Luận án Tiến sĩ: Thuật ngữ Công tác xã hội Anh và cách chuyển dịch tiếng Việt

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VÕ THỊ MỸ HẠNH THUẬT NGỮ CÔNG TÁC XÃ HỘI TIẾNG ANH VÀ CÁCH CHUYỂN DỊCH SANG TIẾNG VIỆT LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC HÀ NỘI – 2020 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VÕ THỊ MỸ HẠNH THUẬT NGỮ CÔNG TÁC XÃ HỘI TIẾNG ANH VÀ CÁCH CHUYỂN DỊCH SANG TIẾNG VIỆT Ngành: Ngôn ngữ học Mã số: 9229020 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. PHẠM HÙNG VIỆT HÀ NỘI - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Những tư liệu và số liệu trong luận án là trung thực. Đề tài nghiên cứu và các kết quả chưa được ai công bố.

Tác giả luận án Võ Thị Mỹ Hạnh LỜI CÁM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo khoa Ngôn ngữ học, Ban lãnh đạo Học viện cùng toàn thể cán bộ, các thầy giáo, cô giáo của Học viện Khoa học xã hội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu, triển khai thực hiện luận án. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Phạm Hùng Việt đã luôn tận tình hướng dẫn, định hướng cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu để tôi có thể hoàn thành luận án của mình. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam đã quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi học tập, nghiên cứu, hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp luôn quan tâm, động viên và đồng hành cùng tôi, tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận án này. Tác giả luận án Võ Thị Mỹ Hạnh MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN. Tổng quan tình hình nghiên cứu.

Tình hình nghiên cứu thuật ngữ trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình nghiên cứu thuật ngữ Công tác xã hội trên thế giới và ở Việt Nam. Một số vấn đề lí thuyết về thuật ngữ. Thuật ngữ và lí thuyết định danh.

Khái niệm Công tác xã hội và thuật ngữ Công tác xã hội. Lí thuyết dịch thuật và vấn đề dịch thuật ngữ. 45 Chƣơng 2: ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO THUẬT NGỮ CÔNG TÁC XÃ HỘI TIẾNG ANH .1 Đơn vị cấu tạo thuật ngữ và đơn vị cấu tạo thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh. Đơn vị cấu tạo thuật ngữ.

Đơn vị cấu tạo thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh. Đặc điểm của thuật ngữ CTXH tiếng Anh có cấu tạo là từ. Thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh là từ đơn (từ gốc). Thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh là từ phái sinh.

Thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh là từ ghép. Thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh là từ viết tắt. Đặc điểm của thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh có cấu tạo là ngữ. Số lượng thành tố cấu tạo thuật ngữ Công tác xã hội trong tiếng Anh.

Thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh là danh ngữ. Thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh là tính ngữ. Mô hình cấu tạo của hệ thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh. Mô hình cấu tạo 1.

Mô hình cấu tạo 2. Mô hình cấu tạo 3. Mô hình cấu tạo 4. Mô hình cấu tạo 5.

Mô hình cấu tạo 6. Mô hình cấu tạo 7. Mô hình cấu tạo 8. Mô hình cấu tạo 9.

Mô hình cấu tạo 10. Mô hình cấu tạo 11. Mô hình cấu tạo 12. Mô hình cấu tạo 13.

Mô hình cấu tạo 14. 78 Chƣơng 3: PHƢƠNG THỨC HÌNH THÀNH VÀ ĐẶC ĐIỂM ĐỊNH DANH CỦA THUẬT NGỮ CÔNG TÁC XÃ HỘI TIẾNG ANH. Phƣơng thức hình thành thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh. Thuật ngữ hóa từ ngữ thông thường.

Tạo thuật ngữ CTXH trên cơ sở ngữ liệu vốn có. Tiếp nhận thuật ngữ nước ngoài. Tiếp nhận thuật ngữ tiếng Anh từ các ngành khoa học khác. Đặc điểm định danh của thuật ngữ CTXH tiếng Anh xét theo kiểu ngữ nghĩa.

Đặc điểm định danh của thuật ngữ CTXH tiếng Anh xét theo kiểu cách thức biểu thị. Các thuật ngữ chỉ các vấn đề của đối tượng trong CTXH. Các thuật ngữ chỉ các chủ thể hoạt động trong CTXH. Các thuật ngữ chỉ hoạt động của chủ thể trong CTXH.

Các thuật ngữ chỉ đối tượng của CTXH. Các thuật ngữ chỉ các chương trình, dịch vụ trong CTXH. Các thuật ngữ chỉ các loại hình công tác xã hội. Các thuật ngữ chỉ các vấn đề xã hội trong công tác xã hội.

Các thuật ngữ chỉ các liệu pháp trong công tác xã hội. Các thuật ngữ chỉ các luật, lệnh thường gặp trong công tác xã hội. 110 Chƣơng 4: CÁCH CHUYỂN DỊCH THUẬT NGỮ CÔNG TÁC XÃ HỘI TIẾNG ANH SANG TIẾNG VIỆT. Các tiêu chí đảm bảo tƣơng đƣơng của sản phẩm dịch thuật.

Thực trạng cách chuyển dịch thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh sang tiếng Việt. Phân tích tương đương dịch thuật thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh và tiếng Việt theo loại đơn vị cấu tạo thuật ngữ. Phân tích tương đương dịch thuật thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh và tiếng Việt theo số lượng đơn vị. Những thuận lợi và khó khăn trong dịch thuật ngữ Công tác xã hội từ tiếng Anh sang tiếng Việt.

Phƣơng hƣớng và giải pháp chuẩn hóa dịch thuật ngữ Công tác xã hội từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Phương hướng chuẩn hóa dịch thuật ngữ Công tác xã hội từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Giải pháp chuẩn hóa dịch thuật ngữ Công tác xã hội từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Ý kiến đề xuất về dịch thuật ngữ Công tác xã hội tiếng Anh sang tiếng Việt.

144 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ. 149 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 150 BẢNG CHỮ VIẾT TẮT A: Đặc trưng khu biệt Adj: Tính từ Adv: Trạng từ BMZ: Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Đức CTXH: Công tác xã hội ĐHQG: Đại học Quốc gia GIZ: Tổ chức hợp tác phát triển Đức KHXH: Khoa học xã hội KHXH&NV: Khoa học xã hội & Nhân văn LISSA: Viện Khoa học Lao động và Xã hội LĐTBXH: Lao động – Thương binh và Xã hội N: Danh từ NASW: Hiệp hội nhân viên CTXH quốc gia Mỹ Nxb: Nhà xuất bản Prep: Giới từ T: Thành tố cấu tạo TN: Thuật ngữ DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Thuật ngữ CTXH tiếng Anh là từ xét theo số lượng thành tố.2: Thuật ngữ CTXH tiếng Anh phân loại theo từ loại.1: Thuật ngữ CTXH tiếng Anh là ngữ .1: Thống kê từ loại của TN CTXH tiếng Anh là danh ngữ có 2 thành tố.2: Thống kê từ loại của TN CTXH tiếng Anh là danh ngữ có 3 thành tố.3: Thống kê từ loại của TN CTXH tiếng Anh là danh ngữ có 4 thành tố.4: Thống kê từ loại của TN CTXH tiếng Anh là danh ngữ có 5 thành tố.1: Thống kê các thuật ngữ là tính ngữ hai thành tố .4: Tổng hợp mô hình cấu tạo thuật ngữ CTXH tiếng Anh .1: So sánh giữa nghĩa thông thường và nghĩa chuyên ngành .4: Thuật ngữ CTXH tiếng Anh được tiếp nhận từ các ngành khoa học khác .1: Mô hình định danh TN CTXH chỉ vấn đề của đối tượng trong tiếng Anh .2: Mô hình định danh TN CTXH chỉ chủ thể trong tiếng Anh .3: Mô hình định danh TN CTXH chỉ hoạt động của chủ thể trong tiếng Anh .4: Mô hình định danh TN CTXH chỉ đối tượng trong tiếng Anh .5: Mô hình định danh TN CTXH chỉ các chương trình, dịch vụ trong tiếng Anh .6: Mô hình định danh TN CTXH chỉ các loại hình CTXH trong tiếng Anh .7: Mô hình định danh TN CTXH chỉ các vấn đề xã hội trong tiếng Anh .8: Mô hình định danh TN CTXH chỉ các liệu pháp trong tiếng Anh .9: Mô hình định danh TN CTXH chỉ các luật, lệnh trong tiếng Anh. Kiểu tương đương 1//1 của thuật ngữ CTXH tiếng Anh và tiếng Việt .2: Kiểu tương đương 1//>1 của thuật ngữ CTXH118 tiếng Anh và tiếng Việt .1: Tổng hợp các kiểu tương đương của thuật ngữ CTXH tiếng Anh và tiếng Việt .2: Tỉ lệ tương đương theo số lượng đơn vị của thuật ngữ CTXH tiếng Anh và tiếng Việt.

Lí do chọn đề tài Công tác xã hội là một khoa học ứng dụng nh m tăng cường hiệu quả hoạt động của con người, tạo ra những chuyển biến xã hội và đem lại nền an sinh cho người dân trong xã hội. Sứ mệnh của Công tác xã hội là trợ gi p các cá nhân, gia đình và cộng đồng trong nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu và tăng cường chức năng xã hội đồng thời hỗ trợ các nhân, gia đình, cộng đồng giải quyết và ph ng ngừa các vấn đề xã hội thông qua th c đẩy môi trường xã hội về chính sách, nguồn lực và dịch vụ, từ đó góp phần đảm bảo an sinh xã hội. Việt Nam, Công tác xã hội là một ngành non tr so với nhiều ngành khác trong xã hội. Tháng 3 năm 2010, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng H a xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã k Quyết định số 323/2010/QĐ-TTg chính thức công nhận công tác xã hội là một nghề.

Điều này kh ng định Đảng và Chính phủ Việt Nam đánh giá cao tầm quan trọng và nghĩa nhân văn sâu sắc của nghề công tác xã hội trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Ngày nay, trong xu hướng toàn cầu hóa, việc nghiên cứu và phát triển ngành công tác xã hội đ i hỏi các nhà chuyên gia ngành CTXH, các giảng viên và sinh viên dạy và học môn tiếng Anh chuyên ngành CTXH tại các trường Đại học phải quan tâm tới hệ thuật ngữ tiếng Anh của ngành để nghiên cứu, trao đổi thông tin và tiếp thu những tinh hoa của thế giới phục vụ cho sự phát triển ngành CTXH của đất nước. nước ta, nhiều nhà khoa học đã thực hiện các công trình nghiên cứu về thuật ngữ học, trong đó có các luận án tiến sĩ nghiên cứu về thuật ngữ của một số ngành, tuy nhiên chưa có một công trình nghiên cứu nào chuyên sâu về hệ thống thuật ngữ CTXH tiếng Anh.