Luận án tiến sĩ về ngữ âm tiếng Việt của Việt kiều ở Mukdahan, Thái Lan

ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NOI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN PHATCHARAPHONG PHUBETPEERAWAT HỆ THÓNG NGỮ ÂM TIENG VIET CUA VIỆT KIỂU LUẬN AN TIEN SĨ NGON NGỮ HOC Hà Nội - 2022 ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NOI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN PHATCHARAPHONG PHUBETPEERAWAT Chuyên ngành: Ngôn ngữ hoc so sánh - đối chiếu Mã số: 62 22 02 41 LUẬN AN TIEN SĨ NGON NGỮ HOC CHU TICH HOI DONG NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HỌC GS. MAI NGỌC CHỪ 1. NGUYEN NGOC BÌNH Hà Nội - 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án “Hệ thống ngữ âm tiếng Việt của Việt kiều ở tỉnh Mukdahan, Thái Lan” là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện. Các số liệu và kết quả trình bày trong luận án này là trung thực và chưa được công bố trong bat kì công trình nghiên cứu nào khác.

Nếu sai thì tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Ban chủ nhiệm khoa Ngôn ngữ và Ban giám hiệu Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Hà Nội, ngày tháng 06 năm 2022 NGHIÊN CỨU SINH Phatcharaphong Phubetpeerawat LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu “Hệ thống ngữ âm tiếng Việt của Việt kiều ở tinh Mukdahan, Thái Lan” tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và biết ơn sâu sắc nhất đến GS. Vũ Đức Nghiệu và TS. Nguyễn Ngọc Bình, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, dìu dắt và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án này.

Tôi xin chân thành cảm ơn Hội người Việt Nam tỉnh Mukdahan và Hội người Việt Nam toàn Thái Lan đã tận tình giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình điền đã và thu thập tài liệu tại tỉnh Mukdahan. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô Khoa Ngôn ngữ học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, DHQGHN đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu tại khoa. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng 06 năm 2022 Tác giả luận án Phatcharaphong Phubetpeerawat MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Đối tượng nghiên CỨU.

- -- 2 2S +E2EE+EE£EEEEEEEEEEEE5E1717112111171. Muc dich nghién COU. cccccssceseessesseeseeesceeeeseessecesecseeeseeeseceeeseesseeesesseesseeeseeses 12 y8 iu na. Nhiém vu cla NghiN CUU 0.

Phương pháp nghiên cứu của luận AN oe eee eeeeeeeececeeseeseeseeaeesesseeeeseeseaesaeens 13 7. Tur Gt nghién 0o 0. Đóng góp của luận áT. Bố cục của luận áñn.

- - St SSE‡EEEEEEESEEEESEEEEEEEEKEEETEEEETEEEEEEEEEEEETEEEkTErrkrrrrkee 19 CHƯƠNG 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYET CUA LUẬN ÁN.----2-©2¿©5E2EE EE2EE2E12112711271211211 11 xe 21 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về ngữ âm tiếng Việt. Tình hình nghiên cứu về ngữ âm tiếng Việt ở Việt Nam.

Tình hình nghiên cứu ở Thái Lan về ngữ âm tiếng Việt của Việt kiều Thai Lan woe. Cơ sở lý thuyết của luận a0 e. Cơ sở lý thuyết về phương ngữ và nghiên cứu phương ngữ. Cơ sở lý thuyết về cộng đồng song ngữ và tiếp xúc ngôn ngữ.

Cơ sở lý thuyết về ngữ âm tiếng ViỆt. Cơ sở lý thuyết trong phân tích ngữ âm học khí cụ. Hệ thống phụ âm đầu, van và thanh điệu trong phương ngữ Trung, phương ngữ Bắc ở Việt Nam. Hệ thống phụ âm đầu tiếng Việt trong phương ngữ Trung và phương ngữ Bắc54 1.

Hệ thống van trong phương ngữ Trung và phương ngữ Bắc. Hệ thống thanh điệu trong phương ngữ Trung và phương ngữ Bac. HỆ THONG PHU ÂM DAU TRONG TIENG VIỆT CUA VIỆT KIỂU Ở MUKDAHAN. Miêu tả phụ âm đầu tiếng Việt của Việt kiều ở tỉnh Mukdahan, Thái Lan.

Các phụ âm môi. ¿2-2 £+E£+EE+EE£EE£EEEEEEEEEEEEEEE122122171121122121 21c e 69 2. Các phụ âm rang — THÔI. Các phụ âm đầu lưỡi bẹt.----2- 2© ¿+ 2+EESEE£EEE 2212171212211 EEerxe 74 2.

Các phụ âm đầu lưỡi quặt.-- 2-2-2 2+EE+EE+EE£EEE2EESEEEEEEZEErEkrrkerkerree 79 2. Các phụ âm mặt ÏƯỠII. Các phụ âm gốc lưỡi. ¿2-2 2¿++++E++EE+2EE+2EEEEEEEEEEEEEEkrrkrrrkrervee 84 2.

Các phụ âm thanh hầu.-- -+++222++++222222EE11111122+222227721111111 xe crrrrrrr 86 2. Đối chiếu phụ âm đầu tiếng Việt của Việt kiều ở Mukdahan với phụ âm đầu tiếng Việt trong phương ngữ Trung ở Việt Nam. Những điểm tương đồng giữa các phụ âm đầu tiếng Việt ở Mukdahan với các phụ âm đầu trong phương ngữ Trung. Những điểm khác biệt giữa các phụ âm dau tiếng Việt ở Mukdahan với các phụ âm đầu trong phương ngữ Trung.

Đối chiếu phụ âm đầu tiếng Việt của Việt kiều ở Mukdahan với phụ âm đầu tiếng Việt trong phương ngữ Bắc ở Việt Nam. Những điểm tương đồng giữa các phụ âm đầu tiếng Việt ở Mukdahan với các phụ âm đầu trong phương ngữ Bắc. Những điểm khác biệt giữa các phụ âm đầu tiếng Việt ở Mukdahan với các phụ âm dau trong phương ngữ Đắc. Những cặp/nhóm biến thê phụ âm đầu trong nội bộ tiếng Việt của Việt kiều ở Mukdahann.

----- - c2 < E2 221111111 11 3111111119031 11kg KH KH re 97 1 KẾT. PHAN VAN TRONG TIENG VIỆT CUA VIỆT KIEU Ở MUKDAHAN 0a. Miêu ta pan van trong tiếng Việt của Việt kiều ở tỉnh Mukdahan, Thái Lan. Miêu tả các thành phan cấu tạo của vẫn.-----cc¿++222vvvece+rrrrre 105 3.

Miêu tả hệ thống vầhn. Đối chiếu hệ thống vần trong tiếng Việt của Việt kiều ở Mukdahan với hệ thong van trong phương ngữ Trung ở Việt Nam. Những điểm tương đồng giữa vần trong tiếng Việt ở Mukdahan với vần trong J001019i1581100810)1501212107757. Những điểm khác biệt giữa vần trong tiếng Việt ở Mukdahan với vần trong Phurong ngtr Trung.

Đối chiếu hệ thong van trong tiếng Việt của Việt kiều ở Mukdahan với hệ thống van trong phương ngữ Bắc ở Việt Nam .-----¿-7+¿©cc+cx+ccsce 137 3. Những điểm tương đồng giữa van trong tiếng Việt ở Mukdahan với van trong phương ngữ BẮC. Những điểm khác biệt giữa phần vần trong tiếng Việt ở Mukdahan với phần van trong phương ngữ ĐẮC. THANH DIEU TRONG TIENG VIỆT CUA VIỆT KIEU Ở h1.

Miêu tả thanh điệu tiếng Việt của Việt kiều ở tỉnh Mukdahan, Thái Lan. Hệ thống thanh điệu tiếng Việt của nghiệm viên nhóm I. Hệ thống thanh điệu tiếng Việt của nghiệm viên nhóm II. Hệ thống thanh điệu tiếng Việt của nghiệm viên nhóm III.

Hệ thống thanh điệu trong tiếng Việt của nghiệm viên nhóm IV. Mô hình chung của hệ thong thanh điệu tiếng Việt ở Mukdahan. Đối chiếu thanh điệu tiếng Việt của Việt kiều ở Mukdahan với thanh điệu trong phương ngữ Trung ở Việt Nam. Những điểm tương đồng giữa thanh điệu tiếng Việt ở Mukdahan với thanh điệu 0100158901)101158011)881)): 2277.

Những điểm khác biệt giữa thanh điệu tiếng Việt ở Mukdahan với thanh điệu 0100158901)1001580141884)): 21777. Đối chiếu thanh điệu tiếng Việt của Việt kiều ở Mukdahan với thanh điệu trong phương ngữ Bac ở Việt Nam. Những điểm tương đồng giữa thanh điệu tiếng Việt ở Mukdahan với thanh điệu trong phurong ngit BACTT Nẽ. Những điểm khác biệt giữa thanh điệu tiếng Việt ở Mukdahan với thanh điệu trong phương ngữ Bac.-- -- 2-52 s+SES2EE2EEEEEEEE2E1211271211211211 111.1 xe 169 Tit Ket 8nnõnẼ 7a.

172 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ LIÊN QUAN ĐÉN LUẬN ÁN. 176 TÀI LIEU THAM KHAO .---- 22 22+£2EEE+EEEtSEESEEEEEEEEEEECEEErrrrrrrrree 177 PHU LUC DANH MỤC TU VIET TAT Phuong ngit Bac Phương ngữ Trung Phương ngữ Hà Nội Phương ngữ Nghệ Tĩnh Phương ngữ Bình Trị Thiên Tiếng Việt toàn dân Mukdahan Nghiệm viên Thanh ngang Thanh huyền Thanh ngã Thanh hỏi Thanh sắc Thanh nặng Hertz Millisecond Semitones DANH MỤC BANG Bang 1. Hệ thống nguyên âm trong tiếng Việt [45, tr. Hệ thống phụ âm đầu tiếng Việt trong phương ngữ Trung.

Hệ thong phụ âm đầu tiếng Hà Nội đô thị [27, tr. Các thanh điệu trong các phương ngữ hòa nhập vào nhau [4, tr. Đặc trưng thanh điệu Bắc Bộ của Nguyễn Văn Lợi [82]. Hệ thống phụ âm đầu tiếng Việt của Việt kiều ở tỉnh Mukdahan.

Các phụ âm đầu trong tiếng Việt ở Mukdahan và hệ thống phụ âm đầu trong phương ngữ Trung (PNÏT]). - -- <9 TH TH HH HH, 88 Bảng 2. Các phụ âm đầu tiếng Việt ở Mukdahan và phụ âm đầu trong phương ngữ :1500200 07. Nguyên âm tiếng Việt ở tỉnh Mukdahan, Thái Lan.

Bang van mở trong tiếng Việt ở Mukdahan. Bang vần nửa mở trong tiếng Việt ở Mukdahan. Bang van nửa khép trong tiếng Việt ở Mukdahan. Bang van khép trong tiếng Việt ở Mukdahan.

Bang van trong tiếng Việt của Việt kiều ở Mukdahan (111 van). Đối chiếu hệ thống van trong tiếng Việt ở MDH và PNT. Đối chiếu hệ thống van trong tiếng Việt ở MDH và PNB. Ma trận nhận diện các tiêu chí âm vi học của hệ thống thanh điệu tiếng Việt của nghiệm viên nhóm Ì.-- - << + +1 E1 E93 E91 E S91 9 vn vkp 145 Bảng 4.

Ma trận nhận diện các tiêu chí âm vị học của hệ thống thanh điệu tiếng Viét cua nghiém vién Nh6M ID. Ma trận nhận diện các tiêu chí âm vi học của hệ thống thanh điệu tiếng Việt của nghiệm viên nhóm MID. Ma trận nhận diện các tiêu chí âm vi học của hệ thống thanh điệu tiếng Việt của nghiệm viên nhóm IV .-- 2 + + 12111918991 E991 911v ng vn nệp 153 Bang 4. Đặc trưng âm vi học của hệ thống thanh điệu tiếng Việt ở Mukdahan.

Đối chiếu thanh điệu tiếng Việt ở MDH và PNT. Đối chiếu thanh điệu tiếng Việt ở MDH và PNB.------ 167 DANH MỤC HÌNH Hình 1. Dạng sóng âm và thanh phổ của phụ âm tắc (trái) và phụ âm xát (phải) 42 Hình 1. Sóng âm và thanh phổ của phụ âm ổn (trái) và phụ âm vang (phải).

(Trái) - Dạng sóng âm và thanh phổ của phụ âm quặt lưỡi /z/ (Phải) - Dang sóng âm và thanh pho của phụ Âm rung /f/ .----©-+©cs+cs+csecxe+eesrserxersez 43 Hình I.(Trái) — Thanh phổ loãng trong nguyên âm /i/ (Phải) — Thanh phố đặc trong nguyÊn AM /A .- -- «+ + + 1x E993 E911 910191011 họ ng rưy 47 Hình 1. Sự xuất hiện của 6 thanh điệu trong thang 5 bậc. Các thông số âm học của âm tiết “ta” trong phần mềm Praat. Thanh phổ và sóng âm của giọng thường trong âm tiết “f4 ”.

Thanh phổ va sóng âm của hiện tượng kẹt thanh ở giữa quá trình phát âm trong AM tiGt “CG” BAAỚớa sa. Thanh phổ và sóng âm của hiện tượng tắc thanh môn. Đồ thi F0 6 thanh điệu phương ngữ Bắc do Nguyễn Van Lợi miêu tả [82]. Dạng sóng âm và thanh phô của phụ âm /6/ trong tiếng Việt (hình phải) [40, tr.

Dạng sóng âm và thanh phô của phụ âm /6/ trong âm tiếng [ba'] của Việt kiều ở Mukdahan. Dạng sóng âm và thanh phổ của phụ âm /vI, !B/ và /WÍ. Dang sóng âm và thanh pho của phụ âm Ip"! (trái) và phụ âm [fl (phải). Dạng sóng âm và thanh phổ của phụ âm It"! (trái) và phụ âm It (phai).

(Trái) - Dạng sóng âm và thanh pho của phụ âm rung It! (Phải) - Dạng sóng âm và thanh phổ của phụ âm quặt lưỡi ÍZj[. «se kh He 78 Hình 2.