Luận án tiến sĩ tội trộm cắp tài sản - Nghiên cứu thực tiễn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRẦN VĂN QUANG TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TỪ THỰC TIỄN HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ Hà Nội - 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRẦN VĂN QUANG TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TỪ THỰC TIỄN HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH Ngành: Luật hình sự và Tố tụng hình sự Mã số: 8380104 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. CAO THỊ OANH Hà Nội - 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nêu trong luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực.

Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định. TÁC GIẢ LUẬN VĂN luan an MỤC LỤC Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN. Những vấn đề lý luận về tội trộm cắp tài sản. Tội trộm cắp tài sản trong pháp luật hình sự Việt Nam giai đoạn từ năm 1945 đến khi Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực pháp luật.

23 Chương 2: THỰC TIỄN ĐỊNH TỘI DANH VÀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH. Khái quát tình hình tội trộm cắp tài sản trên địa bàn huyện Tiên du, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả đạt được từ thực tiễn định tội danh và quyết định hình phạt tội trộm cắp tài sản trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Một số vướng mắc, hạn chế từ thực tiễn định tội danh và quyết định hình phạt trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh và nguyên nhân của những vướng mắc, hạn chế.

46 Chương 3: YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐỊNH TỘI DANH VÀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT TỘI TRỘM CẮP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH. Yêu cầu nâng cao hiệu quả định tội danh và quyết định hình phạt tội trộm cắp tài sản. Giải pháp nâng cao hiệu quả định tội danh và quyết định hình phạt tội trộm cắp tài sản trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. 772 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO luan an DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT BLHS: Bộ luật Hình sự BLDS: Bộ luật Dân sự BLTTHS: Bộ luật Tố tụng hình sự CTTP: Cấu thành tội phạm QĐHP: Quyết định hình phạt TNHS: Trách nhiệm hình sự TAND: Tòa án nhân dân THTT: Tiến hành tố tụng luan an DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ Bảng 2.

Số vụ án và số bị cáo về tội xâm phạm sở hữu đã được đưa ra xét xử từ năm 2015 đến năm 2019 .2: Số vụ án và số bị cáo về tội trộm cắp tài sản đã được đưa ra xét xử từ năm 2015 đến năm 2019. Hình phạt được áp dụng đối với các bị cáo phạm tội trộm cắp tài sản từ năm 2015 đến năm 2019. So sánh tỷ lệ nhóm tội xâm phạm sở hữu với nhóm tội khác từ năm 2015 đến năm 2019 được TAND huyện Tiên Du đưa ra xét xử:. So sánh tội trộm cắp tài sản với các tội xâm phạm sở hữu đã được TAND huyện Tiên Du đưa ra xét xử:.

34 luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Quyền sở hữu tài sản là một trong những quyền dân sự cơ bản của con người. Tuy nhiên, trong thời gian vừa qua, các tội phạm xâm phạm quyền sở hữu, trong đó có tội trộm cắp tài sản đang có xu hướng gia tăng, với nhiều thủ đoạn ngày một tinh vi, phức tạp, các đối tượng sẵn sàng chống cự quyết liệt khi bị phát hiện, gây rất nhiều khó khăn cho việc phát hiện, điều tra, truy tố và xét xử loại tội phạm này, trong đó có huyện Tiên Du, một huyện trực thuộc tỉnh Bắc Ninh, nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng ở miền Bắc Việt Nam. Theo thống kê của Tòa án nhân dân (TAND) huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh trong thời gian 05 năm từ năm 2015 đến năm 2019 thì nhóm tội xâm phạm sở hữu chiếm tỷ lệ lớn nhất trong các nhóm tội mà TAND huyện Tiên Du đưa ra xét xử, cụ thể là 369 vụ với 684 bị cáo, tương ứng tỷ lệ 59,9% về vụ và 63,5% về số bị cáo trên tổng số vụ và bị cáo phạm tội được đưa ra xét xử.

Trong đó, số vụ phạm tội trộm cắp tài sản chiếm tỷ lệ lớn nhất trong nhóm tội xâm phạm sở hữu, với 196 vụ và 288 bị cáo phạm tội trộm cắp tài sản, chiếm tỷ lệ 51,04 % số vụ và 48,64 % số bị cáo trên tổng số tội xâm phạm sở hữu và đang có xu hướng tăng mạnh khi năm 2019 có 43 vụ/ 60 bị cáo, chiếm tỉ lệ 71,6 % về số vụ và 65,9 % về số bị cáo thuộc nhóm tội xâm phạm sở hữu được đưa ra xét xử. Với việc BLHS năm 2015 được ban hành mới, có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2018, đã đáp ứng cơ bản với tình hình thực tiễn đấu tranh, phòng chống tội phạm trộm cắp tài sản; tuy nhiên, thực tiễn giải quyết các vụ án về tội trộm cắp tài sản cho thấy, về mặt lý luận và quy định pháp lý vẫn còn những điểm chưa phù hợp, gây khó khăn cho hoạt động định tội danh và quyết định hình phạt, năng lực, trình độ của công chức cơ quan tiến hành tố tụng huyện Tiên Du còn hạn chế. làm ảnh hưởng không nhỏ đến công cuộc đấu tranh phòng chống tội trộm cắp tài sản trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Do vây, 1 luan an việc nghiên cứu tội trộm cắp tài sản từ thực tiễn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa quan trọng.

Mặt khác, tính đến thời điểm hiện tại chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về tội trộm cắp tài sản trên địa bàn một huyện là huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh trong khoảng thời gian từ năm 2015 đến năm 2019. Xuất phát từ lý luận và thực tiễn nêu trên, tác giả đã chọn đề tài: “Tội trộm cắp tài sản từ thực tiễn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh” để làm để tài nghiên cứu cho luận văn Thạc sĩ của mình. Tình hình nghiên cứu đề tài Các công trình nghiên cứ liên quan đến đề tài trên có thể kể đến như: (i) Tài liệu là giáo trình, sách chuyên khảo, tham khảo: Võ Khánh Vinh (chủ biên, 2012), Giáo trình luật hình sự Việt Nam – Phần các tội phạm, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội; Trường Đại học Luật Hà Nội (2012), Ths. Đinh Văn Quế (2002), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự Phần các tội phạm, tập II – Các tội xâm phạm sở hữu, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh; Cao Thị Oanh - chủ biên (2015), Các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội; v.

(ii) Luận văn, luận án tiến sĩ luật học: Nguyễn Ngọc Chí (2001), Trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm sở hữu, Luận án tiến sĩ, Viện Nhà nước và Pháp luật, Hà Nội; Hoàng Văn Hùng, Tội trộm cắp tài sản và đấu tranh phòng, chống tội phạm này ở Việt Nam, Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Luật Hà Nội; Nguyễn Thanh Tùng (2013), Tội trộm cắp tài sản theo Luật hình sự Việt Nam (trên cơ sở số liệu địa bàn thành phố Hồ Chí Minh), Luận văn thạc sĩ, Khoa luật – Đại học Quốc gia Hà Nội; Nguyễn Thị Mộng Thúy (2013), Tội trộm cắp tài sản theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Long An, Luận văn thạc sĩ, Học viện Khoa học xã hội; v. (iii) Tài liệu là các bài viết trên các tạp chí: Trần Mạnh Hà (2007),Một số dấu hiệu đặc trưng của tội "trộm cắp tài sản" cần nhận biết khi định tội 2 luan an danh, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, số 3 (227); Hoàng Văn Hùng (2006), Đối tượng tác động của tội trộm cắp tài sản theo luật hình sự Việt Nam, Tạp chí Luật học, Số 7;v. Các công trình nghiên cứu nói trên đã đề cập đến tội trộm cắp tài sản ở các góc độ khác nhau, trong đó có nhiều đề tài được nghiên cứu trước khi BLHS năm 2015 có hiệu lực pháp luật, một số đề tài nghiên cứu sau khi BLHS năm 2015 có hiệu lực nhưng ở phạm vi không gian và thời gian khác nhau. Tính đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến tội trộm cắp tài sản theo pháp luật hình sự Việt Nam, một cách cụ thể, chuyên sâu tại địa bàn một huyện là huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, trong phạm vi từ năm 2015 đến năm 2019.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu một cách có hệ thống, làm rõ những vấn đề lý luận và pháp luật và phân tích thực tiễn áp dụng quy định về tội trộm cắp tài sản trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2019, luận văn kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật về tội trộm cắp tài sản trong BLHS Việt Nam và đề xuất những giải pháp bảo đảm áp dụng đúng pháp luật hình sự về tội trộm cắp tài sản trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích nêu trên, luận văn cần thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu: - Làm sáng tỏ những vấn đề chung như khái niệm, đặc điểm và các dấu hiệu pháp lý của tội trộm cắp tài sản và phân biệt tội trộm cắp tài sản với một số tội phạm xâm phạm sở hữu khác trong luật hình sự Việt Nam cũng như tìm hiểu lịch sử lập pháp của tội trộm cắp tài sản trong pháp luật hình sự Việt Nam giai đoạn từ năm 1945 đến khi BLHS năm 2015 có hiệu lực pháp luật. 3 luan an - Phân tích những quy định hiện hành về tội trộm cắp tài sản.

Đánh giá những kết quả đạt được, những vướng mắc hạn chế và nguyên nhân của những vướng mắc, hạn chế trong quá trình định tội danh và quyết định hình phạt tội trộm cắp tài sản trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động định tội danh và quyết định hình phạt tội trộm cắp tài sản nói chung và trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh nói riêng. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.