Luận án tiến sĩ: Phát triển CNVH Trung Quốc & sức mạnh mềm (Trần Thị Thủy)

ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN TRAN THI THỦY SU PHAT TRIEN CUA NGANH CONG NGHIEP VAN HOA TRUNG QUOC LUAN AN TIEN SY TRUNG QUOC HOC Hà Nội, 2018 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN TRẢN THỊ THỦY SỰ PHÁT TRIEN Chuyên ngành: Trung Quốc học Ma sé: 6231 06 02 LUẬN ÁN TIÊN SỸ TRUNG QUÓC HỌC NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HỌC GS. Đỗ Tiến Sâm Hà Nội, 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu và trích dẫn trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Hình thức trình bày của luận án theo đúng quy định của Đại học Quốc gia Hà Nội.

Các kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bat cứ công trình nao khác. Tác giả luận án Trần Thị Thuỷ LỜI CÁM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo hướng dẫn, các thầy cô trong hội đồng cơ sở, thầy cô phản biện độc lập, các thầy cô trong khoa Đông phương học và đồng nghiệp đã đóng góp ý kiến, cơ quan công tác đã tạo điêu kiện đê tôi hoàn thành luận án này. Tác giả luận án Trần Thị Thuỷ MỤC LỤC DANH MỤC HÌNH.- 5° 5° 52 25s sEseESSESsESsEEseEseEsetesexserserserserssrsee 5 DANH MỤC BIEU DO .- 2-2-5 5£ ©S£ S2 ©SSESsEEseEseEsEsstxserserserserssrsee 6 MO DAUIV. LY DO LỰA CHỌN DE TAL.

2-2-5 SE E2EE2E2EEEEEEEEEE2E12121 E11, 7 2. MỤC TIÊU, DOI TƯỢNG VÀ PHAM VI NGHIÊN CỨU. Mục tiêu nghiÊn CỨu.-cc ch nh nh viet 9 2. Đối tượng nghiên CỨU:.

Giới hạn phạm vi về thời gian, không gian và nội dung. CÁCH TIẾP CAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Cách tiẾp CẬn:. Phương pháp nghién CỨU.

2-22 2¿22£+SE£2EE£ÊEEEEEEEEE2EE22112217112211221 21222 re. ĐÓNG GOP CUA LUẬN AN woeeeesesssessesssesssessesssesssessesssesssessesssesseessesssenseen 12 6. KET CÂU CUA LUẬN AN.ieseescsssesssessssssesssesssessesssessssssessusssesssessssssessneeseee 12 CHUONG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU. TINH HÌNH NGHIÊN CUU CUA HOC GIÁ NƯỚC NGOÀI.

Học giả Trung Que. Học giả ngoài Trung Quốc. TINH HÌNH NGHIÊN CUU CUA HỌC GIẢ TRONG NƯỚC. ĐÁNH GIÁ VA DIEM MỚI CUA LUẬN ÁN.-----csce+ecre¿ 40 Tiểu kết chương Ì.--2-©5¿+522SE+EE£EEEEE2E1211211271271111211211211 11112121 ee 43 CHƯƠNG 2: CÔNG NGHIỆP VAN HÓA TRUNG QUOC: CƠ SO LÝ LUẬN VÀ I);10600000777.

Công nghiệp văn hoá Trung Quốc: Nội hàm khái niệm, phân loại Và VAL ẲTÔ.0 TS TT TK TT ni nh Tu nh nh cu nh cà cà cà 44 2. Quan điểm của Trung Quốc về khái niệm “công nghiệp văn hoá”. Khái niệm “công nghiệp văn hoá”. Vai trò của ngành công nghiệp văn hoá Trung Quốc.

Vai trò về kinh tế: Công nghiệp văn hóa góp phan thúc day tăng trưởng kinh tế và các ngành nghề khác của Trung Quốc phát triỂn.L c1 1112119112111 11 1111115111 HH HH nu 51 2. Vai trò về chính trị, ngoại giao: Công nghiệp văn hóa góp phần chuyền tải thông tin, gia tăng ảnh hưởng mềm của Trung Quốc trên diễn đàn thé giới .- -- c1 c1 SE vn rxet 53 2.Vai trò văn hóa: Sản phẩm của ngành công nghiệp van hóa từng bước thỏa mãn nhu cầu về đời sống văn hóa tinh than của người dân Trung QUỐC. Những yếu tố anh hưởng đến sự phat triển của ngành công nghiệp văn hoá Trung QuỐc. Những yếu tố bên ngoadi oe.

Nền kinh tế tri thức phát triển và ngày càng chiếm thế Chủ ạO.c CC Q00 1n SH TH TH HH ng TH TH KH nh kh nu chà ch rẻ 55 2. Xu thé toàn cầu hóa văn hóa gia tăng. Xu hướng ứng dụng thành quả khoa học công nghệ trong phát triển công nghiệp văn hoá. Những yếu tố bên trong.

Cải cách thé chế văn hóa được Trung Quốc đây mạnh. Vai trò của văn hoá trong chiến lược gia tăng sức mạnh mềm của Trung Quốc ngày cảng tăng. CƠ SỞ THUC TIEN o. Xu thé phát triển ngành công nghiệp van hóa của thế gidi.2 Thực tiễn phát triển ngành công nghiệp văn hóa của một số nước tiêu ĐiỂU.- tt St tt TH ưg 65 2.

Ngành công nghiệp văn hóa Mỹ. Ngành công nghiệp văn hóa Nhật Bản.3 Ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc. --- -- +5: 72 Tiểu kết chương 2. ty 75 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIEN CUA NGÀNH CÔNG NGHIỆP VĂN HOÁ TRUNG QUOC TỪ NĂM 2002 DEN NA Y.

NHÌN LẠI THỰC TRẠNG PHÁT TRIÊN CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP VAN HOÁ TRUNG QUOC TRƯỚC NĂM 2002. TINH HINH PHÁT TRIEN CUA NGÀNH CÔNG NGHIỆP VĂN HOA TRUNG QUOC TỪ NAM 2002 DEN NAY.1 Trung Quốc hoàn thiện chính sách phát triển ngành công nghiệp „0. Chính sách về hỗ trợ thuế, vốn và bảo hộ ngành công nghiệp văn hóa trONG THƯỚC. Chính sách khuyến khích các ngành công nghiệp văn hóa mới XUAt DISD 8n.

Trung Quốc day mạnh chuyền đồi hình thức sở hữu trong doanh nghiệp văn hoá nhà nước. cà vn vn eee 83 3. Trung Quốc tăng cường ứng dụng công nghệ trong phát triển ngành công nghiệp văn hoá. Trung Quốc đây mạnh khai thác thị trường văn hoá quốc tế.

THÀNH TỰU VÀ NHỮNG VAN DE CON TON TẠI. Thành tựu của ngành công nghiệp văn hoá Trung Quốc từ năm 2002 đến nay.1 Công nghiệp văn hóa phát triển nhanh và liên tục. Các ngành công nghiệp văn hóa mang tính nội dung day mạnh xuất khầU. Ngành nghệ thuật biểu điễn.

Ngành xuất bản. Ngành phát thanh - truyền hình và điện ảnh.4 Ngành sản xuất trò chơi điện tử.Thương mại văn hoá góp phần tăng bậc xếp hạng về chỉ số sức mạnh mềm của Trung Quốc trên thế giới .---- +2 +sc+sc+x+ss2 108 3.2 Những van dé còn tồn tại của ngành công nghiệp văn hoá Trung Quốc. Quy mô doanh nghiệp văn hóa nhỏ yếu và phát triển thiếu đồng đều. Cán cân xuất nhập khẩu sản phẩm văn hóa mat cân đối.

Van dé bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ vẫn là một khâu yếu. MOT SO ĐÁNH GIIÁ. Điểm mạnh của ngành công nghiệp văn hóa Trung Quốc. Điểm yếu của ngành công nghiệp văn hóa Trung Quốc.

118 Tiểu kết chương 3 oieecceceeccsscsssssesesessessessessesscsessessessessssessessessesseansaesessessesseaeees 121 CHUONG 4: TRIEN VONG PHAT TRIEN CUA NGANH CONG NGHIEP VAN HOA TRUNG QUOC VA GOI MỞ CHO VIET NAM. TRIEN VONG PHAT TRIEN CUA NGANH CONG NGHIEP VAN HOA TRUNG QUOC TRONG GIAI DOAN TOL. Cơ hội của ngành công nghiệp văn hóa Trung Quoéc. Thách thức của ngành công nghiệp văn hóa Trung Quốc.

Trọng tâm trong phát triển ngành công nghiệp văn hoá của Trung Quốc thời gian tới. GOI MỞ DOI VỚI VIỆT NAM. Tình hình phát triển của ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam 10. Việt Nam giàu tiềm năng dé phát triển ngành công nghiệp VAN hÓa.

ch ng TH TK TK TK TK TK kg ky 134 4. Năng lực phát triển ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam còn yếu, thị trường trong nước bi áp đảo bởi sản phẩm nước ngoài. Về định hướng và triển vọng phát triển của ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.--nQQ SH SH SH SH TH ng TH nh TH TH ch ch ch cà 138 4. Một số gợi mở đối với Việt Nam.

Gợi mở để phát triển ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam ¬— 140 4.2 Gợi mở ứng xử với ảnh hưởng sức mạnh mềm từ sản phẩm công nghiệp văn hoá Trung Quốc. Những giải pháp cụ thể.- c St SE reeg 146 Tiểu kết chương 4:.,ÔÔ 150 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ LIÊN QUAN 2008 10. 154 TÀI LIEU THAM KHẢO .2- 2° 5° 5< ©5252 SsSs£ se Ess£ssessessersersscse 155 :08090055. 171 PHU LUC 1: PHAN LOẠI NGÀNH CÔNG NGHIỆP VĂN HOÁ TRUNG QUOC nŸ.ÔỎ 171 PHỤ LỤC 2: TOP 10 TRONG SÓ 30 DOANH NGHIỆP VĂN HÓA MẠNH CUA TRUNG QUOC .-2- 5° s£©Ss£+se£v+£ESsEESeEvsEEAETservsersserssrssers 177 DANH MỤC HÌNH Hình 2.1 Phân loại ngành công nghiệp văn hóa Trung Quốc (Năm 2004).2 Phân loại ngành công nghiệp văn hóa Trung Quốc theo tính chất hoat dong (NAm 2012) ooo.

Quan điểm của Luận án về các thành tô cầu thành ngành công nghiệp Hình 3.1: Đặc điểm ngành nghệ thuật biéu diễn các nước Anh, Mỹ, Nhật Ban, Trung Quốc tại thị trường nước ngoài .----- + ¿+ t+St+E22E2E£EEEEEeExerrrerrees 96 DANH MỤC BIEU DO Biểu đồ 3.1: Quy mô tăng trưởng và tỉ lệ đóng góp trong GDP của ngành công nghiệp văn hóa Trung Quốc từ năm 2004 đến năm 2016.2: Kim ngạch xuất khâu ngành công nghiệp văn hóa (tang hạt nhân) Trung Quốc từ năm 2006 đến năm 201l .-- ¿2 s+S++E£2E++E£EE£EE£EE2EEzEerxers 94 Biểu đồ 3.3: Sự tăng trưởng của ngành xuất bản Trung Quốc từ năm 2010 đến NAM 2015 0n.4: Tổng doanh thu ngành phát thanh — truyền hình Trung Quốc qua các Biểu đồ 3.6: Quy mô phát triển của thị trường điện ảnh thế giới .7: Quy mô doanh thu thị trường hải ngoại của điện ảnh Trung Quốc từ n2 6Ÿ.8: Quy mô doanh thu của ngành game Trung Quốc giai đoạn 2008 - Biểu đồ 3.9: 5 quốc gia và vùng lãnh thổ có doanh thu ngành trò chơi điện tử lớn nhất khu vực Châu A - Thái Bình Dương năm 2016. LÝ DO LỰA CHỌN ĐÈ TÀI Hiện nay, trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của nhiều nước trên thé giới, công nghiệp văn hóa đã và đang trở thành một trong những xu thế và mũi nhọn mới. Khái niệm công nghiệp văn hóa (Cultural Industry) đã được các nước châu Âu sử dụng và coi trọng từ những năm 90 của thế kỷ XX. Đặc biệt trong những năm gần đây, doanh thu từ công nghiệp văn hóa ngày càng chiếm một tỉ lệ đáng ké trong thu nhập quốc dân của một số quốc gia sớm chú trọng phát triển ngành nghề này và góp phần giải quyết khối lượng lớn việc làm cho người lao động trong xã hội.

Ở nhiều quốc gia, công nghiệp văn hóa được đặt ngang hàng với những ngành kinh tế trọng điểm lâu đời. Nhật Bản coi công nghiệp văn hóa có tầm quan trọng ngang với ngành công nghiệp ô tô. Hàn Quốc xác định công nghiệp văn hóa là ngành mau chốt dé đưa nền kinh tế của nước này cất cánh. Phát triển công nghiệp văn hóa không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế lớn mà còn góp phần phô biến các giá trị văn hóa tinh than, mở rộng “biên giới mềm” và tam ảnh hưởng văn hóa của quốc gia mà nó đại diện.

Đối với Trung Quốc, từ sau cải cách mở cửa, cùng với “làm giàu kinh tế”, “sáng tạo khoa học kỹ thuật”, “phát triển công nghiệp văn hóa” được nhấn mạnh là một trong ba nội dung quan trọng của chiến lược quốc gia [88,tr. Công nghiệp văn hóa từng bước được đầu tư, phát triển và ngày càng có nhiều đóng góp trong việc nâng cao đời sống tinh than của người dân cũng như tăng trưởng của nền kinh tế Trung Quốc. Tỉ lệ đóng góp trong GDP và tỉ lệ giải quyết việc làm của ngành công nghiệp văn hóa Trung Quốc ngày càng lớn.