Luận án tiến sĩ luật học: Giải quyết tranh chấp thềm lục địa trong pháp luật quốc tế - Nguyễn Hùng Cường, ĐHQG Hà Nội (2017)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN HÙNG CƯỜNG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VỀ THỀM LỤC ĐỊA TRONG PHÁP LUẬT QUỐC TẾ Chuyên ngành : Luật Quốc tế Mã số : 62 3 LUẬN ÁN TIẾN SỸ LUẬT HỌC Hà Nội - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN HÙNG CƯỜNG \GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THỀM LỤC ĐỊA TRONG PHÁP LUẬT QUỐC TẾ Chuyên ngành : Luật Quốc tế Mã số : 62 38 01 08 LUẬN ÁN TIẾN SỸ LUẬT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. ĐOÀN NĂNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hà Nội - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Các số liệu và trích dẫn trong luận án đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Hùng Cường LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.

Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài. Tình hình nghiên cứu trong nước. Đánh giá tình hình nghiên cứu. Những vấn đề đã được giải quyết.

Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, giải quyết. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỀM LỤC ĐỊA VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VỀ THỀM LỤC ĐỊA. Khái niệm thềm lục địa và tầm quan trọng của thềm lục địa. Khái niệm khoa học địa lý - địa chất và cấu tạo của thềm lục địa.

Khái niệm pháp lý về thềm lục địa. Ý nghĩa và tầm quan trọng của thềm lục địa. Tiêu chuẩn để xác định ranh giới thềm lục địa ngoài 200 hải lý. Ủy ban ranh giới ngoài về thềm lục địa.

Quy chế pháp lý của thềm lục địa. Quyền chủ quyền và quyền tài phán của quốc gia ven biển đối với thềm lục địa. Quyền của các quốc gia khác trên thềm lục địa. Khái niệm tranh chấp về thềm lục địa.

Phân loại tranh chấp về thềm lục địa. Tranh chấp về phân định thềm lục địa. Tranh chấp về hoạch định ranh giới ngoài thềm lục địa. Tranh chấp về quyền chủ quyền, quyền tài phán của quốc gia ven biển và quyền của quốc gia khác trên thềm lục địa .58 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 3.

NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THỀM LỤC ĐỊA. Cơ sở pháp lý của các nguyên tắc và biện pháp giải quyết tranh chấp về thềm lục địa. Điều ước quốc tế. Tập quán pháp lý và các phán quyết tài phán quốc tế.

Nguyên tắc giải quyết tranh chấp về thềm lục địa. Nguyên tắc cơ bản. Nguyên tắc đặc thù. Các biện pháp giải quyết tranh chấp thềm lục địa.

Biện pháp ngoại giao. Biện pháp tài phán. Các biện pháp khác. HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THỀM LỤC ĐỊA VÀ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI VIỆT NAM TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THỀM LỤC ĐỊA Ở BIỂN ĐÔNG111 4.

Hoàn thiện pháp luật quốc tế về giải quyết tranh chấp thềm lục địa. Về cơ cấu tổ chức, thẩm quyền và Bộ Quy tắc của CLCS. Về thẩm quyền của Cơ quan Quyền lực. Về quy định tại Khoản 1 và Khoản 3 Điều 76.

Về quy định tại Khoản 8 Điều 76. Về các quy định tại Điều 74 và Điều 83. Về Khoản 3 và Khoản 5 Điều 287. Về Khoản 1 Điều 298.

Tổng quan về các tranh chấp tại Biển Đông và tranh chấp về thềm lục địa giữa Việt Nam và các nước. Tổng quan về các tranh chấp tại Biển Đông. Tranh chấp về thềm lục địa giữa Việt Nam và các nước .130 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Giải pháp, kiến nghị đối với Việt Nam trong giải quyết tranh chấp về thềm lục địa.

Giải pháp, kiến nghị chung. Giái pháp, kiến nghị đối với từng loại tranh chấp về thềm lục địa .142 KẾT LUẬN CHUNG .151 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .153 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .154 PHỤ LỤC I - BẢNG BIỂU .185 PHỤ LỤC II - HÌNH ẢNH .216 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ASEAN : Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á Bản Hướng dẫn :Bản Hướng Dẫn về Khoa học và Kỹ Thuật của CLCS Bộ Quy tắc :Bộ Quy tắc về Thủ tục của CLCS CLCS :Ủy ban Ranh giới ngoài về thềm lục địa Công ước 1958 :Công ước Geneva về thềm lục địa năm 1958 Công ước La Hay :Công ước La Hay về các Biện pháp Hòa bình Giải quyết tranh chấp quốc tế DOC : Tuyên bố về Ứng xử của các Bên ở Biển Đông EEZ : Vùng đặc quyền kinh tế Hiến chương : Hiến chương Liên hợp quốc Hội nghị I :Hội nghị lần thứ I của Liên hợp quốc về Luật biển Hội nghị III : Hội nghị lần thứ III của Liên hợp quốc về Luật biển ICJ :Tòa án Công lý quốc tế ITLOS : Tòa án Luật biển PCA : Tòa Trọng tài thường trực TAC : Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á UNCLOS : Công ước về Luật biển năm 1982 UN : Liên hợp quốc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Thế kỷ XXI được xem là thế kỷ của biển và đại dương. Biển và đại dương được coi là “nơi nương tựa cuối cùng”, là không gian sinh tồn, phát triển và là tương lai của nhân loại.

Với những đợt sóng của cách mạng công nghiệp và sự phát triển kỳ diệu của khoa học kỹ thuật, các hoạt động khai thác biển và đại dương đã được triển khai một cách mạnh mẽ, toàn diện, rộng rãi, và với quy mô rộng lớn. Những lợi ích khổng lồ từ các hoạt động đầy ý nghĩa này đã soi sáng cho cơ hội thịnh vượng và phát triển cho các quốc gia có biển. Xu hướng tiến ra biển, làm chủ biển đã và đang ngày càng thể hiện rõ nét trong tham vọng phát triển của mỗi quốc gia.Trong một tương lai đang được định hình rõ nét, biển và đại dương đang là tiền đề cho tương lai của nền kinh tế nhân loại nói chung và kinh tế các quốc gia nói riêng mà tại đó vị trí quán quân sẽ thuộc về thềm lục địa, một vùng biển được đặc trưng bởi sự giàu có của các nguồn tài nguyên phong phú, đặc biệt là giá trị kinh tế và vai trò chiến lược của các nguồn dầu mỏ. Bên cạnh đó, thềm lục địa còn có tầm quan trọng về mặt an ninh quốc phòng - là nơi có thể được các quốc gia sử dụng để thiết lập các căn cứ quân sự hoặc các hệ thống theo dõi và giám sát.

Thềm lục địa, với những tiềm năng và giá trị vô giá của mình đã gióng lên hồi chuông lợi ích đối với nhiều quốc gia. Hầu như tất cả các quốc gia ven biển đều quan tâm đến việc thăm dò, khai thác tài nguyên, thực thi quyền chủ quyền, quyền tài phán và bảo vệ những đặc quyền của mình ở thềm lục địa. Những hoạt động này đã và đang mang lại những giá trị to lớn cho sự phát triển kinh tế của các quốc gia nhưng đồng thời cũng gây nên nhiều căng thẳng, xung đột, tranh chấp gay gắt trong các quan hệ quốc tế. Đặc biệt, kể từ khi UNCLOS có hiệu lực, 36% diện tích đáy biển và đại dương đã được đặt dưới quyền chủ quyền và quyền tài phán của các quốc gia.

Với sự mở rộng diện tích thềm lục địa theo UNCLOS như vậy, trên thế giới vẫn còn khoảng trên 200 vụ tranh chấp phân biển vẫn chưa được giải quyết trong đó có những tranh chấp về phân định thềm lục địa. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Biển Đông, với vị trí đặc biệt quan trọng đối với tất cả các quốc gia trong khu vực cũng như các quốc gia ngoài khu vực về địa chiến lược, an ninh, quốc phòng, giao thông hàng hải và kinh tế, từ lâu nay đã trở thành khu vực diễn ra các những tranh chấp thuộc loại phức tạp và “nóng bỏng” nhất thế giới. Những tranh chấp ở Biển Đông không chỉ xuất phát từ những tranh cãi về chủ quyền liên quan đến hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam, từ những tranh chấp phân định EEZ và thềm lục địa, mà còn xuất phát từ sự cạnh tranh chiến lược giữa các nước, đặc biệt là giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, trong việc thực hiện quyền tự do hàng hải và hàng không tại một trong những vùng biển có tuyến đường hàng hải huyết mạch và mang tính chiến lược đối với các nước trong khu vực và thế giới (tuyến đường nối liền Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương; nối liền Châu Âu, Trung Đông với Châu Á và giữa các nước Châu Á với nhau; hơn 45% lượng vận tải thương mại của thế giới thực hiện bằng đường biển đi qua Biển Đông). Bên cạnh đó, những tranh chấp ở Biển Đông cũng ngày càng trở nên gay gắt bởi giá trị và tiềm năng kinh tế khổng lồ mà vùng biển này hứa hẹn (Biển Đông được coi là một trong năm bồn trũng chứa dầu khí lớn nhất thế giới); khao khát sở hữu và khai thác nguồn tài nguyên giá trị tại vùng biển này đã đẩy các tranh chấp tại Biển Đông lên những mức độ căng thẳng mới.

Từ năm 1992, và đặc biệt từ năm 2007, Trung Quốc đã có nhiều hành động đơn phương, hung hăng, quyết liệt nhằm thực hiện “quyền lịch sử” trong phạm vi đường chữ U, thể hiện tham vọng bành trướng với mục tiêu độc chiếm Biển Đông và độc chiếm các nguồn tài nguyên trong khu vực này. Trung Quốc, một mặt thường xuyên tiến hành các hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí trong các vùng biển nằm trong đường chữ U; mặt khác liên tục có những hành động gây hấn, ngăn cản các hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí của các quốc gia khác bất chấp các hoạt động này nằm trong thềm lục địa 200 hải lý của họ. Trong những quốc gia bị ảnh hưởng bởi các hành động xâm phạm quyền chủ quyền trắng trợn này, Việt Nam là quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất. Dưới sự đe dọa, cưỡng ép của Trung Quốc, nhiều công ty nước ngoài đã phải rút khỏi các dự án thăm dò và khai thác dầu khí với Việt Nam.

Nghiêm trọng nhất là vào tháng 5/2014, Trung 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.