Luận án tiến sĩ luật học phòng ngừa tội xâm phạm nhân phẩm danh dự

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ĐỖ THU HIỀN PHÒNG NGỪA CÁC TỘI XÂM PHẠM NHÂN PHẨM, DANH DỰ CỦA CON NGƯỜI TỪ THỰC TIỄN TỈNH PHÚ THỌ Ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm Mã số: 9.05 LUẬN ÁN TIẾN SỸ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Hoàng Xuân Châu 2. Đỗ Đức Hồng Hà HÀ NỘI - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Đỗ Thu Hiền MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Các công trình nghiên cứu về phòng ngừa các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người ở nước ngoài.

Các công trình nghiên cứu về phòng ngừa các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người ở trong nước. Nhận xét, đánh giá và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu. 23 Kết luận chương 1. 28 Chương 2: LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA CÁC TỘI XÂM PHẠM NHÂN PHẨM, DANH DỰ CỦA CON NGƯỜI.

Khái niệm, đặc điểm và vai trò của phòng ngừa các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người. Nguyên tắc phòng ngừa các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người. Cơ sở pháp lý cho phòng ngừa các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người. Chủ thể và nội dung phòng ngừa các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người.

54 Kết luận chương 2. 65 Chương 3: THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA CÁC TỘI XÂM PHẠM NHÂN PHẨM, DANH DỰ CỦA CON NGƯỜI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ. Tình hình, nguyên nhân, điều kiện nảy sinh các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Kết quả phòng ngừa các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Hạn chế trong phòng ngừa các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. 102 Kết luận chương 3. 116 Chương 4: DỰ BÁO VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA CÁC TỘI XÂM PHẠM NHÂN PHẨM, DANH DỰ CỦA CON NGƯỜI TỪ THỰC TIỄN TỈNH PHÚ THỌ. Dự báo tình hình tội xâm phạm các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Giải pháp tăng cường phòng ngừa các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người ở nước ta. 146 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ. 148 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 159 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ANTT An ninh trật tự BLHS Bộ luật Hình sự HĐND Hội đồng nhân dân KSV Kiểm sát viên KT-XH Kinh tế - xã hội NPDD Nhân phẩm, danh dự TAND Toàn án nhân dân THTP Tình hình tội phạm UBND Uỷ ban nhân dân VKSND Viện kiểm sát nhân dân VPPL Vi phạm pháp luật XHCN Xã hội chủ nghĩa MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài luận án Con người được coi là vốn quý của xã hội, là đối tượng hàng đầu được pháp luật nói chung, pháp luật hình sự nói riêng bảo vệ. Bảo vệ con người trước hết là bảo vệ tính mạng, sức khỏe, bảo vệ nhân phẩm, danh dự của họ, vì đó là những vấn đề có ý nghĩa quan trọng hàng đầu đối với con người. Ở Việt Nam, trong lĩnh vực bảo vệ quyền con người nói chung, bảo vệ NPDD của con người nói riêng, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc; con người là trung tâm của các chính sách kinh tế - xã hội, thúc đẩy và bảo vệ quyền con người là nhân tố quan trọng cho sự phát triển bền vững, bảo đảm thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước đều nhằm phấn đấu cho mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”, tất cả là vì con người và cho con người.

Nhà nước Việt Nam không chỉ khẳng định sự tôn trọng và bảo vệ quyền con người nói chung, NPDD của con người nói riêng, mà còn xây dựng cơ chế, bộ máy và có các biện pháp cần thiết để bảo đảm thực hiện các quyền đó trên thực tế. Khoản 1 Điều 20 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 quy định: “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm”. Nhận thức được ý nghĩa, vai trò đặc biệt quan trọng của việc bảo vệ NPDD của con người, thời gian qua công tác bảo vệ, phòng ngừa, đấu tranh chống các tội xâm phạm NPDD của con người đã được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm và được các cấp, ngành, cơ quan, đơn vị tổ chức thực hiện một cách nghiêm túc. Các văn kiện, nghị quyết của Đảng, văn bản pháp luật của Nhà nước đều yêu cầu các cơ quan chức năng phải chủ động phòng ngừa, huy động hiệu quả nhất sức mạnh cộng đồng vào công cuộc đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm.

Những mục tiêu trên được cụ thể hóa thông qua Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24 tháng5 năm 2015 “Về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ 1 thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020”; Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm và Quyết định số 1217/QĐ-TTG ngày 06 tháng 9 năm 2012 “Phê duyệt Chương trình mục tiêu phòng, chống tội phạm giai đoạn 2012-2015”; Chiến lược quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2016 - 2025 và định hướng đến năm 2030; Quyết định số 623/QĐ-TTg ngày 14 tháng 4 năm 2016 “Phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2016 - 2025 và định hướng đến năm 2030”;. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa các mục tiêu này trên thực tế vẫn còn nhiều vướng mắc, khó khăn. Thói quen sinh hoạt, phong tục tập quán, quy tắc đạo đức không phù hợp hay những thiếu sót trong quy định của pháp luật. khiến cho hiệu quả công tác này thấp.

Vì thế, tình hình các tội phạm xâm phạm NPDD của con người đang diễn biến phức tạp, rất đáng lo ngại, tội phạm xảy ra ở nhiều địa phương, với phạm vi khác nhau; gây ra thiệt hại to lớn, lâu dài cho nạn nhân và trật tự xã hội. Không những vậy, hành vi xâm phạm NPDD con người ngày càng tinh vi, đa dạng và phức tạp hơn; gây mất an ninh trật tự, tạo tâm lý bất an cho người dân. Phú Thọ là một tỉnh Trung du miền núi phía Bắc của Việt Nam, có vị trí trung tâm vùng và là cửa ngõ phía Tây Bắc của Thủ đô Hà Nội. Tỉnh Phú Thọ nằm trên trục hành lang kinh tế Hải Phòng - Hà Nội - Côn Minh (Trung Quốc), phía Đông giáp tỉnh Vĩnh Phúc, phía Tây tiếp giáp thành phố Hà Nội, phía Nam giáp tỉnh Hoà Bình, phía Bắc giáp tỉnh Yên Bái và Tuyên Quang.

Đây là một trong những địa phương có nhiều tiềm năng phát triển KT-XH ở vùng Trung du miền núi phía Bắc. Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển KT-XH, các loại tội phạm có sự gia tăng, trong đó có tội xâm phạm NPDD của con người. Do truyền thống, nhận thức, phong tục. mà đa số người dân không nhận thức được hành vi của mình đã xâm phạm đến NPDD của người khác hoặc mình đang bị xâm hại bởi những hành vi đó.

Hiện nay, tỉnh Phú Thọ chủ yếu tập trung giải quyết tội mua bán người trong nhóm tội xâm phạm NPDD của con người, điều này thể hiện thông qua các chương trình, kế hoạch thực hiện hoạt động hưởng ứng “Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người” (Kế hoạch số 2693/KH-BCĐ của Ban chỉ đạo phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội và phong trào toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc ngày 04 tháng 7 năm 2016. Các ngành, các cấp trên địa bàn 2 tỉnh Phú Thọ cũng có nhiều chủ trương, biện pháp nhằm đấu tranh với các loại tội xâm phạm NPDD của con người trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, tình hình tội xâm phạm NPDD của con người ở Phú Thọ vẫn còn nhiều phức tạp, vì vậy các ngành, các cấp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, đặc biệt là các cơ quan bảo vệ pháp luật như Công an, VKSND, TAND tỉnh cần có những biện pháp đấu tranh quyết liệt hơn nhằm tăng cường hiệu quả phòng, chống các loại tội xâm phạm NPDD của con người trên địa bàn tỉnh. Những vấn đề đặt ra trên đây cho thấy rõ nét sự cần thiết, giá trị về lý luận và thực tiễn của việc làm rõ, đánh giá thực trạng phòng ngừa các tội xâm phạm NPDD của con người trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, từ đó rút ra các bài học kinh nghiệm, những thực tiễn tốt cũng như đề xuất các giải pháp mới nhằm tăng cường hiệu quả phòng ngừa các tội phạm này trên địa bàn nói riêng và trên phạm vi cả nước trong thời gian tới.

Chính vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Phòng ngừa các tội xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con người từ thực tiễn tỉnh Phú Thọ”– với tư cách là đề tài luận án tiến sĩ luật học là một việc làm thực sự cần thiết và có ý nghĩa trong giai đoạn hiện nay 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Luận án tập trung hệ thống hóa, làm sáng tỏ hơn những vấn đề lý luận về phòng ngừa các tội xâm phạm NPDD của con người cũng như phân tích, đánh giá thực trạng phòng ngừa các tội xâm phạm NPDD của con người trên địa bàn tỉnh Phú Thọ hiện nay, quá đó đề xuất các quan điểm và giải pháp nhằm tăng cường phòng ngừa các tội xâm phạm NPDD của con người trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích nghiên cứu trên, luận án cần phải thực hiện các nhiệm vụ sau: Thứ nhất, luận án phân tích, đánh giá các công trình nghiên cứu về phòng ngừa các tội xâm phạm NPDD của con người để từ đó chỉ ra những hạn chế cũng như những nội dung mà các công trình trước đó chưa nghiên cứu và những nội dung cần phải giải quyết trong luận án này.