Luận án Tiến sĩ: Tội Trộm Cắp Tài Sản Tây Nguyên - Tình Hình, Nguyên Nhân & Giải Pháp

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LÊ VĂN ĐỊNH TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN: TÌNH HÌNH, NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP PHÕNG NGỪA Chuyên ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm Mã số: 62 38 01 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Phạm Văn Tỉnh HÀ NỘI - 2017 LỜI CAM ĐOAN Đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, Tôi xin cam đoan các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, không sao chép, trùng lắp với bất kỳ công trình nào đã công bố, các tài liệu tham khảo của các tác giả khác đều được chỉ dẫn nguồn theo quy định. Tác giả Lê Văn Định MỤC LỤC MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án. Đánh giá tình hình nghiên cứu. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án. TÌNH HÌNH TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN.

Lý luận về tình hình tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Tây Nguyên. Tình hình tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Tây Nguyên. NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIỀU KIỆN CỦA TÌNH HÌNH TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN. Lý luận về nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Tây Nguyên.

Hệ thống các nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Tây Nguyên. CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÕNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN. Lý luận về phòng ngừa tình hình tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Tây Nguyên. Dự báo tình hình tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Tây Nguyên trong thời gian tới.

Các giải pháp tăng cường phòng ngừa tình hình tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Tây Nguyên trong thời gian tới. 149 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ. 151 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 152 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN STT Viết đầy đủ Viết tắt 1 Bộ luật hình sự BLHS 2 Giáo sư.TS 3 Hình sự sơ thẩm HSST 4 Nhà xuất bản Nxb 5 Phó giáo sư.TS 6 Tình hình tội phạm THTP 7 Trộm cắp tài sản TCTS 8 Xâm phạm sở hữu XPSH MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Nếu xét từ góc độ lịch sử, thì xung đột xã hội mà trong đó có tội phạm đã làm cho Nhà nước xuất hiện và vì thế, Nhà nước phải chịu trách nhiệm giải quyết vấn đề tội phạm trong xã hội. Còn xét dưới góc độ của Quyền con người, thì Nhà nước có nghĩa vụ tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ Quyền con người. Cả hai tư tưởng này đều có th nhận thấy được trong Chỉ thị số 48 - CT TW ngày 22 1 2 1 của Bộ Ch nh trị về T ng ng s l nh o ng iv i ng t ph ng h ng t i ph m trong t nh h nh m i , khi mục đ ch đã được chỉ rõ: “Trong th i gi n t i, ng t ph ng, h ng t i ph m ph i kiềm hế, làm gi m lo i t i ph m, … t o r m i tr ng lành m nh, phụ vụ ó hiệu qu nhiệm vụ ph t triển kinh tế - x h i, b o vệ u s ng h nh phú và b nh yên nhân dân. Tội TCTS là loại tội thuộc nhóm tội XPSH và luôn luôn chiếm tỉ lệ cao hơn cả trong THTP trên mọi địa bàn, mọi phạm vi, mọi thời kỳ.

Vì thế, tội TCTS phải được “quan tâm” nghiên cứu đầu tiên vì mục đ ch kiềm hế, làm gi m như Chỉ thị 48 của Đảng đã đề ra. Mặt khác, nhìn từ góc độ khoa học - tội phạm học, THTP, cũng như tình hình tội TCTS, đều là sản phẩm không mong đợi, sản phẩm tiêu cực do sự tác động qua lại giữa các yếu tố tiêu cực của môi trường sống với các yếu tố sinh - tâm lý - xã hội lệch chuẩn của chủ th hành vi. Nói cách khác, tình hình tội TCTS có phương thức tồn tại và vận động là không gian và thời gian, trong đó không gian là địa bàn đa dạng và rất khác nhau, có địa bàn thành thị và nông thôn; có địa bàn đồng bằng và địa bàn miền núi… Ở mỗi địa bàn như vậy đều có đặc đi m riêng1 (đặc thù) về nhiều mặt, nên con người cũng như những sản phẩm được sản sinh ra tại các địa bàn đó cũng khác nhau. Theo nguyên lý như vậy, tình hình tội TCTS ở địa bàn Tây Nguyên không th giống hiện tượng tiêu cực này ở Đồng bằng 1 Tây Nguyên là địa bàn miền núi của Việt Nam, gồm năm tỉnh là Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông và Lâm Đồng, có diện t ch tự nhiên là 54.650 km2 (chiếm 16,8% diện t ch cả nước), có số dân năm 2 9 là 5.135 người, trong đó, dân tộc Kinh chiếm 64,71%, dân tộc thi u số chiếm 35,29% (khoảng 6% dân số cả nước); có 1.835 người sống ở đô thị, chiếm 28,25% và 3.3 người sống ở nông thôn, chiếm 71,75%; có đường biên giới giáp với Lào và Campuchia dài khoảng 58 km.

Tây Nguyên có cơ cấu kinh tế với tỷ trọng nông nghiệp 46,33%, công nghiệp - xây dựng 29,75%, dịch vụ 23,92%; có tỉ lệ hộ nghèo là 17,14%, hộ cận nghèo là 6,9 %; tỉ lệ thanh niên (từ 15 - 25 tuổi) biết chữ năm 2 12 là 95,3 % và tỉ lệ người lớn (15+) biết chữ là 86,2 %; tỉ lệ tảo hôn cao gấp 2 lần so với đồng bằng sông Hồng và Đông Nam bộ (Tây Nguyên 15,8%, đồng bằng sông Hồng 7,9% và Đông Nam bộ 8,1%). 1 sông Hồng hay sông Cửu Long. Sự khác biệt này cho phép nhận thức được mối liên hệ giữa tình hình tội TCTS với yếu tố môi trường sống, cái giữ vai trò quyết định cho hiệu quả phòng ngừa tội phạm này và vì thế rất cần được nghiên cứu. Nhìn vào thực tế, những năm qua, trên địa bàn Tây nguyên, cấp ủy Đảng và ch nh quyền địa phương, liên tục có những Chương trình hành động, kế hoạch cụ th đ tri n khai thực hiện Chỉ thị của Đảng (Chỉ thị 48 năm 2 1 ) và Quyết định của Thủ tướng Ch nh phủ (Quyết định 1217 QĐ-TTg ngày 06/9/2012; Quyết định 623 QĐ-TTg ngày 14/04/2 16), đã huy động được cả hệ thống Ch nh trị và nhiều người dân trên địa bàn Tây Nguyên tham gia t ch cực đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Vì thế, trong suốt mười năm qua, trên địa bàn Tây Nguyên, tội phạm đã được phát hiện và đưa ra xét xử (sơ thẩm hình sự) gần bốn ngàn vụ với trên bảy ngàn bị cáo hàng năm, trong đó có đến 27,56% về số vụ và 25,25% về số bị cáo phạm tội TCTS. Đây là kết quả đấu tranh chống tội phạm và nó phản ánh một thực tế rằng, tình hình tội TCTS, cũng như THTP nói chung trên địa bàn Tây Nguyên đang diễn ra theo xu hướng tăng và tăng đáng k khi so giai đoạn 2 12 - 2 16 với giai đoạn 5 năm trước đó. Mức độ tăng của tình hình tội TCTS là trên 17% về số vụ và 21% về số bị cáo. Thực trạng này vừa là một động lực thôi thúc sự tìm tòi, nghiên cứu, vừa là cơ sở thực tế đ thiết lập các giải pháp kiềm hế, làm gi m tội phạm như mục đ ch mà Chỉ thị của Đảng đã đề ra.

Với tư duy như vậy và với mong muốn góp phần thực hiện Chương trình của cấp ủy Đảng, cũng như Kế hoạch của UBND các tỉnh Tây Nguyên về tri n khai Chỉ thị số 48/CT-TW ngày 22 1 2 1 của Bộ Ch nh trị, cũng như tri n khai Quyết định số 623 QĐ-TTg ngày 14/4/2016 Thủ tướng Ch nh phủ phê duyệt Chiến l ợ qu gi ph ng, h ng t i ph m gi i o n 2016 - 2025 và ịnh h ng ến n m 2030, đề tài “Tội trộm cắp tài sản trên địa bàn Tây Nguyên: Tình hình, nguyên nhân và giải pháp phòng ngừa” đã được chọn đ nghiên cứu. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Mục đ ch nghiên cứu của luận án này là tìm ra các giải pháp tăng cường phòng ngừa tình hình tội TCTS trên địa bàn Tây Nguyên. Nhiệm vụ nghiên cứu Đ đạt được mục đ ch nghiên cứu đề ra, luận án xác định các nhiệm vụ nghiên cứu sau đây cần phải thực hiện: Thứ nhất, luận án trình bày tổng quan tình hình nghiên cứu ở nước ngoài, trong nước về các vấn đề liên quan đến đề tài của luận án, đánh giá tình hình nghiên cứu và và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án; Thứ hai, luận án phân t ch một số vấn đề lý luận về tình hình tội TCTS trên địa bàn Tây Nguyên; phân tích, đánh giá toàn diện tình hình tội TCTS trên địa bàn Tây Nguyên; Thứ ba, luận án phân t ch một số vấn đề lý luận về nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội TCTS trên địa bàn Tây Nguyên; xác định, phân t ch, đánh giá một cách toàn diện, hệ thống các nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội TCTS trên địa bàn nghiên cứu; Thứ t , luận án phân t ch một số vấn đề lý luận về phòng ngừa THTP, phòng ngừa tình hình tội TCTS trên địa bàn Tây Nguyên; dự báo tình hình tội TCTS trên địa bàn Tây Nguyên trong thời gian tới; đề ra các giải pháp tăng cường phòng ngừa tình hình tội TCTS trong thời gian tới cho khu vực này.

Đối tư ng và phạm vi nghiên cứu 3. it ng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận án ch nh là quy luật vận động của khách th nghiên cứu. Dựa vào khách th nghiên cứu, luận án đã chỉ ra đối tượng nghiên cứu là quy luật của sự phạm tội TCTS trên địa bàn Tây Nguyên.