Luận án TS: Xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An - Nguyễn Tất Hào

BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HOÁ HÀ NỘI ******** NGUYỄN TẤT HÀO XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở NÔNG THÔN TỈNH NGHỆ AN LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ VĂN HÓA HÀ NỘI, 2022 BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HOÁ HÀ NỘI ******** NGUYỄN TẤT HÀO XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở NÔNG THÔN TỈNH NGHỆ AN Chuyên ngành: Quản lý văn hóa Mã số: 9229042 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ VĂN HÓA Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đinh Thị Vân Chi HÀ NỘI, 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Luận án được hoàn thành dưới sự hướng dẫn của PGS. Đinh Thị Vân Chi.

Các kết quả nghiên cứu và các kết luận trong luận án này là trung thực. Các nguồn tài liệu tham khảo đã được trích dẫn và ghi nguồn tài liệu tham khảo đúng quy định. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Tác giả Nguyễn Tất Hào 1 MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC.1 DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT.2 DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ.4 Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KHÁI QUÁT VỀ ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ Ở NÔNG THÔN TỈNH NGHỆ AN.

Tổng quan nghiên cứu. Cơ sở lý luận liên quan đến đề tài luận án. Khái quát về nông thôn tỉnh Nghệ An.53 Chương 2: HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ Ở NÔNG THÔN TỈNH NGHỆ AN. Các chủ thể trong xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An.

Thực trạng hoạt động xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An. Đánh giá thực trạng xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An.110 Chương 3: NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ Ở NÔNG THÔN TỈNH NGHỆ AN. Những căn cứ và yếu tố tác động để xác định giải pháp nâng cao hiệu quả xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An. Giải pháp xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An trong thời gian tới.

148 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ.152 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 160 2 DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ BCĐCC Ban Chỉ đạo các cấp BCĐTW Ban Chỉ đạo Trung ương CLB Câu lạc bộ CBCC Cán bộ, công chức ĐSVH Đời sống văn hóa HĐND Hội đồng nhân dân NCS Nghiên cứu sinh PTTH Phát thanh - Truyền hình TDĐKXDĐSVH Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa TDTT Thể dục thể thao UBND Ủy ban nhân dân XDNTM Xây dựng nông thôn mới 3 DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Bảng 2. Tần suất các hoạt động văn hóa được Sở Văn hóa và Thể thao, Phòng Văn hóa và Thông tin huyện, Công chức Văn hóa - Xã hội xã tổ chức thực hiện. Số liệu về tình hình hoạt động thư viện của tỉnh Nghệ An.

Hiểu biết của người dân về xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An. Hiệu quả hoạt động tuyên truyền về xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An. Tổ chức người dân tham gia để nắm bắt thông tin về hoạt động xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An. Hình thức tham gia đóng góp của người dân để xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An.

Hoạt động chiếu phim lưu động phục vụ miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tỷ lệ người dân tham gia luyện tập thể dục thể thao thường xuyên và gia đình thể dục thể thao qua một số năm. Tỷ lệ các danh hiệu văn hóa của tỉnh Nghệ An.99 qua một số năm.1: Mối quan hệ biện chứng giữa các chủ thể xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An.2: Khung phân tích và các vấn đề nghiên cứu. Lý do chọn đề tài Xây dựng ĐSVH ở nông thôn là phù hợp với tiến trình đi lên của đất nước, là một yêu cầu cấp thiết hiện nay.

Năm 2008, Nghị quyết số 26-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn được thông qua tại Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 7 (khóa X), với nội dung có tính chiến lược, đột phá, được sự nhất trí cao trong toàn Đảng và cả hệ thống chính trị, sự đồng tình ủng hộ của toàn xã hội và sớm đi vào cuộc sống. Tiếp đó, ngày 09/6/2014, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 9 (khóa XI) đã ban hành Nghị quyết số 33-NQ/TW về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước, với tinh thần đưa văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc tổ quốc. Trong lịch sử dựng nước, giữ nước và phát triển của dân tộc ta, xứ Nghệ được biết đến là một vùng đất lâu đời, giàu truyền thống yêu nước và cách mạng; nơi có những con người cần cù lao động, sáng tạo, hiếu học. Từ thời xa xưa đến nay thì xứ Nghệ luôn được xem là đất học, một vùng đất có bề dày văn hóa với nhiều dòng họ và các làng khoa bảng.

Bởi vì, con em xứ Nghệ bao đời nay luôn chịu khó học hành, thành đạt trên con đường khoa cử trong các triều đại phong kiến còn lưu danh sử sách; có nhiều học giả, danh nhân văn hóa lừng danh trong thời hiện đại, đó là niềm tự hào của con người xứ Nghệ. Ngày nay, truyền thống hiếu học đó vẫn được tiếp nối trong từng gia đình xứ Nghệ, dù trong hoàn cảnh khó khăn hay thành đạt, giàu có thì họ vẫn ý thức được rất rõ giá trị của học vấn, của sự thành đạt bằng con đường học hành. Lịch sử đã chứng minh rằng, không phải ngẫu nhiên, mảnh đất này lại là nơi khởi phát của nhiều phong trào yêu nước, là cái nôi sinh ra và nuôi dưỡng nhiều nhân tài cho đất nước. Tất cả đều có lịch sử và căn nguyên của 5 nó.

Cho đến nay, ở nhiều khía cạnh và góc độ khác nhau, nghiên cứu về mảnh đất và con người Nghệ An đã trở thành một đề tài hấp dẫn, thu hút nhiều học giả trong cả nước. Những nghiên cứu này đã góp phần làm sáng rõ nhiều vấn đề về truyền thống lịch sử, văn hóa, về lòng yêu nước, truyền thống hiếu học của người dân xứ Nghệ. Trong bối cảnh, cả nước đang tập trung mọi nguồn lực triển khai thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Thủ tướng Chính phủ đã phát động Phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” giai đoạn 2011 - 2020, nhằm tạo sức lan tỏa sâu rộng, huy động được sự tham gia của cả hệ thống chính trị các cấp, các ngành vào cuộc, cùng với sự hưởng ứng tích cực của đông đảo người dân chung tay, góp sức xây dựng nông thôn mới, trong đó có nội dung về xây dựng ĐSVH ở nông thôn.

Nắm bắt tinh thần chỉ đạo của các nghị quyết và Phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” của Chính phủ, tỉnh Nghệ An đã kịp thời triển khai hoạt động xây dựng ĐSVH ở nông thôn và đã được cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành, đoàn thể các cấp quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp; được các tầng lớp nhân dân ở nông thôn nhiệt tình tham gia hưởng ứng mạnh mẽ, nên đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, diện mạo ĐSVH ở nông thôn đã có sự thay đổi quan trọng: Tư tưởng, đạo đức, lối sống, nếp sống là lĩnh vực then chốt trong ĐSVH tinh thần của nông dân đã có sự chuyển biến cơ bản theo hướng phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp và XDNTM. Tuy nhiên, do hoàn cảnh thiên nhiên khắc nghiệt, đời sống kinh tế - xã hội chưa được cao. So với mặt bằng chung của sự phát triển đời sống xã hội, thì hiện nay ĐSVH ở nông thôn tỉnh Nghệ An ở một số địa phương còn nghèo, cơ sở vật chất - kỹ thuật còn yếu kém, mức hưởng thụ văn hóa của 6 nông dân còn chênh lệch quá xa so với khu vực thành thị; thể chế văn hóa nông thôn chưa đồng bộ, chưa mang tính chiến lược lâu dài và ổn định; nhiều vấn đề phát sinh trong ĐSVH tinh thần của nông dân. Xuất phát từ những vấn đề thực tế đặt ra, chúng ta cần nghiên cứu giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động xây dựng ĐSVH ở nông thôn.

Đã có nhiều công trình công bố về khái niệm ĐSVH, xây dựng ĐSVH ở nông thôn, vấn đề nông thôn trong và ngoài nước. Ở Việt Nam đã có các nghiên cứu về thể chế và tổ chức thực hiện XDNTM, xây dựng ĐSVH; nghiên cứu những vấn đề cụ thể về kinh tế - xã hội, văn hoá, con người ở nông thôn… Qua các công trình nghiên cứu khoa học của các tổ chức, cá nhân công bố có thể tham khảo, kế thừa về những vấn đề liên quan đến lý luận xây dựng ĐSVH, XDNTM. Tuy nhiên, chưa có một công trình nào tiếp cận, phân tích một cách toàn diện về hoạt động xây dựng ĐSVH ở nông thôn tỉnh Nghệ An. Do vậy, NCS lựa chọn đề tài: “Xây dựng đời sống văn hóa ở nông thôn tỉnh Nghệ An” làm luận án tiến sĩ.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở phân tích thực tế của thực trạng hoạt động xây dựng ĐSVH ở nông thôn tỉnh Nghệ An và kết hợp với lý luận cơ bản liên quan đến hoạt động xây dựng ĐSVH ở nông thôn, luận án đề xuất giải pháp thúc đẩy sự phát triển hoạt động xây dựng ĐSVH ở nông thôn nói chung và tỉnh Nghệ An nói riêng một cách bền vững. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tổng quan tình hình nghiên cứu hoạt động xây dựng ĐSVH ở nông thôn tỉnh Nghệ An. - Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến hoạt động xây dựng ĐSVH ở nông thôn Việt Nam nói chung và tỉnh Nghệ An nói riêng.

7 - Đánh giá thực trạng hoạt động xây dựng ĐSVH ở nông thôn tỉnh Nghệ An. - Phân tích tác động của những yếu tố đối với hoạt động xây dựng ĐSVH ở nông thôn tỉnh Nghệ An. - Đề xuất giải pháp nhằm đảm bảo cho hoạt động xây dựng ĐSVH ở nông thôn tỉnh Nghệ An phát triển bền vững trong thời gian tới. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3.