Luận án tiến sĩ: Quản lý nhà nước doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam

i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi dƣới sự hƣớng dẫn của các nhà khoa học: 1. Nguyễn Thị Phƣơng Liên 2. Vũ Xuân Dũng Các số liệu trích dẫn, kết luận trình bày trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Kết quả nghiên cứu của luận án chƣa từng đƣợc công bố trong bất cứ công trình khoa học nào.

Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Nghiên cứu sinh Lê Hà Trang ii LỜI CẢM ƠN Trƣớc hết, cho phép nghiên cứu sinh bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS, TS. Nguyễn Thị Phƣơng Liên và TS. Vũ Xuân Dũng, là những giáo viên hƣớng dẫn khoa học đã luôn nhiệt tình hƣớng dẫn, giúp đỡ để nghiên cứu sinh có thể hoàn thành bản luận án này. Nghiên cứu sinh xin trân trọng cảm ơn của các chuyên gia trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ thuộc Bộ Tài chính cũng nhƣ các nhà quản lý, các cán bộ kinh doanh thuộc các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ đã tham gia phỏng vấn và trả lời phiếu khảo sát để luận án có thể cung cấp các thông tin quý báu, có giá trị thực tiễn.

Nghiên cứu sinh chân thành cảm ơn Ban giám hiệu Trƣờng Đại học Thƣơng Mại, Khoa Sau đại học, các đồng nghiệp Khoa Tài chính – Ngân hàng và Bộ môn Ngân hàng và Thị trƣờng tài chính đã tạo mọi điều kiện tốt nhất trong quá trình nghiên cứu sinh thực hiện luận án. Cuối cùng, nghiên cứu sinh xin bày tỏ lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè đã động viên, hỗ trợ, giúp đỡ nghiên cứu sinh trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu và hoàn thành luận án này. Nghiên cứu sinh Lê Hà Trang iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC. vi DANH MỤC BẢNG. viii DANH MỤC BIỂU. ix DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ.

x PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án. Kết cấu luận án. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.1 Các nghiên cứu về doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ .2 Các nghiên cứu về quản lý nhà nƣớc đối với doanh nghiệp bảo hiểm và thị trƣờng bảo hiểm .3 Các nghiên cứu về quản lý nhà nƣớc đối với thị trƣờng bảo hiểm phi nhân thọ và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ. NHỮNG GIÁ TRỊ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ VÀ KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU 13 1.1 Những giá trị khoa học và thực tiễn .2 Giới hạn của các nghiên cứu đã công bố.3 Những khoảng trống nghiên cứu và hƣớng nghiên cứu của luận án .3 PHƢƠNG PHÁP VÀ QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .1 Phƣơng pháp nghiên cứu .2 Quy trình nghiên cứu.

19 TÓM TẮT CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ .1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ VÀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ .1 Khái quát về bảo hiểm phi nhân thọ.2 Doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ .2 QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ .1 Khái niệm, mục tiêu của quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ .2 Nội dung quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ .3 TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ .1 Tiêu chí đánh giá hoạt động quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ .2 Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý Nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ .4 KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO VIỆT NAM .1 Kinh nghiệm quản lý nhà nƣớc về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ của một số quốc gia .2 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. 58 TÓM TẮT CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ Ở VIỆT NAM .1 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ Ở VIỆT NAM .1 Khái quát về doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam .2 Thực trạng kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam .3 Kết quả đạt đƣợc và những vấn đề đặt ra đối với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam .2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ Ở VIỆT NAM .1 Thực trạng xây dựng chiến lƣợc phát triển và chính sách pháp luật đối với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam.

Thực trạng mô hình và tổ chức bộ máy quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam. Thực trạng thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm pháp luật đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ .4 Phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến thực trạng quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam.3 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ Ở VIỆT NAM. Kết quả kiểm định thực trạng quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam theo các tiêu chí đánh giá .2 Kết quả đạt đƣợc và những vấn đề đặt ra trong quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam100 TÓM TẮT CHƢƠNG 3. ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ Ở VIỆT NAM.

ĐỊNH HƢỚNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH VÀ QUAN ĐIỂM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY .1 Dự báo xu thế phát triển của thị trƣờng bảo hiểm phi nhân thọ. Mục tiêu phát triển thị trƣờng bảo hiểm và hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam đến năm 2030. Định hƣớng phát triển thị trƣờng bảo hiểm phi nhân thọ và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam đến năm 2030. Quan điểm hoàn thiện quản lý nhà nƣớc đối vối hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam.

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ Ở VIỆT NAM. Giải pháp về ban hành chính sách quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ. Giải pháp về mô hình và bộ máy tổ chức quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ. Giải pháp về công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát thực hiện chính sách và xử lý vi phạm pháp luật đối với doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ.

CÁC GIẢI PHÁP HỖ TRỢ .1 Đối với Quốc hội, Chính phủ, các Bộ và cơ quan ngang Bộ .2 Đối với Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam .3 Đối với các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ. 156 DANH MỤC CÁC C NG TRÌNH KHOA HỌC CỦA NCS Đ C NG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. 158 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 166 vi DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC Phụ lục 1.

Thƣ phỏng vấn. Thông tin về chuyên gia phỏng vấn. Nội dung phỏng vấn. Danh sách các đơn vị và cá nhân đƣợc gửi phiếu khảo sát.

Chỉ tiêu đƣợc đánh giá theo hai hình thức định tính và định lƣợng của Hàn Quốc. Các chỉ tiêu giám sát và cẩm nang quản lý giám sát phục vụ cho hoạt động giám sát từ xa của Singapore. Vốn chủ sở hữu của một số DNBH phi nhân thọ ở Việt Nam giai đoạn 2010 – 2017. Tổng tài sản của một số DNBH phi nhân thọ ở Việt Nam giai đoạn 2010 – 2017.

Doanh thu phí bảo hiểm gốc theo nghiệp vụ của toàn thị trƣờng bảo hiểm phi nhân thọ giai đoạn 2010 – 2017. Doanh thu phí bảo hiểm gốc của một số DNBH phi nhân thọ ở Việt Nam giai đoạn 2010 – 2017. Doanh thu phí bảo hiểm gốc theo nghiệp vụ bảo hiểm của thị trƣờng bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam giai đoạn 2010 – 2017. Số tiền bồi thƣờng bảo hiểm gốc theo nghiệp vụ toàn thị trƣờng bảo hiểm phi nhân thọ giai đoạn 2011 -2017.

Số tiền bồi thƣờng bảo hiểm gốc theo nghiệp vụ bảo hiểm của thị trƣờng bảo hiểm phi nhân thọ giai đoạn 2010 – 2017. Tình hình dự phòng nghiệp vụ toàn thị trƣờng bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam giai đoạn 2010 – 2017. Các hình thức đầu tƣ của các DNBH phi nhân thọ ở Việt Nam giai đoạn 2010 – 2017. Vốn điều lệ của các DNBH phi nhân thọ ở Việt Nam giai đoạn 2010 – 2017.

Thống kê độ tin cậy thang đo hoạt động KDBH của các DNBH phi nhân thọ ở Việt Nam. Thống kê mô tả về hoạt động kinh doanh của DNBH phi nhân thọ ở Việt Nam. Các văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh của DNBH phi nhân thọ ở Việt Nam. Các báo cáo các DNBH phi nhân thọ phải nộp cho cơ quan quản lý nhà nƣớc.

DNBH phi nhân thọ tự xếp loại theo nhóm. Thống kê độ tin cậy thang đo các nhóm nhân tố ảnh hƣởng. Thống kê mô tả về nhóm nhân tố ảnh hƣởng.