Luận án TS: Từ vựng trong độ đo phong cách báo chí tiếng Việt và tiếng Anh

IH QU GI TH NH PH H H MINH TRƢỜ V V  NGUYỄN TUYẾT NHUNG KHẢO SÁT CÁC YẾU TỐ TỪ VỰNG TR P Á Á V BẢN BÁO CHÍ TIẾNG VIỆT (SO SÁNH VỚI TIẾNG ANH) LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ H C SO SÁNH I CHIẾU Thành phố Hồ Chí Minh - năm 2023 IH QU GI TH NH PH H H MINH TRƢỜ V V  NGUYỄN TUYẾT NHUNG KHẢO SÁT CÁC YẾU TỐ TỪ VỰNG TR P Á Á V BẢN BÁO CHÍ TIẾNG VIỆT (SO SÁNH VỚI TIẾNG ANH) Ngành: Ngôn ngữ học so sánh đối chiếu Mã số: 92220241 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ H C SO SÁNH I CHIẾU NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA H C: 1. Nguyễn Thị Như Ngọc PHẢN BIỆN ỘC LẬP: 1. Phạm Hữu ức PHẢN BIỆN: 1. Lê Kính Thắng 2.

Phạm Hữu ức 3. Huỳnh Thị Hồng Hạnh Thành phố Hồ Chí Minh – năm 2023 i Lời cảm ơn Tác giả luận án xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến tập thể Giáo viên hướng dẫn: PGS. inh iền và TS. Nguyễn Thị Như Ngọc.

Thầy, Cô đã hết lòng hỗ trợ và tận tình hướng dẫn cho tác giả luận án ngay từ những ngày đầu tiên thực hiện đề tài cho đến ngày hôm nay. Bên cạnh đó, những bài giảng và kiến thức đến từ Quý Thầy Cô của Khoa Ngôn ngữ học, Trường ại học Khoa học xã hội và Nhân văn, cùng với Quý Thầy Cô thuộc các đơn vị khác trong và ngoài Nhà Trường đã giúp tác giả luận án có được những tri thức quý báu từ nền tảng đến chuyên sâu thuộc lĩnh vực Ngôn ngữ học và Xử lý Ngôn ngữ Tự nhiên. ó là những viên gạch đầu tiên để đề tài được xây dựng, phát triển và hoàn thiện. Tác giả luận án cũng chân thành gửi lời cảm ơn đến gia đình, đồng nghiệp và bạn bè đã ủng hộ trong suốt quá trình tác giả luận án thực hiện đề tài.

Tất cả những tình cảm quý báu này, tác giả luận án xin ghi lòng tạc dạ, lấy đó làm động lực để vượt qua những khó khăn, trở ngại. Một lần nữa, tác giả luận án xin cảm ơn tấm lòng của Quý Thầy Cô và tất cả những người thân yêu đã luôn ở bên cạnh, ủng hộ và dành cho em những lời khuyên vô giá. ii Lời cam đoan Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu do đích thân tôi thực hiện. Tất cả hình ảnh, đồ thị, bảng biểu đều dựa trên những thông tin và dữ liệu xác thực.

Tất cả ngữ liệu tiếng Việt và tiếng Anh có nguồn gốc và xuất xứ rõ ràng. Tác giả luận án Nguyễn Tuyết Nhung Mục lục Lời cam đoan. ii MỞ ẦU. Lí do chọn đề tài.

Mục đích nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu. ối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 ối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu. Ngữ liệu, phương pháp và công cụ nghiên cứu. Ngữ liệu nghiên cứu.

Ngữ liệu tiếng Việt. Ngữ liệu tiếng Anh. Phương pháp nghiên cứu. Công cụ nghiên cứu.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Cấu trúc của luận án.

20 ƢƠ 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU V Ơ SỞ LÝ LUẬN. Các công trình nghiên cứu về các yếu tố từ vựng trong độ đo phong cách tiếng Anh và tiếng Việt. Các công trình nghiên cứu về các yếu tố từ vựng trong độ đo phong cách tiếng Anh. Các công trình nghiên cứu về các yếu tố từ vựng trong độ đo phong cách tiếng Việt.

Phong cách ngôn ngữ và độ đo phong cách. Phong cách ngôn ngữ. Ứng dụng của độ đo phong cách và Ngôn ngữ học điều tra. ặc điểm ngôn ngữ của các bài viết thuộc chuyên mục ý kiến trên báo.

Từ và các lớp từ vựng. Tiêu chí xác định ranh giới từ. Tách từ và gán nhãn từ vựng cho khối ngữ liệu. Một số lớp từ trong hệ thống từ vựng tiếng Việt.

Các yếu tố từ vựng trong ộ đo phong cách. Phân bố chiều dài từ khi tính theo ký tự. Phân bố chiều dài từ khi tính theo âm tiết. Trung bình chiều dài từ khi tính theo ký tự.

Trung bình chiều dài từ khi tính theo âm tiết. ộ phong phú từ vựng. Tần số từ khi tính theo phương pháp thống kê cơ bản. Tần số từ khi tính theo phương pháp kiểm định thống kê.

68 CHƯƠNG 2: MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ TỪ VỰNG TRONG ĐỘ ĐO PHONG CÁCH CÁC VĂN BẢN BÁO CHÍ TIẾNG VIỆT: TRƯỜNG HỢP CÁC YẾU TỐ TỪ VỰNG THUỘC PHƯƠNG DIỆN HÌNH THỨC. Mức độ ảnh hưởng của Phân bố chiều dài từ khi tính theo ký tự. Mức độ ảnh hưởng của Phân bố chiều dài từ khi tính theo âm tiết. Mức độ ảnh hưởng của Trung bình chiều dài từ khi tính theo ký tự.

Mức độ ảnh hưởng của Trung bình chiều dài từ khi tính theo âm tiết. 90 ƢƠ 3: MỨ Ả ƢỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ TỪ VỰNG TR P Á Á V BẢN BÁO CHÍ TIẾNG VIỆT: TRƯỜNG HỢP CÁC YẾU TỐ TỪ VỰNG THUỘC PHƯƠNG DIỆN NỘI DUNG 91 3. Mức độ ảnh hưởng của ộ phong phú từ vựng. Mức độ ảnh hưởng của Tần số từ khi tính theo phương pháp thống kê cơ bản 105 3.

Mức độ ảnh hưởng của Tần số từ xưng hô. Mức độ ảnh hưởng của Tần số từ thực thể có tên. Mức độ ảnh hưởng của Tần số tác tử lập luận. Mức độ ảnh hưởng của Tần số từ Hán Việt.

Mức độ ảnh hưởng của Tần số từ nước ngoài. Mức độ ảnh hưởng của Tần số từ từ mới. Mức độ ảnh hưởng của Tần số thành ngữ. Mức độ ảnh hưởng của Tần số từ khi tính theo phương pháp phân tích tương ứng.

Mức độ ảnh hưởng của Tần số từ xưng hô. Mức độ ảnh hưởng của Tần số từ thực thể có tên. Mức độ ảnh hưởng của Tần số tác tử lập luận. 150 ƢƠ 4: SỰ TƢƠ ỒNG VÀ KHÁC BIỆT VỀ MỨ ẢNH ƢỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ TỪ VỰ TR P Á Á V BẢN BÁO CHÍ TIẾNG VIỆT VÀ TIẾNG ANH.

Phân bố chiều dài từ khi tính theo ký tự. Trung bình chiều dài từ khi tính theo âm tiết. ộ phong phú từ vựng. Tần số từ khi tính theo phương pháp kiểm định thống kê.

188 Tài liệu tham khảo. 194 DANH MỤC HÌNH VÀ BIỂU Ồ Trang Hình 0. Phần giới thiệu về TG của mục Góc nhìn 7 Hình 0. Thang độ đánh giá mức độ ảnh hưởng của YTTV đến nhiệm vụ 16 X DTTG Hình 0.

Các câu lệnh trong Python 18 Hình 0. Cửa sổ RStudio sử dụng ngôn ngữ lập trình R 19 Hình 0. TXH1 của các nhà báo nữ, sinh từ 1975 trở về trước 22 Hình 0. TXH1 các nhà báo nữ, sinh từ 1975 trở về trước và VBÂD 24 Hình 1.

Phân tích nguồn tác giả của VBÂD 49 Hình 1. Bản Industrial Society and Its Future của UN BOMBER đăng trên 49 The Washington Post và The New York Times Hình 1. ịnh dạng dữ liệu JSON 57 Hình 1. ịnh dạng dữ liệu XML 58 Hình 3.

TXH3 của các TG nhà báo là nữ, sinh từ năm 1975 trở về trước 141 Hình 3. TXH3 của TG nữ là nhà báo, sinh từ năm 1975 trở về trước và VBÂD 143 Hình 3. TTCT của các TG nữ là nhà báo, sinh từ năm 1975 trở về trước và VBÂD 145 Hình 3. TTLL của các TG nữ là nhà báo, sinh từ năm 1975 trở về trước và VBÂD 147.

DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU Trang Bảng 1. Các chỉ số đo độ phong phú từ vựng TTR, W, H, S, và K 4 Bảng 0. ác YTTV được khảo sát và đối chiếu trong luận án 5 Bảng 0. Các khối ngữ liệu nhóm trong VVC_Stylometry 9 Bảng 0.

Thông tin của VVC_Stylometry và Telegraph Columnist Corpus 9 Bảng 0. Số lượng các lượt thực nghiệm xác định danh tính tác giả 13 Bảng 1. Từ vựng trong văn bản nghi vấn và trong văn bản của tác giả ứng viên 44 Bảng 1. Thang độ đánh giá kết quả xác định danh tính tác giả 44 Bảng 1.

Các nhiệm vụ Phân tích nguồn TG do PAN tổ chức 48 Bảng 1. Các vụ án dân sự và hình sự có liên quan đến độ đo phong cách 50 Bảng 1. Các thực thể có tên thông dụng 62 Bảng 2. So sánh PBCDT của các TG nữ là nhà báo và X1 84 Bảng 2.

ường cong PBCDT của TG 890 và X1 85 Bảng 2. So sánh PBCDT tính theo ký tự của TG nữ là nhà nghiên cứu và X2 88 Bảng 2. ường cong PBCDT của TG 1020 và X2 89 Bảng 2. So sánh PBCDT của các TG nam là nhà báo và X3 91 Bảng 2.

ường cong PBCDT của TG 403 và X3 92 Bảng 2. So sánh PBCDT của các TG nam là nhà nghiên cứu và X4 95 Bảng 2. ường cong PBCDT của TG 1057 và X4 97 Bảng 2. So sánh PBCDT của 10 TG thuộc các nhóm khác nhau và X5 98 Bảng 2.

ường cong PBCDT của TG 342 và X5 99 Bảng 2. Tỉ lệ chính xác của PB DT khi tính theo đơn vị ký tự 102 Bảng 2. Tỉ lệ chính xác của PB DT khi tính theo đơn vị âm tiết 103 Bảng 2. So sánh TBCDT của các TG nữ là nhà báo và X1 105 Bảng 2.

Tỉ lệ chính xác của PB DT khi tính theo đơn vị ký tự 107 Bảng 2. So sánh TBCDT của các TG nữ là nhà nghiên cứu và X2 108 Bảng 2. Tỉ lệ chính xác của PB DT khi tính theo đơn vị âm tiết 109 Bảng 3. Số lượng lượt từ, dạng từ, từ xuất hiện một lần và từ xuất hiện hai 110 lần của các TG Bảng 3.

ộ phong phú từ vựng của các TG 111 Bảng 3. Tỉ lệ chính xác của PPTV 113 Bảng 3. TXH của các TG nữ là nhà báo 114 Bảng 3. Tỉ lệ chính xác của tần số TXH1 khi tính theo thống kê cơ bản 115 Bảng 3.

Tỉ lệ chính xác của tần số TXH3 khi tính theo thống kê cơ bản 116 Bảng 3. TTCT của các TG nữ là nhà báo 117 Bảng 3. Tỉ lệ chính xác của tần số TTCT khi tính theo thống kê cơ bản 119 Bảng 3. TTLL của các nhà báo nữ 119 Bảng 3.

Tỉ lệ chính xác của tần số TTLL khi tính theo thống kê cơ bản 121 Bảng 3. Tỉ lệ chính xác của tần số từ Hán Việt khi tính theo thống kê cơ bản 125 Bảng 3. Tỉ lệ chính xác của tần số từ nước ngoài khi tính theo phương pháp 128 thống kê cơ bản Bảng 3.