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Hữu La, Phó Viện trưởng, Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc. TS Lê Văn Đức, Phó Cục trưởng, Cục trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Từ đáy lòng mình, tôi vô cùng biết ơn sự giúp đỡ quý báu, chân tình đối với tập thể hướng dẫn khoa học. Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ của Ban lãnh đạo Viện cùng các đồng nghiệp tại Bộ môn Công nghệ sinh học và bảo vệ thực vật – Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc.

Tôi vô cùng biết ơn các thầy, cô, Ban đào tạo sau Đại học, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ và cung cấp cho tôi những kiến thưc mới nhất liên quan đến chuyên ngành nghiên cứu của mình. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành TS. Nguyễn Văn Thiệp, Trưởng Bộ môn CNSH & BVTV đã cung cấp nguồn vật liệu thí nghiệm là các giống chè ưu thế lai mới CNS - 1.31 cũng như đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, thực nghiệm để có được kết quả như hiện nay. Tôi cũng cảm ơn sự giúp đỡ của Công ty cổ phần chè Liên Sơn, Văn Chấn, Yên Bái, Công ty cổ phần chè Sông Lô, Yên Sơn, Tuyên Quang, các đơn vị khác tạo điều kiện về địa điểm triển khai các thí nghiệm cho tôi.

Cuối cùng cho phép tôi gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới các thành viên trong gia đình tôi đã luôn động viên, tiếp sức mạnh và nghị lực để tôi hoàn thành tốt nhất trong công trình nghiên cứu này. Tác giả luận án NCS. Trịnh Thị Kim Mỹ luan an iii DANH MỤC VIẾT TẮT ADN Acid deoxyribo nuleic AFLP Amplified fragment length Polymorphism BA Bachelor BVTV Bảo vệ thực vật CHT Chất hòa tan CS Cộng sự CT Công thức CTV Cộng tác viên ĐC Đối chứng ĐK Đường kính HN Hồ Nam IAA ᵝ - indol - acetic acid IBA Indolezbutyric acid potassium ISSR Marker and their application in plant genetics KTCB Kiến thiết cơ bản KT Kim Tuyên NAA Naphthalene acetic acid NSTT Năng suất thực thu NXB Nhà xuất bản OM Organic matter PAL Phase altermative line PBOA Pheny boronic acid PGRs Plant growth regulators SSR Secondary Surveilance radar SXKD Sản xuất kinh doanh T-ca Trans - cinamic acid TCN Tiêu chuẩn ngành TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TD Trung Du TDZ Thidiazuron TF Theaflavins TP Thành phố TPB Tetra phenylboron TR Thearubigins RAPD Random Amplified Polymorphic RFLD Restriction fragment Length Polymorphism EGCG Epigallocatechin gallate ROS Reactive Oxygen Species RNS Reactive nitrogen species luan an iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii LỜI CẢM ƠN.

i DANH MỤC VIẾT TẮT. iii MỤC LỤC. iii DANH MỤC BẢNG. iii DANH MỤC HÌNH.

iii MỞ ĐẦU. 1 1 Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu tổng quát.2 Mục tiêu cụ thể. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn .1 Ý nghĩa khoa học .2 Ý nghĩa thực tiễn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Những đóng góp mới của đề tài. 6 TỔNG QUAN TÀI LIỆU CỦA ĐỀ TÀI. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI. Đặc điểm sinh trưởng, phát triển của các dòng, giống chè.

Những biện pháp kỹ thuật chủ yếu đối với cây chè. Tình hình nghiên cứu về chè trên thế giới. Nghiên cứu về giống chè trên thế giới. Ứng dụng công nghệ chỉ thị phân tử và nuôi cấy cứu phôi trong chọn tạo giống chè trên thế giới.

Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học của cây chè. Tình hình nghiên cứu kỹ thuật canh tác chè trên thế giới. Nghiên cứu về chè ở Việt Nam. Nghiên cứu về giống.

Tình hình nghiên cứu đặc điểm sinh vật học của cây chè Việt Nam. Những nghiên cứu về nhân giống vô tính chè ở Việt Nam. Nghiên cứu về đặc tính chất lượng nguyên liệu búp chè. Nghiên cứu về một số biện pháp kỹ thuật canh tác chè trong giai đoạn kiến thiết cơ bản ở Việt Nam.

Những nhận định về tổng quan của nghiên cứu. 51 CHƯƠNG II. 53 VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Vật liệu nghiên cứu.

Phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Thiết bị, dụng cụ thí nghiệm. Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng phát triển của hai dòng chè mới CNS-1.

Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật chủ yếu phát triển hai dòng 55 2. Phương pháp nghiên cứu. Nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng phát triển của hai dòng chè mới CNS-1.Phương pháp nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật canh tác hai dòng chè CNS-1. Phương pháp xử lý số liệu.

65 CHƯƠNG III. 66 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Đặc điểm sinh trưởng, phát triển của hai dòng chè mới CNS-1. Đặc điểm hình thái hai dòng chè nghiên cứu.

66 luan an vi 3. Nghiên cứu sinh trưởng hai dòng chè CNS -1. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các dòng chè. Nghiên cứu chất lượng của hai dòng chè mới.

Khả năng sống sót của cây con sau trồng ở điều kiện tự nhiên. Đánh giá khả năng nhiễm một số loài sâu hại chủ yếu. Nghiên cứu một số biện pháp canh tác chủ yếu phát triển 2 dòng chè giai đoạn kiến thiết cơ bản. Nghiên cứu mật độ và phương thức trồng hai dòng chè mới.

Nghiên cứu kỹ thuật đốn tạo hình hai dòng chè CNS-1.31 giai đoạn KTCB. Nghiên cứu kỹ thuật hái đối với hai dòng chè CNS-1. Nghiên cứu liều lượng phân bón N, P, K cho hai dòng chè CNS – 1. Nghiên cứu nhân giống vô tính hai dòng chè CNS- 1.

Khảo nghiệm hai dòng chè mới. 141 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. 149 CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ. 150 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

151 luan an vii DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Đặc điểm hình thái lá các dòng /giống chè. Kích thước lá các dòng/giống chè nghiên cứu. Một số đặc điểm búp các dòng/giống chè nghiên cứu. Đặc điểm hom chè giống và sản lượng hom chè của 2 dòng chè CNS- 141 và CNS-831 tuổi 3 tại Phú Hộ.

Đặc điểm sinh trưởng thân cành của các dòng/giống chè. Đặc điểm sinh trưởng các dòng/giống chè. Đặc điểm sinh trưởng các dòng/giống chè. Thời gian các đợt sinh trưởng búp của hai dòng chè.

Tốc độ tăng trưởng chiều dài búp của hai dòng chè. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các dòng chè. Thành phần cơ giới búp chè 1 tôm 3 lá của các dòng/giống chè ở Phú Hộ, 2017 .12: Thành phần hóa học chủ yếu trong chè xanh .13:Thành phần hóa học chủ yếu trong chè đen của các dòng chè .14: Chất lượng cảm quan chè xanh các dòng/giống chè .15: Chất lượng cảm quan chè đen các dòng/giống chè ở Phú Hộ.16: Tỷ lệ sống của cây sau trồng ở điều kiện tự nhiên. Tình hình một số sâu hại chính trên hai dòng chè.

Ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng của dòng chè CNS- 1.41 tuổi 1 ở Phú Hộ. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng của dòng chè CNS- 8.31 tuổi 1 ở Phú Hộ .20: Ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng phát triển hai dòng chè CNS – 1. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của hai dòng chè mới tuổi 3 ở Phú Hộ, 2018. Ảnh hưởng của kỹ thuật đốn đến sinh trưởng của dòng chè CNS- 1.41 tuổi 2 tại Phú Thọ.

108 luan an viii Bảng 3.23: Ảnh hưởng của kỹ thuật hái đến sinh trưởng dòng CNS - 1.31 tuổi 3 tại Phú Thọ .24: Ảnh hưởng của lượng phân bón đến sinh trưởng và năng suất cho dòng chè CNS-1.41 tuổi 3 tại Phú Thọ, 2018. Hiệu quả kinh tế của thí nghiệm bón phân đối với các dòng chè CNS-141 và CNS-831 tuổi 3 tại Phú Hộ, 2018. Sản lượng hom giống các dòng chè CNS-141 và CNS-831. Sinh trưởng của cành chè giống của 2 dòng chè CNS – 1.31 tuổi 3 tại Phú Hộ.

Tỷ lệ ra rễ và tỷ lệ nảy mầm loại hom hai dòng chè. Sinh trưởng cây chè ươm từ một số loại hom của hai dòng chè tại Phú Hộ, 2018, sau ươm 10 tháng. Sinh trưởng cây chè ươm ở một số thời vụ tại Phú Hộ. Các yếu tố cấu thành năng suất và diễn biến năng suất các năm 2016-2019 hai dòng chè mới tại Phú Hộ, Phú Thọ.

Các yếu tố cấu thành năng suất và diễn biến năng suất các năm 2016- 2019 hai dòng chè mới tại Yên Sơn, Tuyên Quang. Các yếu tố cấu thành năng suất và diễn biến năng suất các năm 2016- 2019 hai dòng chè mới tại Văn Chấn, Yên Bái. 144 luan an ix DANH MỤC HÌNH Hình 3. Cành hom chè.

Vườn hom giống. Cây chè con. Phân cành thấp và nhiều, làm cho tán chè nhanh lớn và rộng. Một số sâu hại chính trên hai dòng chè mới tại Phú Hộ.

Ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng của CT3 tuổi 1. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng MĐ3 tuổi 3. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến năng suất 2 dòng chè. Thí nghiệm mật độ trồng.

Ảnh hưởng của kỹ thuật đốn đến sinh trưởng dòng. Ảnh hưởng của kỹ thuật đốn đến sinh trưởng dòng. Chè 1 năm tuổi đủ tiêu chuẩn đốn. Cây chè phát triển cành, tạo tán mới sau đốn .