Luận án vi phạm giao thông đường bộ - Nghiên cứu từ thị xã Điện Bàn Quảng Nam

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRẦN VĂN SINH TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ THAM GIA GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI, năm 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRẦN VĂN SINH TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ THAM GIA GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM Chuyên ngành : Luật Hình sự và Tố tụng hình sự Mã số : 8 38 01 04 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. PHẠM VĂN TỈNH HÀ NỘI, năm 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Phạm Văn Tỉnh. Các số liệu, tài liệu, kết quả khảo sát nêu trong luận văn là trung thực, phản ánh đúng đắn số liệu thực tiễn và chưa từng được công bố một cách đầy đủ trong bất kỳ công trình nào. Tài liệu tham khảo trong luận văn được trích dẫn từ các nguồn một cách đầy đủ và chính xác, do đó, luận văn đảm bảo tính chân thực, khoa học, pháp lý của một công trình nghiên cứu.

Quảng Nam, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận văn Trần Văn Sinh luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ THAM GIA GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ. Một số vấn đề lý luận về Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

21 CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ÁP DỤNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ THAM GIA GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM. Khái quát thực tiễn xét xử tội phạm vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Định tội danh đối với tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ từ thực tiễn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Quyết định hình phạt đối với tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ từ thực tiễn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Nhận xét, đánh giá. 44 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM ÁP DỤNG ĐÚNG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ ĐỐI VỚI TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ THAM GIA GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM. Hoàn thiện pháp luật hình sự về Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Hướng dẫn áp dụng pháp luật hình sự về Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Tổng kết thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự về Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Nâng cao năng lực của cán bộ áp dụng pháp luật hình sự đối với Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trong lĩnh vực giao thông đường bộ, an toàn công cộng, trật tự công cộng. Tổ chức mạng giao thông và điều khiển hoạt động giao thông đường bộ, quản lý các phương tiện và người tham gia giao thông đường bộ, cấp giấy phép lái xe, đăng ký phương tiện giao thông đường bộ.

Xây dựng và hoàn thiện quy hoạch kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ. Tăng cường kiểm tra, tuần tra, giám sát và phát hiện, xử lý kịp thời mọi vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ, xét xử nghiêm minh tội vi phạm các quy định về tham gia giao thông đường bộ. Các giải pháp khác. 79 TÀI LIỆU THAM KHẢO luan an DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ 1 BLHS Bộ luật Hình sự 2 BLTTHS Bộ luật Tố tụng hình sự 3 TAND Tòa án nhân dân 4 TNHS Trách nhiệm hình sự 5 VKSND Viện kiểm sát nhân dân 6 GTĐB Giao thông đường bộ 7 CTTP Cấu thành tội phạm luan an DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Tên bảng Trang bảng Thống kê số vụ án và số bị cáo xét xử sơ thẩm về Tội vi 2.1 phạm quy định về tham gia GTĐB trên địa bàn thị xã 37 Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam từ năm 2014 đến năm 2018 Tỷ lệ xét xử sơ thẩm các vụ án và bị cáo về Tội vi phạm quy định về tham gia GTĐB so với các tội phạm về 2.2 41 GTĐB và các tội phạm khác trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam từ năm 2014 đến năm 2018 Cơ cấu xét theo mức độ nguy hiểm của hành vi phạm Tội 2.3 vi phạm quy định về tham gia GTĐB trên địa bàn thị xã 43 Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam từ năm 2014 đến năm 2018 luan an MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Vấn đề tai nạn GTĐB hiện nay đã và đang trở thành mối hiểm họa đối với các nước trên thế giới, để lại hậu quả tổn thất không nhỏ đối với toàn xã hội. Theo báo cáo năm 2019 của Tổ chức y tế Thế giới thì mỗi năm, trên thế giới có khoảng 1,24 triệu người chết và 50 triệu người bị thương do tai nạn GTĐB.[49] Ở Việt Nam, tai nạn và các vấn đề về GTĐB đã trở thành vấn nạn kìm hãm sự phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt các vụ án giao thông gây thiệt hại nghiêm trọng về sức khỏe, tính mạng và tài sản, đã gây nhiều bức xúc trong cộng đồng dân cư, trở thành mối quan tâm lớn của của các cơ quan chức năng. Đáng chú ý, tội phạm lĩnh vực GTĐB ngày càng gia tăng và diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường, rất khó kiểm soát. Trước tình hình đó, Ban Bí thư khóa XI đã ra Chỉ thị 18-CT/TƯ ngày 04-9-2012 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đảm bảo TTATGTĐB, đường thủy nội địa, đường sắt và khắc phục sự ùn tắc giao thông.

Trong đó, xác định công tác bảo đảm TTATGT là một nội dung của công tác bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Ngày 19 tháng 02 năm 2019, Chính phủ ra Nghị quyết 12/NQ-CP về tăng cường bảo đảm trật tự an toàn giao thông và chống ùn tắc giao thông giai đoạn 2019 – 2021 đã đề ra các nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp cho một số vấn đề giao thông ở Việt Nam, nhấn mạnh kết hợp bảo vệ an ninh trật tự với phòng chống tội phạm. Thị xã Điện Bàn thuộc tỉnh Quảng Nam, có vị trí ở phía bắc giáp quận Ngũ Hành Sơn và huyện Hòa Vang (Đà Nẵng), ở phía nam giáp huyện Duy Xuyên và ở phía tây giáp huyện Đại Lộc (Quảng Nam), ở phía đông giáp biển Đông. Điện Bàn là thị xã có diện tích là 214,28 km², dân số là 245.

Mật độ dân số đạt 1.143 người/km².[50] 1 luan an Điện Bàn có 20 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc với rất nhiều tiềm năng phát triển kinh tế như sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí, chế tạo thiết bị điện, thương mại dịch vụ, du lịch… Là đầu mối giao thông giữa Quảng Nam – Đà Nẵng và được xem là trung tâm công nghiệp, thương mại, du lịch và dịch vụ khu vực Bắc Quảng Nam, thị xã Điện Bàn là nơi xảy ra khá nhiều tội phạm trong lĩnh vực GTĐB, đặc biệt là tội phạm vi phạm quy định về tham gia GTĐB. Chỉ tính riêng năm 2019, trên địa bàn toàn thị xã có đến 17 bị cáo/17 vụ bị đưa ra xét xử về tội vi phạm quy định về tham gia GTĐB.[2] Trong tình hình hiện nay của nước ta nói chung và của tỉnh Quảng Nam nói riêng, trong đó có thị xã Điện Bàn, tội phạm về GTĐB, đặc biệt là tội vi phạm quy định về tham gia GTĐB đang gây bức xúc cho toàn xã hội. Điều này đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó yếu tố hệ thống pháp luật trong lĩnh vực giao thông, đặc biệt là pháp luật về hình sự có tác động đáng kể. Nhiều năm qua, các cơ quan tư pháp và cơ quan có chức năng bảo vệ pháp luật đã hoạt động tích cực trong đấu tranh ngăn chặn, xử lý các tội phạm ở lĩnh vực giao thông.

Thực tiễn việc áp dụng các quy định pháp luật hình sự về các tội vi phạm quy định trong tham gia GTĐB đã cho thấy rằng: còn nhiều vướng mắc và bất cập, việc áp dụng giải quyết ở không ít vụ án còn gặp sự mâu thuẫn, xét xử còn oan sai, bỏ lọt tội phạm, trong đó có thị xã Điện Bàn (Quảng Nam). Hơn nữa, mặc dù quy định của Bộ luật Hình sự 2015 đã có sự sửa đổi, bổ sung để hoàn thiện về tội vi phạm quy định trong tham gia GTĐB, song khi áp dụng thì vẫn còn có sự chưa thống nhất cũng như chưa hoàn toàn phù hợp thực tiễn, nên cần tiếp tục nghiên cứu để tổng kết. Theo đó, việc nghiên cứu làm rõ vấn đề lý luận về tội vi phạm quy định trong tham gia GTĐB và thực tiễn xét xử các tội vi phạm này chẳng những có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận, pháp lý và thực tiễn, mà còn là có tính cấp thiết. Đây là những lý do chủ yếu mà tác giả chọn đề tài “Tội vi phạm quy 2 luan an định về tham gia GTĐB theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam” làm luận văn thạc sỹ của mình.

Tình hình nghiên cứu đề tài Ở Việt Nam, có khá nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến tội vi phạm quy định về tham gia GTĐB nhưng ở các giác độ khác nhau. Trong đó, phải kể đến: Bùi Kiến Quốc, Các biện pháp đấu tranh phòng, chống tội vi phạm quy định về tham gia GTĐB ở Thủ đô Hà Nội, Luận án tiến sĩ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, 2001; Nguyễn Đắc Dũng, Tội vi phạm các quy định về tham gia GTĐB trong luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn xét xử tại địa bàn tỉnh Bắc Ninh, Luận văn thạc sĩ luật học, 2011; Tài liệu Bình luận khoa học chuyên sâu BLHS - Phần tội phạm, Tập 6 – Những tội xâm phạm an toàn công cộng và trật tự công cộng của ThS. Đinh Văn Quế, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2005; GS.