Thực hành quyền công tố giai đoạn điều tra vụ án hình sự ở Việt Nam - Luận án Tiến sĩ Luật

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI HOÀNG XUÂN ĐÀN THUC HANH QUYEN CONG TO TRONG GIAI DOAN DIEU TRA CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự Mã số : 9.04 LUẬN ÁN TIỀN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Phùng Thế Vắc 2. Phạm Mạnh Hùng Hà Nội - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong luận án là trung thực.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bắt kỳ công trình nào khác. TÁC GIÁ LUẬN ÁN Hoàng Xuân Đàn MỤC LỤC )/97. 1 Chương 1: TÔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến luận án.

Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến Luận án 1. Những vẫn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án.---- 25 Chương 2: NHỮNG VẤN DE LY LUAN VA PHAP LUAT VE THUC HANH QUYEN CONG TO TRONG GIAI DOAN DIEU TRA CAC VU AN HÌNH SỰ 2. Lý luận về thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự. Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của pháp luật về thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự.

Các quy định của pháp luật hiện hành về thực hành quyền công tố trong giai doan điều tra các vụ án hình Sự. Thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự trong pháp luật một số nước trên thế 5000. 83 Chương 3: THỰC TRẠNG THỰC HANH QUYEN CONG TO TRONG GIAI DOAN DIEU TRA CAC VU AN HiNH SU O VIET NAM HIEN NAY. Những kết quả đạt được trong hoạt động thực hành quyền công tố trong giai doan điều tra các vụ án hình Sự.

Những tồn tại, hạn chế trong hoạt động thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự và nguyên nhân. --- + + + + +++£+£sx+exeererseeeex 112 Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THỰC HÀNH QUYEN CONG TO TRONG GIAI DOAN DIEU TRA CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰ. Quan điểm nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự. -- ¿5s s2 ke EEEEE1EE1121111 1111111111111 1e crxe.

Các giải pháp nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự của Viện kiểm sát nhân dân trong giai đoạn hiện nay. DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.-----22¿-©25+©25s2cxecccseeee DANH MUC TU VIET TAT BLTTHS : Bộ luật tố tụng hình sự CAND : Công an nhân dân CQDT : Co quan diéu tra DTBS : Diéu tra bé sung DTV : Diéu tra vién KSV : Kiém sat vién TAND : Toa an nhan dan THQCT : Thực hành quyền công tố TTHS : Tố tụng hình sự VAHS : Vu án hình sự VKS : Vién kiém sat VKSND : Viện kiểm sát nhân dân VKSNDITC : Viện kiểm sát nhân dân tối cao VKSTC : Viện kiểm sát tối cao XHCN : Xã hội chủ nghĩa MỞ ĐÀU 1. Tính câp thiệt của đề tài Trong bất kỳ nhà nước nào, hoạt động công tó, thể hiện sự truy té của nhà nước đối với hành vi phạm tội và luôn có vai trò quan trọng. Trên thế giới, do có sự khác biệt về mặt thể chế chính trị, điều kiện lịch sử, truyền thống văn hoá.

nên chế định công tố cũng có sự khác biệt trong cơ chế vận hành, quá trình diễn biến của nó thể hiện rõ quy luật tất yếu chung của sự phát triển lịch sử của mỗi quốc gia. Đó là, quyền công tố luôn gắn liền với bản chất của Nhà nước, là bộ phận cấu thành và không tách rời khỏi công quyền. Hiến pháp năm 2013 của Việt Nam tiếp tục kế thừa và phát huy những thành tựu lập pháp đã được xây dựng từ trước đó. Trong đó, quy định về Viện kiểm sát nhân dân vẫn tiếp tục được quy định như những bản hiến pháp trước đó.

Điều 107 Hiến pháp năm 2013 quy định “Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp”. Như vậy, trong bộ máy các cơ quan nhà nước, thì Viện kiểm sát nhân dân có hai chức năng cơ bản là thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Việc thực hiện chức năng này của Viện kiểm sát góp phần “bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất”. Trong đó, thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát được Điều 3 Luật tổ chức VKSND năm 2014 quy định “Thực hành quyền công tố là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng hình sự để thực hiện việc buộc tội của Nhà nước đối với người phạm tội, được thực hiện ngay từ khi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự”.

Trong công tác đấu tranh chống tội phạm, THQCT là hoạt động hết sức quan trọng, chức năng này ở Việt Nam được giao cho hệ thống cơ quan kiểm sát. THỌQCT được tiến hành xuyên suốt trong quá trình tố tụng từ khi tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm, kiến nghị khởi tố, giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố cho tới khi kết thúc xét xử. Trong giai đoạn điều tra, hoạt động THỌCT có mục đích mọi hành vi phạm tội, người phạm tội phải được phát hiện, khởi 6, điều tra, truy tố, xét xử kịp thời, nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không làm oan người vô tội, không bỏ lọt tội phạm và người phạm tdi, không để người nào bị khởi tố, bị bắt, tạm giữ, tạm giam, bị hạn chế quyền con người, quyền công dân trái luật(Điều 3 Luật tổ chức VKSND năm 2014) Tuy nhiên, so với yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm hoạt động THỌQCT trong hoạt động điều tra còn hạn chế. Một trong những nguyên nhân là do việc nghiên cứu lý luận về quyền công tố và THQCT trong TTHS, trong đó có THQCT trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự, còn chưa được quan tâm đúng mức.

Bên cạnh đó những vấn đề về thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự cũng còn nhiều vấn đề cần được giải quyết như: Khái niệm THỌCT trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự; đối tượng, phạm vi của THỌCT trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự; mối quan hệ giữa cơ quan điều tra và VKS trong thực hành quyền công tố ở giai đoạn điều tra; mối quan hệ giữa thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra. Đây là những vấn đề đang còn nhiều quan điểm khác nhau giữa các nhà nghiên cứu. Đặc biệt, những sự không thống nhất này dẫn đến chất lượng THỌCTT ở giai đoạn điều tra chưa ngang tầm với chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhân dân. đặc biệt trong đó, việc thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra ở Việt Nam hiện nay tuy đạt được những kết quả quan trọng nhưng vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế, tồn tại như: Vai trò của VKS trong giai đoạn điều tra còn chưa tương xứng với chức năng, nhiệm vụ; chất lượng thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra ở một số đơn vị, địa phương còn nhiều hạn chế; việc tăng cường công tố trong giai đoạn điều tra, gắn công tố trong giai đoạn điều tra còn chưa đạt như yêu cầu đặt ra.

Từ những hạn chế trên dẫn đến việc bỏ lọt tội phạm, làm oan, sai người vô tội đã và đang xảy ra ở một số nơi, tại một số thời điểm. Trong đó, những sai sót trong giai đoạn điều tra có tác động rất lớn đến việc xảy ra tình trạng trên. Bộ Chính trị đã ban hành những Nghị quyết quan trọng liên quan đến vấn đề cải cách tư pháp. Cùng với việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, Việt Nam đang tiến hành đổi mới trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có tổ chức, hoạt động của ngành Kiểm sát nhân dân.

Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 2/6/2005 của Bộ Chính trị “Về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020” đã xác định: “7rước mắt, Viện kiểm sát nhân dân giữ nguyên chức năng như hiện nay là thực hành quyền công tô và kiểm sát hoạt động tư pháp. tăng cường trách nhiệm của công t6 trong hoat dong diéu tra”. “VKS cdc cấp thực hiện tốt chức năng công tố. Hoạt động công to phải được thực hiện ngay từ khi khởi tổ vụ án và trong suốt quá trình tô tụng nhằm bảo đảm không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội, xử lý kị? thời những trường hợp sai phạm của những người tiến hành tô tụng khi thì hành nhiệm vụ”, “.tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra”, “.

thực hiện cơ chế công t6 gan với hoạt động điều tra”, là những nội dung quan trọng được đặt ra đối với Viện kiểm sát nhân dân trong công cuộc cải cách tư pháp mà Việt Nam đang tiến hành. Trên tinh thần của các Nghị quyết của Đảng về cải cách tư pháp trong thời gian tới, xuất phát từ thực trạng công tác thực hành quyên công tổ trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự của Viện kiểm sát ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, với kỳ vọng xây đựng một nền công tố mạnh, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa thi việc đặt ra vấn đề nghiên cứu, hoàn thiện, nâng cao chất lượng thực hành quyền công tổ trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự là rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Chính vì vậy, tác giả chọn vân đề “Ti hực hành quyền công to trong giai doan điều tra các vụ án hình sự ở Việt Nam hiện nay” làm đề tai cho Luan án tiễn sĩ luật học của mình. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.