Luận án tiến sĩ: Nghĩa vụ con người trong pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam - Vương Tấn Việt

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI VƯƠNG TẤN VIỆT ĐỀ TÀI NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Hà Nội - 2021 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI VƯƠNG TẤN VIỆT ĐỀ TÀI NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số: 9380102 Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Minh Đoan 2. Trần Kim Liễu Hà Nội - 2021 luan an “MỖI NGƯỜI ĐẾN VỚI THẾ GIỚI NÀY ĐỀU CÓ TRÁCH NHIỆM XÂY DỰNG THẾ GIỚI TỐT ĐẸP HƠN, ĐỂ CÙNG NHAU THỤ HƯỞNG NHỮNG QUYỀN VÀ HẠNH PHÚC TRONG THẾ GIỚI ĐÓ”. “Coming to this world, everyone has the responsibility to make it better, then we together can enjoy the rights and happiness here”.

Vương Tấn Việt (Thượng tọa Thích Chân Quang) luan an LỜI CẢM ƠN Nghiên cứu sinh (NCS) xin chân thành cảm ơn Trường Đại học Luật Hà Nội và tất cả quý Thầy Cô bộ môn đã giảng dạy chúng tôi trong chương trình đào tạo bậc Cử nhân Luật và quý Thầy Cô đã giảng dạy các học phần bổ sung ở trình độ Thạc sĩ và các học phần ở trình độ Tiến sĩ, giúp NCS nắm bắt những kiến thức chuyên môn cần thiết cho việc nghiên cứu. Đặc biệt, những kiến thức về Luật Hiến pháp, Luật Hành chính, Luật Nhân quyền… đã gợi cảm hứng rất lớn cho NCS thực hiện đề tài nghiên cứu này. NCS bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy Cô giáo hướng dẫn là GS. Nguyễn Minh Đoan và TS.

Trần Kim Liễu đã giúp đỡ NCS rất nhiều trong suốt quá trình nghiên cứu. Những ý kiến chuyên môn quý báu của quý Thầy Cô không những định hướng những ý tưởng ban sơ của NCS thành một công trình nghiên cứu khoa học chặt chẽ mà còn bổ sung, hoàn thiện ở những góc độ mà NCS còn thiếu sót. NCS cũng xin chân thành cảm ơn quý Thầy Cô trong Hội đồng góp ý các Chuyên đề, góp ý Luận án tiến sĩ ở bộ môn và Hội đồng đánh giá cấp Cơ sở, cấp Trường đã có những ý kiến đóng góp chuyên môn quý giá để Luận án được hoàn thành: GS. Thái Vĩnh Thắng GS.

Nguyễn Đăng Dung PGS. Nguyễn Văn Quang PGS. Bùi Thị Đào TS. Trần Thị Hiền TS.

Phạm Quý Tỵ TS. Nguyễn Thị Thủy TS. Phạm Hồng Quang Quý Thầy Cô trong hội đồng cấp trường Quý Thầy Cô phản biện độc lập NCS cũng xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới quý Thầy Cô đã hết lòng giúp đỡ, tạo điều kiện để NCS hoàn thiện Luận án này: TS. Đoàn Trung Kiên, hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội luan an TS.

Trần Quang Huy, nguyên phó hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội PGS. Vũ Thị Lan Anh, phó hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội PGS. Nguyễn Văn Tuyến, trưởng phòng Đào tạo sau đại học PGS. Nguyễn Thị Vân Anh, phó trưởng phòng Đào tạo sau đại học TS.

Ngọ Văn Nhân, trưởng khoa Lý luận chính trị ThS. Phạm Văn Hạnh, giám đốc Trung tâm thông tin ThS. Đặng Kim Phương, chủ nhiệm nghiên cứu sinh khóa 25 Ngoài ra, trong công tác điều tra xã hội học, NCS cũng chân thành cảm ơn đội ngũ hơn 1.000 tình nguyện viên thuộc hệ thống Đạo tràng, Chúng thanh niên Phật tử chùa Thiền Tôn Phật Quang trên khắp cả nước đã đóng góp trong tất cả các khâu như tổ chức, thu và phát phiếu khảo sát, xử lý số liệu, hậu cần. Cùng với đó là hơn 3.000 người đã nhiệt tình tham gia trả lời khảo sát ở khắp 33 tỉnh, thành và 4 quốc gia, vùng lãnh thổ: Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore.

NCS xin gửi lời cảm ơn tới quý Thầy Cô chùa Thiền Tôn Phật Quang là những người đệ tử của NCS đã luôn đồng hành, hỗ trợ trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận án. Đó là Sư cô Thích Nữ Tường Phổ, Đại đức Thích Khải Tạng, Đại đức Thích Nghiêm Giám, Đại đức Thích Khải Bảo, Sư cô Thích Nữ Tâm Long, Sư cô Thích Nữ Thành Tiến, Sư cô Thích Nữ Thành Khai, Thầy Thích Khải Tông, Thầy Thích Toàn Hảo, Thầy Thích Toàn Nghĩa, Thầy Thích Toàn Năng, Thầy Thích Pháp Tâm, Thầy Thích Pháp Vũ, Thầy Thích Pháp Quân, Thầy Thích Pháp Toàn, Thầy Thích Pháp Thông, Sư cô Thích Nữ Thành Lương, Sư cô Thích Nữ Vĩnh Thiền, Sư cô Thích Nữ Vĩnh Tuệ. NCS cũng xin gửi lời cảm ơn đến tấm lòng của biết bao nhiêu người đã quan tâm, ủng hộ khi biết chúng tôi thực hiện việc nghiên cứu Luận án tiến sĩ này. Cuối cùng, NCS xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến tất cả mọi người đã góp phần giúp NCS hoàn thành Luận án.

luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các kết quả nêu trong Luận án chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu trong Luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, được trích dẫn đúng theo quy định. Tôi xin chịu trách nhiệm về tính chính xác và trung thực của Luận án này.

Tác giả luận án Vương Tấn Việt luan an DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BLHS Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 ADRDM American Declaration of the Rights and Duties of Man (Tuyên ngôn châu Mỹ về Quyền và Nghĩa vụ của con người năm 1948) UDHR Universal Declaration of Human Rights (Tuyên ngôn quốc tế Nhân quyền năm 1948) ICCPR International Covenant on Civil and Political Rights (Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị năm 1966) ICESCR International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights (Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa năm 1966) Trong Luận án, để nhấn mạnh và tạo sự dễ dàng cho Quý vị độc giả trong việc nắm bắt nội dung, NCS xin phép được viết in nghiêng hoặc in đậm hoặc in hoa (Chữ cái đầu tiên hoặc TOÀN BỘ) những từ khóa quan trọng, đặc biệt là Quyền và Nghĩa vụ. luan an Mục lục MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu.

Đóng góp mới về khoa học của luận án. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài. Cấu trúc của luận án. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài luận án. Tình hình nghiên cứu ở trong nước. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài. Nhận xét về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.

Nhận xét chung về tình hình nghiên cứu và những vấn đề đã nghiên cứu được luận án kế thừa, tiếp tục phát triển. Những vấn đề liên quan đến đề tài luận án còn chưa được giải quyết hoặc giải quyết chưa thấu đáo mà luận án cần tiếp tục nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.

Giả thuyết nghiên cứu. 25 luan an CHƯƠNG 2. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUẬT. Khái niệm và mục đích, ý nghĩa việc quy định Nghĩa vụ con người trong pháp luật.

Khái niệm Nghĩa vụ con người trong pháp luật. Mục đích, ý nghĩa của việc quy định Nghĩa vụ con người trong pháp luật 34 2. Bản chất Nghĩa vụ con người và mối tương quan giữa Nghĩa vụ con người với Quyền con người trong pháp luật. Bản chất Nghĩa vụ con người.

Mối tương quan giữa Nghĩa vụ con người và Quyền con người trong pháp luật. Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật quốc gia. Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế. Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc gia.

Quan hệ giữa Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật quốc gia. Nội dung một số Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật quốc gia. Cơ chế bảo đảm thực thi Nghĩa vụ con người trong pháp luật. Cơ chế pháp lý bảo đảm thực thi Nghĩa vụ con người trong pháp luật.

Cơ chế xã hội bảo đảm thực thi Nghĩa vụ con người trong pháp luật. 83 Tiểu kết Chương 2. THỰC TRẠNG NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM. Thực trạng Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế.

Quá trình hình thành và phát triển của Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế. Thực trạng quy định một số Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế 102 luan an 3. Thực trạng Nghĩa vụ con người trong Pháp luật Việt Nam. Quá trình hình thành và phát triển của Nghĩa vụ con người trong Pháp luật Việt Nam.

Thực trạng quy định và thực thi một số Nghĩa vụ con người trong Pháp luật Việt Nam. Nhận xét, đánh giá chung về Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế, Pháp luật Việt Nam và những vấn đề đặt ra. Nhận xét, đánh giá chung về Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế. Nhận xét, đánh giá chung về Nghĩa vụ con người trong pháp luật Việt Nam.

Những vấn đề đặt ra về Nghĩa vụ con người trong pháp luật. 136 Tiểu kết Chương 3. QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN NGHĨA VỤ CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM. Quan điểm hoàn thiện Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật Việt Nam.

Giải pháp hoàn thiện Nghĩa vụ con người trong Pháp luật quốc tế và Pháp luật Việt Nam. Xây dựng sự nhận thức đúng, đầy đủ, sâu sắc về Nghĩa vụ con người ở cả phạm vi quốc tế và quốc gia. Không ngừng xây dựng và hoàn thiện pháp luật về Nghĩa vụ con người 151 4. Hoàn thiện cơ chế pháp lý bảo đảm thực thi Nghĩa vụ con người trong pháp luật.

Xây dựng, củng cố các thể chế xã hội khác, kết hợp với pháp luật để hoàn thiện cơ chế xã hội hỗ trợ, thúc đẩy việc thực thi Nghĩa vụ con người. Đề xuất Tuyên ngôn Toàn cầu về Nghĩa vụ của con người. 197 TUYÊN NGÔN TOÀN CẦU VỀ NGHĨA VỤ CỦA CON NGƯỜI. 199 Tiểu kết chương 4.

206 luan an KẾT LUẬN. 208 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 291 luan an 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong lý luận cực kỳ cơ bản của pháp luật, Quyền và Nghĩa vụ là hai mặt của một vấn đề.