Luận án Tiến sĩ Luật: Bảo hiến trong nhà nước pháp quyền Việt Nam - Nguyễn Mậu Tuân
Luận án tiến sĩ luật phân tích vai trò và cơ chế hoạt động của bảo hiểm trong khuôn khổ nhà nước pháp quyền, đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ công dân.
Lý luận và Lịch sử nhà nước và pháp luật
Luan An
Luận án Tiến sĩ Luật học
Năm xuất bản
Số trang
179
Thời gian đọc
27 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Mục lục chi tiết
Tóm tắt nội dung
I.Tổng quan Bảo hiến Nghiên cứu trong nước quốc tế
Tầm quan trọng của bảo hiến trong một nhà nước pháp quyền ngày càng được thừa nhận. Luận án này đặt trọng tâm vào việc phân tích các nghiên cứu hiện có về bảo hiến cả trong nước và quốc tế. Việc tìm hiểu sâu rộng các công trình khoa học trước đó là cần thiết. Nó cung cấp nền tảng vững chắc để phát triển các giải pháp mới. Bảo hiến đảm bảo sự thượng tôn Hiến pháp, một nguyên tắc cốt lõi của mọi nhà nước pháp quyền. Nghiên cứu này không chỉ xem xét các lý thuyết mà còn đánh giá thực tiễn. Việc tổng quan tình hình nghiên cứu giúp xác định các khoảng trống kiến thức. Từ đó, luận án đề xuất hướng đi mới cho Hiến pháp Việt Nam. Hiểu biết về cơ chế bảo hiến toàn cầu là bước đầu tiên. Nó định hình cách tiếp cận vấn đề giám sát Hiến pháp một cách toàn diện hơn.
1.1. Tình hình nghiên cứu trong nước về bảo hiến
Nghiên cứu về bảo hiến tại Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể. Nhiều công trình tập trung vào khái niệm nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Vai trò của Hiến pháp Việt Nam được phân tích sâu sắc. Các học giả đã thảo luận về tính cần thiết của cơ chế bảo hiến hiệu quả. Tuy nhiên, các hạn chế trong giám sát Hiến pháp hiện hành vẫn là một chủ đề nóng. Việc thiếu một cơ quan kiểm hiến chuyên trách thường được nhấn mạnh. Vai trò của Quốc hội Việt Nam trong việc bảo vệ Hiến pháp được xem xét kỹ lưỡng. Các nghiên cứu cũng chỉ ra những vướng mắc trong việc thực thi nguyên tắc thượng tôn Hiến pháp. Nhiều ý kiến đề xuất cải cách nhằm tăng cường năng lực bảo hiến. Những tranh luận này cung cấp cái nhìn chân thực về thực trạng và nhu cầu thay đổi. Đây là cơ sở quan trọng cho các đề xuất trong luận án.
1.2. Các công trình khoa học nước ngoài về bảo hiến
Nghiên cứu quốc tế về bảo hiến mang lại nhiều kinh nghiệm quý giá. Các công trình này khám phá đa dạng cơ chế bảo hiến trên thế giới. Mô hình Tư pháp hiến pháp và Hội đồng Hiến pháp được phân tích chi tiết. Nhiều quốc gia áp dụng hình thức kiểm hiến tập trung hoặc phân tán. Việc so sánh các hệ thống giám sát Hiến pháp khác nhau là một phần quan trọng. Nó giúp đánh giá ưu nhược điểm của từng phương pháp. Các nghiên cứu nước ngoài cũng tập trung vào việc đảm bảo sự độc lập của cơ quan bảo hiến. Nguyên tắc thượng tôn Hiến pháp luôn là kim chỉ nam. Những bài học từ các nhà nước pháp quyền phát triển cung cấp một khung tham chiếu. Kinh nghiệm quốc tế giúp Hiến pháp Việt Nam học hỏi. Việc áp dụng linh hoạt các mô hình này cần sự cân nhắc kỹ lưỡng.
II.Bảo hiến trong Nhà nước pháp quyền Khái niệm mô hình
Phần này tập trung làm rõ các khái niệm cơ bản về bảo hiến trong bối cảnh nhà nước pháp quyền. Bảo hiến là một yêu cầu tất yếu để duy trì sự ổn định và công bằng xã hội. Mối quan hệ giữa Hiến pháp và quyền lực nhà nước được xác định rõ. Sự thượng tôn Hiến pháp là nền tảng cho mọi hoạt động của nhà nước. Luận án phân tích các hình thức vi phạm Hiến pháp. Nó cũng trình bày các cơ chế bảo hiến tiêu biểu trên thế giới. Hiểu rõ các mô hình này giúp định hình giải pháp cho Hiến pháp Việt Nam. Vai trò của giám sát Hiến pháp không chỉ là kiểm soát. Nó còn là công cụ bảo vệ quyền con người, quyền công dân. Các thảo luận này cung cấp nền tảng lý luận vững chắc cho việc nghiên cứu thực trạng và đề xuất mô hình tại Việt Nam.
2.1. Khái niệm bảo hiến và Nhà nước pháp quyền
Bảo hiến là tổng hòa các biện pháp, thiết chế nhằm đảm bảo giá trị pháp lý tối cao của Hiến pháp. Nó bao gồm việc ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm Hiến pháp. Bảo hiến là một yếu tố không thể thiếu của nhà nước pháp quyền. Nhà nước pháp quyền là nhà nước quản lý theo pháp luật, tôn trọng và bảo vệ quyền con người. Mọi quyền lực nhà nước đều phải bắt nguồn từ Hiến pháp và bị Hiến pháp giới hạn. Nguyên tắc thượng tôn Hiến pháp là nền tảng của mọi hoạt động nhà nước. Không có bảo hiến hiệu quả, nhà nước pháp quyền không thể tồn tại đúng nghĩa. Mối quan hệ giữa bảo hiến và nhà nước pháp quyền là mối quan hệ hữu cơ. Sự vững mạnh của cái này củng cố cho cái kia.
2.2. Vị trí Hiến pháp trong Nhà nước pháp quyền
Hiến pháp giữ vị trí tối cao trong hệ thống pháp luật của một nhà nước pháp quyền. Nó là đạo luật gốc, nền tảng cho mọi đạo luật khác. Hiến pháp quy định tổ chức bộ máy nhà nước, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Mọi văn bản quy phạm pháp luật đều phải phù hợp với Hiến pháp. Nguyên tắc thượng tôn Hiến pháp đòi hỏi tất cả cơ quan, tổ chức và cá nhân phải tuân thủ Hiến pháp. Giám sát Hiến pháp là cần thiết để bảo vệ vị thế này. Việc vi phạm Hiến pháp làm suy yếu nền tảng pháp lý của nhà nước. Hiến pháp Việt Nam cũng khẳng định vị trí tối cao của mình. Việc bảo vệ Hiến pháp không chỉ là nhiệm vụ của nhà nước. Nó là trách nhiệm của toàn xã hội, hướng tới một nhà nước pháp quyền thực sự.
2.3. Các mô hình bảo hiến tiêu biểu trên thế giới
Thế giới hiện có nhiều cơ chế bảo hiến đa dạng. Mô hình Tư pháp hiến pháp là phổ biến, với tòa án hiến pháp hoặc tòa án thường thực hiện kiểm hiến. Ví dụ bao gồm Tòa án Hiến pháp chuyên trách ở Đức hay hình thức kiểm hiến phân tán ở Mỹ. Mô hình Hội đồng Hiến pháp (ví dụ Pháp) lại là một cơ quan độc lập, không thuộc nhánh tư pháp. Nó chuyên trách giám sát tính hợp hiến của luật. Có cả mô hình hỗn hợp, kết hợp các yếu tố từ hai mô hình trên. Mỗi mô hình có cách tổ chức, thẩm quyền, và quy trình giám sát Hiến pháp riêng. Các mô hình này đều hướng tới mục tiêu chung là đảm bảo thượng tôn Hiến pháp. Việc nghiên cứu các kinh nghiệm quốc tế cung cấp góc nhìn toàn diện. Nó giúp đánh giá các lựa chọn khả thi cho Hiến pháp Việt Nam.
III.Thực trạng Bảo hiến tại Việt Nam Thách thức yêu cầu
Tình hình bảo hiến tại Việt Nam hiện nay đặt ra nhiều thách thức. Luận án phân tích cơ sở pháp lý và thực trạng hoạt động bảo hiến. Mặc dù Hiến pháp Việt Nam đã xác lập nguyên tắc thượng tôn Hiến pháp, các cơ chế bảo hiến cụ thể còn hạn chế. Việc xây dựng một nhà nước pháp quyền đòi hỏi các biện pháp giám sát Hiến pháp mạnh mẽ hơn. Luận án chỉ ra sự cần thiết phải có một mô hình bảo hiến mới. Nó giải quyết những bất cập hiện tại và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Việc nâng cao hiệu quả kiểm hiến không chỉ củng cố pháp chế. Nó còn tăng cường niềm tin của người dân vào hệ thống pháp luật. Đây là một bước tiến quan trọng trong quá trình phát triển đất nước.
3.1. Cơ sở pháp lý và thực trạng hoạt động bảo hiến
Việt Nam có cơ sở pháp lý cho bảo hiến nhưng chưa hoàn thiện. Hiến pháp Việt Nam là đạo luật gốc, nhưng cơ chế bảo hiến còn phân tán. Quốc hội Việt Nam có thẩm quyền giám sát Hiến pháp, song vai trò này chưa được phát huy đầy đủ. Các hoạt động kiểm hiến còn mang tính nội bộ, thiếu cơ chế độc lập. Việc xác định và xử lý vi phạm Hiến pháp gặp nhiều khó khăn. Hiện tại, không có Tư pháp hiến pháp chuyên biệt hay Hội đồng Hiến pháp. Điều này dẫn đến tình trạng chậm trễ trong việc giải quyết các vấn đề hiến định. Thực trạng này cho thấy sự cần thiết của một cơ chế bảo hiến rõ ràng, hiệu quả hơn. Nó đảm bảo nguyên tắc thượng tôn Hiến pháp được thực thi nghiêm minh.
3.2. Sự cần thiết xây dựng mô hình bảo hiến mới
Việc xây dựng một mô hình bảo hiến mới tại Việt Nam là hết sức cấp thiết. Xuất phát từ mục tiêu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Mô hình hiện tại bộc lộ nhiều hạn chế trong việc giám sát Hiến pháp. Nó không đủ mạnh để đảm bảo thượng tôn Hiến pháp trong mọi trường hợp. Yêu cầu khắc phục những bất cập này đòi hỏi phải có sự đổi mới. Quá trình hội nhập quốc tế và xu thế thời đại cũng thúc đẩy việc này. Các đối tác quốc tế kỳ vọng vào một hệ thống pháp luật minh bạch, ổn định. Một cơ chế bảo hiến mạnh mẽ sẽ nâng cao uy tín của Hiến pháp Việt Nam. Nó cũng củng cố lòng tin của nhà đầu tư và cộng đồng quốc tế. Đây là bước đi chiến lược cho sự phát triển bền vững.
IV.Xây dựng Cơ chế Bảo hiến cho Nhà nước pháp quyền Việt Nam
Để củng cố nhà nước pháp quyền ở Việt Nam, việc xây dựng một cơ chế bảo hiến mới là trọng tâm. Luận án đề xuất các quan điểm và nguyên tắc định hướng cho quá trình này. Việc kiến nghị thành lập một Hội đồng Hiến pháp được xem là giải pháp quá độ khả thi. Hội đồng Hiến pháp này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát Hiến pháp. Nó đảm bảo mọi hoạt động của nhà nước phù hợp với Hiến pháp Việt Nam. Bên cạnh đó, các giải pháp hỗ trợ cũng được đề xuất. Chúng bao gồm việc sửa đổi Hiến pháp, nâng cao nhận thức pháp luật. Mục tiêu cuối cùng là tăng cường sự thượng tôn Hiến pháp và hiệu quả của kiểm hiến. Những đề xuất này hướng tới một hệ thống bảo hiến mạnh mẽ, phù hợp với đặc thù Việt Nam.
4.1. Quan điểm nguyên tắc xây dựng mô hình bảo hiến
Việc xây dựng cơ chế bảo hiến mới phải tuân thủ nhiều nguyên tắc. Trước hết, nó phải đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Nguyên tắc quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân phải được tôn trọng. Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp. Tính khả thi của mô hình là một yếu tố then chốt. Đề xuất phải phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội Việt Nam. Đồng thời, nó phải đảm bảo độc lập, chủ quyền, và an ninh quốc gia. Bất kỳ cơ chế bảo hiến nào cũng cần củng cố Hiến pháp Việt Nam. Nó tăng cường thượng tôn Hiến pháp. Các nguyên tắc này định hướng cho việc lựa chọn và thiết kế các công cụ kiểm hiến. Chúng giúp tạo ra một hệ thống giám sát Hiến pháp vững chắc.
4.2. Kiến nghị mô hình Hội đồng Hiến pháp Việt Nam
Luận án kiến nghị thành lập một Hội đồng Hiến pháp tại Việt Nam. Đây được coi là một giải pháp quá độ phù hợp. Hội đồng Hiến pháp sẽ là cơ quan chuyên trách giám sát Hiến pháp. Nó thực hiện việc kiểm hiến độc lập và hiệu quả. Cách thức thành lập, tổ chức, và thẩm quyền của Hội đồng cần được quy định rõ ràng. Hội đồng sẽ có quyền yêu cầu xem xét các vụ việc liên quan đến hiến pháp. Quy trình, thủ tục xem xét vụ việc phải minh bạch, khách quan. Hiệu lực pháp lý của phán quyết của Hội đồng Hiến pháp cần được đảm bảo. Mô hình này giúp tăng cường thượng tôn Hiến pháp. Nó là một bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền tại Việt Nam. Nó cũng tạo ra một cơ chế bảo hiến rõ ràng hơn so với hiện tại.
4.3. Các giải pháp hỗ trợ đảm bảo hiệu quả bảo hiến
Để đảm bảo hiệu quả của cơ chế bảo hiến mới, nhiều giải pháp hỗ trợ là cần thiết. Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Hiến pháp Việt Nam hiện hành (1992) để tạo cơ sở pháp lý vững chắc hơn. Cần nâng cao nhận thức về thượng tôn Hiến pháp trong toàn xã hội. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ pháp luật chuyên sâu về luật hiến pháp. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Việc này giúp mọi công dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình. Mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực kiểm hiến cũng rất quan trọng. Nó giúp Việt Nam học hỏi kinh nghiệm từ các nhà nước pháp quyền khác. Những giải pháp này cùng nhau tạo nên một môi trường thuận lợi. Chúng giúp Hội đồng Hiến pháp hoặc bất kỳ cơ chế bảo hiến nào hoạt động hiệu quả.
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (179 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN MẬU TUÂN BẢO HIẾN TRONG NHÀ NƢỚC PHÁP QUYỀN LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2012 1 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN MẬU TUÂN BẢO HIẾN TRONG NHÀ NƢỚC PHÁP QUYỀN Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử nhà nƣớc và pháp luật Mã số : 62380101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.TS Nguyễn Đăng Dung HÀ NỘI - 2012 2 Formatted: Font: Times New Roman MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 1. Tính cấp thiết cua vấn đềnghiên cƣu ́ 1 ̉ 2. Nhƣng vấn đềnghiên cƣu cua luâṇ an ̃ ́ ̉ ́ 5 2. Mục đích nghiên cứu 5 2.
Phạm vi nghiên cứu 6 2. Phương phap nghiên cưu ́ 7 ́ 2. Đong gop khoa hoc̣ cua luâṇ an ̉ ́ 8 ́ ́ 2. Kết cấu cua luâṇ an 9 ̉ ́ ̉ 10 Chƣơng 1.
TÔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CƢ́U TRONG NƢỚC VÀ NƢỚC NGOÀI LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Tình hình nghiên cứu trong nƣớc 10 1. Các công trình khoa học trong nước đã công bố 10 1. Kết qua cac công trinh khoa hoc̣ trong nước đã công bố 17 ̀ ̉ ́ 1.2 Tình hình nghiên cứu của nƣớc ngoài 23 1. Các công trình khoa học nước ngoài đã công bố 23 1.
Kết qua cac công trinh khoa hoc̣ nươc ngoai đa công bố 26 ̀ ́ ̀ ̃ ̉ ́ 2 Kết luận Chƣơng 1 9 Chƣơng 2. NHÀ NƢỚC PHÁP QUYỀN VÀ VẤN ĐỀ BẢO HIẾN 31 Nhà nƣớc pháp quyền và những đòi hỏi của Nhà nƣớc 3 2. 1 pháp quyền Khái quát về Nhà nước pháp quyền 3 2. Những đoi hoi cua Nha nươc phap quyền ̀ ́ ́ 36 ̀ ̉ ̉ 2.
Bảo hiến là một yêu cầu tất yếu cua Nha nƣơc phap quyền ̉ ̀ ́ ́ 38 Vị trí, vai trò của Hiến pháp trong Nhà nước pháp quyền 3 2. 8 Vi phạm Hiến pháp và các loại hình vi phạm Hiến pháp 4 2. Khái niệm bảo hiến , mối quan hê ̣giưa bao hiến va Nha nươc ̃ ̉ ̀ ̀ ́ 45 pháp quyền 4 2. Khái niệm bảo hiến 45 2.
Mối quan hệ giữa bảo hiến và Nhà nước pháp quyền 48 2. Các mô hình bảo hiến tiêu biểu trên thế giới 58 2. Mô hinh bao hiến bằng cơ quan chuyên trach ̀ ̉ ́ 59 2. Bảo hiến bằng Tòa án hiến pháp 61 2.
Bảo hiến bằng Hôịđồng hiến pháp 64 2. Mô hinh bao hiến bằng tòa án tư phap ̀ ̉ ́ 72 2. Mô hinh bao hiến hỗn hơp̣ ̀ ̉ 74 2. Kinh nghiệm lựa chọn mô hình bao hiến cua môṭsốnƣơc ́ 75 ̉ ̉ 2.
Kinh nghiệm lựa chọn mô hình bảo hiến cua môṭsốnươc ̉ ́ 75 khu vưc̣ Đông Nam Á 2. Kinh nghiệm lựa chọn mô hình bảo hiến cua môṭsốnươc ́ 79 ̉ ngoài khu vực Đông Nam Á Kết luận Chƣơng 2 92 ́ ̀ ́ 94 Chƣơng 3. VÂN ĐÊ BẢO HIÊN Ở VIÊṬ NAM HIÊṆ NAY 3. Cơ sơ phap ly va thƣc̣ trang̣ hoaṭđông̣ bao hiến ơ ViêṭNam ̉ ́ ́ ̀ ̉ ̉ 94 3.
Thưc̣ trang̣ hoạt động bảo hiến và khả năng ngăn chặn hành vi 102 phạm Hiến pháp ở Việt Nam 3.2 Sƣ ̣cần thiết xây dựng mô hình bao hiến ơ ViêamṭN hiện nay ̉ ̉ 111 3. Xuất phát từ muc̣ tiêu xây dưng̣ Nha nươc phap quyền xa hôị ̀ ́ ́ ̃ 111 chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân 3. Xuất phát từ yêu cầu khắc phục hạn chế trong hoạt động bảo 112 hiến hiện nay 3. Xuất phat tư tính tất yếu của quá trình hội nhập quốc tế và xu ́ ̀ 113 thếcua thơi đaị ̉ ̀ Kết luận Chƣơng 3 119 Chƣơng 4.
XÂY DƢNG̣ MÔ HÌNH BẢO HIÊN TRONG NHÀ ́ 121 NƢỚC PHÁP QUYÊN XÃHÔỊ CHỦNGHIÃ VIÊṬ NAM ̀ 4. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam vànguyên tắc xây 121 dƣng̣ mô hinh bao hiến ở ViêṭNam ̀ ̉ 5 4. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dưng̣ mô 121 hình bảo hiến ở Việt Nam 4. Nguyên tắc xây dưng̣ mô hinh bao hiến ơ Việt Nam 123 ̀ ̉ ̉ 4.
Đam bao sư ̣lanh đaọ cua Đang Công̣ san ViêṭNam 123 ̉ ̉ ̃ ̉ ̉ ̉ 4. Đam bao nguyên tắc quyền lưc̣ nha nươc thuôc̣ vềnhân dân 126 ̉ ̉ ̀ ́ 4. Đam bao nguyên tắc quyền lưc̣ nha nươc la thống nhất 127 ̉ ̉ ̀ ́ ̀ 4. Đảm bảo tính khả thi 127 4.
Đảm bảo độc lập, chủ quyền và an ninh quốc gia 128 4. Giải pháp xây dựng mô hình bảo hiến ở Việt Nam 128 4. Kiến nghi ̣xây dưng̣ mô hinh Hôịđồng hiến pháp ơ ViêṭNam- ̉ 134 ̀ một giải pháp quá độ 4. Cách thức thành lập và thẩm quyền của Hôịđồng hiến pháp 135 4.
Tổchưc cua Hôịđồng hiến pháp 138 ́ ̉ 4. Quyền yêu cầu Hôịđồng hiến pháp xem xét vụ việc 139 4. Trình tự, thủ tục xem xét vụ việc của Hội đồng hiến pháp 139 4. Hiêụ lưc̣ phap ly phan quyết cua Hôịđồng hiến pháp 141 ́ ́ ́ ̉ 4.
Môṭsốgiai phap đảm bảo cơ sở và hiêụ qua hoaṭđông̣ ̉ 141 ̉ ́ của Hội đồng hiến pháp Việt Nam 4. Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Hiến pháp 1992 141 4. Một số giải pháp hỗ trợ 144 Kết luận Chƣơng 4 160 KẾT LUẬN 162 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC 166 GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO 167 6 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu Lịch sử loài người là quá trình tìm kiếm, vươn tới cái mới tốt đẹp hơn và trong quá trình đó, nhu cầu kiếm tìm phương thức tổ chức quyền lực nhà nước nhằm đảm bảo dân chủ và nhân quyền là một nhu cầu quan trọng của con người trong cộng đồng xã hội.
Trong dòng chảy lịch sử ấy, học thuyết về Nhà nước pháp quyền là kết tinh của tri thức nhân loại, là kết quả quá trình tìm tòi, sáng tạo của nhân loại hướng tới mô hình tổ chức quyền lực nhà nước trên nền tảng chủ quyền nhân dân. Đặc trưng cơ bản của Nhà nước pháp quyền là "vị trí tối thượng của Hiến pháp, pháp luật" trong đời sống chính trị, pháp lý của quốc gia. Từ tiền đề này nảy sinh hệ luận: cần xây dựng Hiến pháp và hệ thống pháp luật đồng bộ, khả thi, gần pháp luật tự nhiên đồng thời phải có phương thức để bảo vệ Hiến pháp, pháp luật một cách hiệu quả; đổi mới tổ chức và nâng cao hiêụ lực, hiệu quảhoaṭđông̣ của cơ quan nhà nước; xây dưng̣ vàhoàn thiêṇ cơ chếkiểm soát quyền lực nhà nước hiệu lực hiệu quả; xây dựng và từng bước hoàn thiện phương thức đảm bảo dân chu,̉quyền con người… Trong hệ thống pháp luật của các quốc gia theo đuổi mục tiêu xây dựng chế độ dân chủ, Hiến pháp được xác định là bản văn chính trị - pháp lý tối cao, vừa là văn bản ghi nhận tuyên ngôn về tính hợp pháp của một chế độ, vừa là đạo luật cơ bản có hiệu lực pháp lý cao nhất và có vai trò tối quan trọng trong tổ chức, kiểm soát quyền lực nhà nước, bảo vệ quyền, lợi ích của con người. Chủ nghĩa hiến pháp là tiền đề, xuất phát điểm của lý thuyết về Nhà nước pháp quyền.
Vì vậy, bảo đảm tính tối thượng của Hiến pháp trở thành một đòi hỏi tất yếu của Nhà nước pháp quyền. Trên thực tế tất cả các quốc gia có Hiến pháp đều tìm kiếm, xây dựng một mô hình bảo hiến với mục tiêu đảm bảo dân chủ, nhân quyền và thực tế chỉ ra rằng không có một khuôn mẫu chung “nhất thành bất biến” về mô hình bảo hiến cho mọi quốc gia, mỗi 7 quốc gia dựa trên các điều kiện về chính trị - pháp lý, kinh tế, văn hóa - xã hội, lịch sử truyền thống của mình mà xây dựng mô hình bảo hiến phù hợp. Trong tiến trình đổi mới , phát triển và hội nhập quốc tế của Việt Nam hướng tới mục tiêu xây dựng xã hội: “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, do nhân dân làm chủ” [17 - tr.70], việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo là một đặc trưng và là yêu cầu tất yếu của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Dân chủ xã hội chủ nghĩa là bản chất của chế độ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước.
Những điều này đươc̣ ghi nhâṇ trong Cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011): “Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo”, “Dân chủ xã hội chủ nghĩa là bản chất của chế độ ta, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước. Xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm dân chủ được thực hiện trong thực tế cuộc sống ở mỗi cấp, trên tất cả các lĩnh vực” [17- tr. 84, 85] và trong văn bản có giá trị pháp lý tối cao: "Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xãh ội chủ nghĩa của nhân dân , do nhân dân , vì nhân dân… " (Điều 2 Hiến pháp 1992).
Tuy nhiên, việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân ở Việt Nam là vấn đề hoàn toàn mới và phức tạp, đòi hỏi Việt Nam vừa tiến hành xây dựng, vừa tổng kết, rút kinh nghiệm từ thực tiễn để củng cố và phát triển lý luận. Xuất phát từ yêu cầu của sự nghiệp xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dưng̣ Nhà nước phap quyền xa hôịchu nghia cua nhân dân , do ́ ̃ ̉ ̃ ̉ 8 nhân dân vàvìnhân dân , xây dựng xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh của Việt Nam hiêṇ nay, đòi hỏi phải bảo đảm vị trí tối thượng của Hiến pháp trong hệ thống pháp luật, bảo đảm các chủ thể trong xã hôịtôn trong̣ vànghiêm chinh̉ chấp hành quy đinḥ của Hiến pháp, đặc biệt là các chủ thể có quyền lực từ Hiến pháp. Bảo vệ Hiến pháp chính là bảo vệ nền tảng chính trị - pháp lý của quốc gia, của chế độ; bảo vệ chủ quyền nhân dân và quyền con người; bảo đảm sự ổn định và phát triển của đất nước.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Luận án: Bảo hiến trong nhà nước pháp quyền Việt Nam" nghiên cứu về vấn đề gì?
Luận án tiến sĩ luật phân tích vai trò và cơ chế hoạt động của bảo hiểm trong khuôn khổ nhà nước pháp quyền, đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ công dân.
Luận án "Luận án: Bảo hiến trong nhà nước pháp quyền Việt Nam" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Đại học Quốc gia Hà Nội, Khoa Luật. Năm bảo vệ: 2012.
Luận án "Luận án: Bảo hiến trong nhà nước pháp quyền Việt Nam" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Luận án: Bảo hiến trong nhà nước pháp quyền Việt Nam" thuộc chuyên ngành Lý luận và Lịch sử nhà nước và pháp luật. Danh mục: Luật Kinh Tế.
Luận án "Luận án: Bảo hiến trong nhà nước pháp quyền Việt Nam" có bao nhiêu trang?
Luận án "Luận án: Bảo hiến trong nhà nước pháp quyền Việt Nam" có 179 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Luận án: Bảo hiến trong nhà nước pháp quyền Việt Nam" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.