Luận án: Pháp luật Việt Nam về vệ sinh dịch tễ đối với hàng nông sản xuất khẩu - Trần Vang Phú

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TÉ - LUẬT TRẦN VANG PHÚ PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÈ VỆ SINH DỊCH TẺ ĐÓI VỚI HÀNG NÔNG SÃN XUẤT KHẨU LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Tp. Hồ Chí Minh năm 2022 ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TÉ - LUẬT TRÀN VANG PHÚ PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÈ VỆ SINH DỊCH TẺ ĐÓI VỚI HÀNG NÔNG SẮN XUẤT KHẨU Chuycn ngành: Luật Kinh tê Mà sổ chuyên ngành: 9.

NGƯỜI HƯỚNG DẦN KHOA HỌC HDDL: PGS. DƯƠNG ANH SƠN Phản biện độc lập 1:. Phàn biện độc lập 2:. Phản biện độc lập 3:.

Hồ Chí Minh nám 2022 LỜI CAM ĐOAN 9 Tôi cam đoan Luận án này là công trình do chinh tôi thực hiện. Mọi sô liệu, kết quả nghiên cứu đà công bố được tham khảo trong Luận án đều trung thực và trích dần nguồn đúng quy định. Những kết quà nghiên cứu của Luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình của tác già nào khác. Nghiên cứu sinh 1 MỤC LỤC Trang DANH MỤC TÙ VIÉT TẤT.

i DANH MỤC BẢNG BIÉU. ii MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết cùa đề tài. Phuong pháp luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu nghiên cứu.

Phương pháp luận. Phương pháp nghiên cứu. Nguồn dữ liệu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Dổi tượng nghiên cún. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mói của luận án. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn cúa luận án.

Bố cục của luận án. TÔNG QUAN NGHIÊN cứu VÈ VỆ SINH DỊCH TỀ ĐÓI VỚI HÀNG NÔNG SẢN XUẤT KHẨU. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Tình hình nghiên cửu trong nưóc.

Tình hình nghiên cứu ngoài nước.1 Lý thuyết Lợi thế cạnh tranh. ỉ Nội dung của Lý thuyết Lợi thế cạnh tranh. ủng dụng của Lý thuyết Lợi thể cạnh tranh vào luận ản. Lý thuyết Thương mại công bằng.

Nội dung của Lý thuyết Thương mại công bằng. ửng dụng của Lý thuyết Thương mại công bằng vào luận án. Lý thuyết Bào vệ người tiêu dùng. Nội dung Lý thuyết Bảo vệ người tiêu dùng.

ứng dụng của Lý thuyết Bâo vệ người tiêu dùng vào luận án. Lý th uyết Ph át triển bền vững. Nội dung Lý thuyết Phát triển bền vững. ứng dụng của Lý thuyết Phát triền bền vừng vào luận án.

Câu hôi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu. 38 KÉT LUẬN CHƯƠNG 1. Cơ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUY ĐỊNH VÈ VỆ SINH DỊCH TẺ ĐÓI VÓI HÀNG NÔNG SẢN XUÁT KHÁU CỦA VIỆT NAM. Một số khái niệm liên quan đến biện pháp vệ sinh dịch tễ đối với hàng nông sản xuất khau.

Khái niệm biện pháp vệ sinh dịch tễ. Khải niệm hàng nông sản. Khái niệm mức dư lượng tối da thuốc bảo vệ thực vật. Khái niệm kiếm tra an toàn thực phẩm.

Khái niệm kiếm dịch thực vật. Vai trò của việc áp dụng các quy định về mức dư lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật và kiểm tra an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật đối vói hàng nông sản xuất khầu. Vai trò của quy định về mức dư lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật. Vai trò của quy định về kiểm tra an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật đối vói hàng nông sản xuất khẩu.

Vai trò của hoạt động xuất khau hàng nông sản đối vói Việt Nam và ý nghĩa cùa việc hoàn thiện quy định pháp luật Việt Nam về vệ sinh dịch tễ đổi vó'i hàng nông sản xuất khau. Vai trò của hoạt động xuất khấu hàng nông sán đối với Việt Nam. Ý nghĩa của việc hoàn thiện quy định pháp luật Việt Nam về vệ sinh dịch tễ đoi với hàng nông sàn xuất khẩu. Tác động của các biện pháp vệ sinh dịch tễ đoi với quốc gia xuất khấu và nhập khẩu.

Đổi với quốc gia xuất khẩu. Đổi với quốc gia nhập khẩu. 75 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÈ QUẢN LÝ THUÓC BẢO VỆ THựC VẶT VÀ THIÉT LẬP MỨC DƯ LƯỢNG TÓI ĐA THUÓC BẢO VỆ THỰC VẬT.

Yêu cầu đối với việc xác định mức du’ lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật 80 3. Dăng ký áp dụng mức dư lượng tối đa. Áp dụng mức dư lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật tạm thòi và mức dư lưọng tối đa mặc định. Bất cập trong quy định pháp luật Việt Nam về mức dư lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật và kiến nghị hoàn thiện.

105 KÉT LUẬN CHƯƠNG 3. PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÈ KIẾM TRA AN TOÀN THỤC PHẤM VÀ KIỂM DỊCH THỤC VẬT XUẤT KHÁU. Quy định về kiềm tra an toàn thực phẩm đối vói hàng hoá xuất khấu có nguồn gốc thực vật. Quy định chung về kiếm tra an toàn thực phẩm đổi với hàng hoủ xuất khâu có nguồn gốc thực vật.

Quy định chi tiết về kiêm tra an toàn thực phẩm dối vói hàng hoủ xuất khẩu có nguồn gốc thực vật. Quy định về kiểm dịch thực vật xuất khẩu. Quy định chung về kiểm dịch thực vật xuất khẩu. Trình tự, thủ tục kiếm dịch thực vật xuất khấu và cáp Giấy chứng • kiểm dịch nhận • thực •.

Hạn chế trong quy định pháp luật Việt Nam về kiểm tra an toàn thực phẩm hàng hoá xuất khầu có nguồn gốc thực vật, kiểm dịch thực vật xuất khẩu và kiến nghị hoàn thiện. 143 KÉT LUẬN CHƯƠNG 4. 152 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN DÉN LUẬN ÁN.i DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT.

TÀI LIỆU T1ÉNG ANH. xiv 1 DANH MỤC TÙ VIÉT TẮT BVTV Bảo vệ thực vật Codex ưỷ ban Tiêu chuẩn thực phấm quốc tế (Codex Alimentarius Commission) EC ủy ban Châu Âu EPA Cơ quan Bảo vệ môi trường Hoa Kỳ EU Liên minh Châu Âu EVFTA Hiệp định thương mại tự do giừa Việt Nam và Liên minh Châu Âu FAO Tô chức Nông lương thế giới FTA Hiệp định thương mại tự do GAP Thực hành nông nghiệp tốt GMP • hành sản xuất tốt Thực HACCP Hệ thống phân tích mối nguy và diem kiểm soát tới hạn MRL Mức dư lượng tối đa SPS Vệ sinh dịch te (Sanitary and Phytosanitary) TBT Rào cản kỹ thuật trong thương mại (Technical Barriers to Trade) USDA Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ USITC ủy ban Thương mại quốc tế Hoa Kỳ VCCI Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam WTO Tồ chức Thương mại thế giới 11 ____ ____ _ _ _ _ __ * DANH MỤC BẢNG BIÉU Báng 3.1: So sánh quy định về dư lượng thuốc BVTV cùa một số thị trường nhập khẩu trái cây Việt Nam Bảng 3.2: So sánh MRL của chất Bifenthrin theo quy định của Việt Nam, Hoa Kỳ, EU và Codcx Bủng 3.3: So sánh một sổ quy định quan trọng về MRL cúa Hoa Kỳ, EU và Việt Nam 1 MỞ ĐÀU 1. Tính cấp thiết cùa đề tài Với lịch sử phát triến từ nền văn minh lúa nước, trải qua hàng ngàn năm phát triển dựa vào sản xuất nông nghiệp đã tạo nên những đặc tính của con người Việt Nam là dễ hòa nhập với thiên nhiên, biết cách cải biến và thích ứng với môi trường tự nhiên đê sinh sống và sàn xuất. Bên cạnh đó, với điều kiện khí hậu thuận lợi cho hoạt động sán xuất nông nghiệp và có diện tích đất nông nghiệp lớn (hơn 27 triệu hecta'), với khoảng 17,5 triệu lao động từ 15 tuồi trở lên có việc làm trong khu vực nông - lâm - ngư nghiệp12, nên Việt Nam có thế mạnh và tiềm năng để phát triển ngành nông nghiệp.

Trong giai đoạn khùng hoàng kinh tế trước đây, ngành nông nghiệp đã thế hiện rõ vai trò, vị trí quan trọng cua mình đối với nền kinh tế quốc gia, khi giữ vừng sán xuất trong nước và đẩy mạnh xuất khẩu để nâng đờ các ngành kinh tế khác3. Tuy nhiên, với xu hướng giảm thiểu các rào cản thuế quan và tăng cường các rào cản phi thuế quan (rào cản về vệ sinh dịch tề, rào cản kỹ thuật liên quan đến thương mại.) của các nước nhập khâu hiện nay, các san phẩm nông nghiệp cua Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức lớn. Chẳng hạn như, trong nửa đầu năm 2019, nhiều lô hàng nông thuý sản cùa Việt Nam đã bị Nhật Bán4 và Liên 1 Theo số liệu thống kê cùa Bộ Tài nguyên và Môi trường tại Quyết định số 2311/QĐ-BTNMT ngày 28/9/2017 của Bộ trướng Bộ Tài nguyên và Môi trường về phê duyệt và công bố thống kê đất đai năm 2016. 2 Tổng cục Thống ke (2021).

Thông cáo báo chỉ tình hỉnh lao động việc làm quỷ IV và nám 2020.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-kc/2021/0l/thong-cao-bao-chi-tinh-hinh-lao- dong-viec-lam-quv-iv-va-nam-2020/, truy cập ngày 28/9/2021. 3 Đặng Kim Sơn và cộng sự (2014). Đổi mới chỉnh sách nóng nghiệp Việt Nam - bồi cành, nhu Cầu và triển vọng. Nxb Chính trị Quốc gia - Sự thật, tr.

Nhiều lô hàng nông sản của Việt Nam xuất khau bị trà về.vn/nhicu-lo-liang-nong-san-cua-vict-nam-xuat-khau-bi-tra-vc-97612. truy cập ngày 27/9/2021. 2 minh Châu Âu (EU)5 tra về do không đáp ứng được các tiêu chuẩn về mức dư lượng tối đa thuốc bao vệ thực vật, an toàn thực phẩm. Ớ thị trường Châu Á, Trung Quốc không chỉ nâng cao tiêu chuẩn về chất lượng nông sản nhập khẩu, mà còn tăng cường quản lý và siết chặt thương mại biên giới.

Nhật Bán và Hàn Ọuổc cũng thường xuyên rà soát, điều chỉnh các quy định về an toàn thực phẩm và gia tăng tần suất kiểm tra hàng nông thủy sản nhập khẩu, gây bất lợi đến hoạt động xuất khẩu của Việt Nam vào các thị trường này6. Ngoài ra, khi phân tích thực trạng xuất khấu nông sản Việt Nam tại các thị trường quốc tế, bà Vũ Thị Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Hàng Việt Nam chất lượng cao, cho biết chỉ có 5% nông sản xuất khẩu Việt Nam đạt tiêu quốc tể và xuất khấu chính ngạch vào thị trường các nước khó tính như Hoa Kỳ, Châu Âu, Nhật Bàn, Hàn Quốc7. Ngoài ra, theo Báo cáo ngày 08/7/2019 cùa Cơ quan rà soát chính sách thương mại của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO’s Trade Policy Review Body), trong giai đoạn giừa tháng 10/2018 đến giừa tháng 5/2019, các quốc gia nhập khấu hiện đang sứ dụng rất nhiều các biện pháp hạn chế nhập khầu, nhùng biện pháp hạn chế này giá trị ước tính ảnh hưởng đến hoạt động thương mại là 339,5 tỷ USD, con số cao thứ hai sau 588,3 tỷ USD tý trong giai đoạn liền trước. Báo cáo cũng chi ra rằng, từ giữa năm 2017, đã có sự gia tăng đột bicn của các biện pháp hạn chế thương mại từ các quốc gia nhập khẩu8.

Báo cáo trẽn cũng chỉ ra ràng, trong các biện pháp phi thuế quan được áp dụng đổi với hàng nông sản, 5 Bạch Huệ (2019). EU trà về 17 lô nông, thuỷ sàn cùa Việt Nam.vn/cu-tra-vc- 17-lo-nong-thuy-san-cua-viet-nam.htm, truy cập ngày 27/9/2021. Xuất khấu nông sản Việt Nam nám 2019 hướng ỉới mục tiêu 43 tỳ USD.vn/Homc/kinh-tc/2019/54065/Xuat-khau-nong-san-Vict-Nam-nam- 2019-huong-toi-muc-tieu.aspx, truy cập ngày 29/7/2019. Việt Nam xuất khâu chính ngạch nông sán vảo thị trưởng khó tính.vn/day-manh-xuat-khau-chinh-ngach-nong-san-vao-thi-truong-kho-tinh- 566743.