Luận án tiến sĩ: Tự do di chuyển lao động trong ASEAN - Những vấn đề pháp lý, thực tiễn và một số kiến nghị đối với Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BÙI THỊ NGỌC LAN TỰ DO DI CHUYỂN LAO ĐỘNG TRONG ASEAN - NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ, THỰC TIỄN VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Hà Nội - 2022 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BÙI THỊ NGỌC LAN TỰ DO DI CHUYỂN LAO ĐỘNG TRONG ASEAN - NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ, THỰC TIỄN VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI VIỆT NAM Chuyên ngành: Luật quốc tế Mã số: 9 38 01 08 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Đỗ Ngân Bình Hà Nội - 2022 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN Bùi Thị Ngọc Lan LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tên đầy đủ bằng tiếng Việt Tên đầy đủ bằng tiếng Anh AA Kiến trúc sư ASEAN ASEAN Architect AAC Hội đồng kiến trúc sư ASEAN ASEAN Architect Council AC Cộng đồng ASEAN ASEAN Community ACC Hội đồng Điều phối ASEAN ASEAN Coordinating Committee ACPACC Uỷ ban điều phối kế toán chuyên ASEAN Chartered nghiệp ASEAN Professional Accountant Coordinating Committee ACPE Kỹ sư chuyên nghiệp đủ điều ASEAN Chartered kiện theo ASEAN Professional Engineer ACTIP Công ước ASEAN về phòng ASEAN Convention against chống mua bán người, đặc biệt là Human Trafficking, phụ nữ và trẻ em especially Women and Children ACCSTP Tiêu chuẩn trình độ chung The ASEAN Common ASEAN về du lịch Competency Standards for Tourism Professional ACPA Kế toán chuyên nghiệp đủ điều ASEAN Chartered kiện theo ASEAN Professional Accountant ACPECC Uỷ ban điểu phối kỹ sư chuyên ASEAN Chartered nghiệp ASEAN Professional Engineers Coordinating Committee ACTS Hệ thống trao đổi tín chỉ ASEAN Credit Transfer ASEAN System ADB Ngân hàng phát triển châu Á Asian Development Bank AEC Cộng đồng kinh tế ASEAN ASEAN Economic Community AECC Hội đồng Cộng đồng kinh tế ASEAN Economic ASEAN Community Council AEM Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN Economic Meetings ASEAN AFAS Hiệp định khung ASEAN về ASEAN Framework LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dịch vụ Agreement on services AFTA Khu vực thương mại tự do ASEAN Free Trade Area ASEAN AJCCD Uỷ ban điều phối chung ASEAN ASEAN Joint Coordinating về nha khoa Committee on Dental Practitioners AJCCN Uỷ ban điều phối chung ASEAN ASEAN Joint Coordinating về điều dưỡng Committee on Nursing AJCCM Uỷ ban điều phối chung ASEAN ASEAN Joint Coordinating về hành nghề y Committee on Medical Practitioners ALMM Hội nghị Bộ trưởng Lao động ASEAN Labour Ministers ASEAN Meeting APSC Cộng đồng chính trị an ninh ASEAN Political Security ASEAN Community AQRF Khung tham chiếu trình độ ASEAN Qualifications ASEAN Reference Framework ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Association of South East Á Asian Nations ASC Cộng đồng an ninh ASEAN ASEAN Security Community ASCC Cộng đồng văn hóa - xã hội ASEAN Socio- Cultural ASEAN Community ATISA Hiệp định Thương mại dịch vụ ASEAN Trade in Services ASEAN Agreement ATPMC Uỷ ban giám sát lao động du lịch ASEAN Tourism ASEAN Professional Monitoring Committee ATPRS Hệ thống đăng ký nghề du lịch ASEAN Tourism ASEAN Professional Registration System AUN Mạng lưới các trường đại học ASEAN University Network ASEAN BOI Cục Đầu tư Philippines Philippines Board of LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Investments CATC Chương trình du lịch chung Common ASEAN Tourism ASEAN Curriculum CCS Uỷ ban điều phối ASEAN về ASEAN Coordinating dịch vụ Committee on Services CPA Chứng chỉ kế toán viên Certified Public Accountants CPD Phát triển nghề nghiệp liên tục Continuing Professional Development CSS Nhà cung cấp dịch vụ theo hợp Contractual Service đồng Suppliers EU Liên minh châu Âu European Union FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài Foreign Direct Investment GATS Hiệp định chung về thương mại General Agreement on dịch vụ Trade in Services GDP Thu nhập bình quân trên đầu Gross Domestic Product người ILO Tổ chức Lao động Quốc tế International Labour Organization IT Công nghệ thông tin Information Technology LNB Hội đồng điều dưỡng Lào Lao Nursing Board MODE 4 Hiện diện thể nhân MOH Bộ Y tế Ministry of Heath MNP Hiệp định ASEAN về di chuyển ASEAN Agreement on thể nhân Movement of Natural Persons MRA Thoả thuận công nhận lẫn nhau Mutual Recognition Arrangment MRA-TP Thoả thuận công nhận lẫn nhau ASEAN Mutual Recognition về dịch vụ du lịch Arrangment on Tourism Professionals MQF Khung trình độ quốc gia Malaysia Qualifications Malaysia Framework NAFTA Hiệp định thương mại tự do Bắc North American Free Trade Mỹ Agreement LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NQF Khung trình độ quốc gia National Qualifications Framework NQS Hệ thống trình độ quốc gia National Qualification System NTBPs Hội đồng lao động du lịch quốc National Tourism gia Professional Boards NTOs Các Tổ chức du lịch quốc gia ASEAN National Tourism Organizations PRA Cơ quan quản lý nghề nghiệp The Professional Regulatory quốc gia Authority RFA Kiến trúc sư nước ngoài có đăng Registered Foreign Architect ký RFPA Kế toán chuyên nghiệp nước Registered Foreign ngoài có đăng ký Professional Accountant RFPE Kỹ sư chuyên nghiệp nước ngoài Registered Foreign có đăng ký Professional Engineer TFEU Hiệp ước về chức năng của Liên Treaty on the Functioning of minh châu Âu the European Union – TFEU TMC Hội đồng Y khoa Thái Lan The Medical Council of Thailand UNESCO Tổ chức Giáo dục, Khoa học và United Nations Educational Văn hóa của Liên Hợp Quốc Scientific and Cultural Organization VACPA Hội Kiểm toán viên hành nghề Vietnam Association of Việt Nam Certified Public Accountants VTOS Bộ tiêu chuẩn kỹ năng nghề du Vietnam Tourism lịch Việt Nam Occupational Skills Standards VQF Khung trình độ quốc gia Việt Vietnamese Qualifications Nam Framework WTO Tổ chức Thương mại Thế giới World Trade Organization LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ STT Ký hiệu Tên bảng biểu, hình vẽ Trang Kiều hồi từ lao động di cư của một số nước 1.1 53 ASEAN giai đoạn 2010-2019 Thay đổi việc làm theo kịch bản AEC so với 2.2 54 kịch bản cơ sở, năm 2025 Thị trường lao động của nước đến và nước gốc 3.3 57 trước và sau khi di cư lao động Quy trình đăng bạ theo quy định của MRA về 4.1 84 dịch vụ tư vấn kỹ thuật 5.2 Quy trình đăng bạ kiến trúc sư ASEAN 85 Quy trình đăng bạ kế toán chuyên nghiệp đủ 6.3 86 điều kiện theo ASEAN Năm mức độ trình độ chuyên môn của Chương 7.4 89 trình du lịch chung ASEAN (CATC) Cơ quan thực thi MRA-TP cấp độ khu vực và 8.5 90 cấp độ quốc gia Sự tham gia của các cơ quan cấp quốc gia và 9.6 93 cấp khu vực vào quá trình tham chiếu AQRF 10.7 Các hạn chế đối với Mode 4 theo AFAS 110 Mức độ cam kết của phương thức hiện diện thể 11.8 111 nhân trong khuôn khổ AFAS Các cơ quan quốc gia được thành lập theo các 12.9 115 MRA Thành công đạt được trong việc thực hiện 13.10 123 MRA-TP của một số quốc gia thành viên Số lượng kỹ sư, kiến trúc sư, kế toán đăng bạ 14.11 theo MRA về hành nghề tư vấn kỹ thuật, kiến 124 trúc sư và kế toán Số lượng các phân ngành dịch vụ của Việt 15.1 Nam theo gói cam kết thứ 08 trong khuôn khổ 132 AFAS và MNP LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Các nhóm thể nhân và thời gian lưu trú của thể 16.2 nhân theo biểu cam kết của Việt Nam trong 133 MNP và GATS/WTO Mức độ cam kết của Việt Nam đối với các 17.3 ngành/phân ngành dịch vụ liên quan tới tự do 134 di chuyển lao động trong MNP và GATS/WTO Các văn bản liên quan việc thực hiện các cam 18.4 141 kết trong khuôn khổ MRA của Việt Nam Lao động từ các nước ASEAN đến làm việc tại 19.5 149 Việt Nam giai đoạn 2000-2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án.

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án. Kết cấu của luận án. 9 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

Các nghiên cứu về những vấn đề lý luận về tự do di chuyển lao động trong ASEAN. Các nghiên cứu về khái niệm tự do di chuyển lao động quốc tế, tự do di chuyển lao động nội khối và tự do di chuyển lao động trong ASEAN. Các nghiên cứu về nguyên nhân của tự do di chuyển lao động trong ASEAN. Các nghiên cứu về những vấn đề pháp lý về tự do di chuyển lao động trong ASEAN.

Các nghiên cứu về cơ sở pháp lý của tự do di chuyển lao động trong ASEAN. Các nghiên cứu về những nội dung pháp lý về tự do di chuyển lao động trong ASEAN. Các nghiên cứu về thực tiễn thực hiện pháp luật ASEAN về tự do di chuyển lao động của một số quốc gia thành viên và Việt Nam. Các nghiên cứu về thực tiễn thực hiện pháp luật ASEAN về tự do di chuyển lao động của một số quốc gia thành viên.

Các nghiên cứu về thực tiễn thực hiện pháp luật ASEAN về tự do di chuyển lao động của Việt Nam. Đánh giá tình hình nghiên cứu các vấn đề liên quan đến đề tài luận án. Đề xuất những vấn đề tiếp tục được nghiên cứu trong luận án. Cơ sở lý thuyết nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu 34 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 2.

37 CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN. 37 VỀ TỰ DO DI CHUYỂN LAO ĐỘNG TRONG ASEAN. Khái niệm tự do di chuyển lao động trong ASEAN. Định nghĩa về tự do di chuyển lao động trong ASEAN.

Đặc điểm của tự do di chuyển lao động trong ASEAN. Vai trò của tự do di chuyển lao động trong ASEAN. Các lý thuyết về di chuyển lao động quốc tế và nguyên nhân của tự do di chuyển lao động trong ASEAN. Các lý thuyết về di chuyển lao động quốc tế.

Nguyên nhân của tự do di chuyển lao động trong ASEAN. Khái niệm và nguồn của pháp luật ASEAN về tự do di chuyển lao động. Định nghĩa pháp luật ASEAN về tự do di chuyển lao động. Đặc điểm của pháp luật ASEAN về tự do di chuyển lao động.

Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật ASEAN về tự do di chuyển lao động. Nguồn của pháp luật ASEAN về tự do di chuyển lao động .