Luận án tiến sĩ tội tổ chức sử dụng ma túy trái phép - Thực tiễn tỉnh Bắc Ninh (Hạp Thị Thu Thủy)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI HẠP THỊ THU THỦY TỘI TỔ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ HÀ NỘI, 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI HẠP THỊ THU THỦY TỘI TỔ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH Ngành: Luật Hình sự và Tố tụng hình sự Mã số: 8.04 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐỒNG ĐẠI LỘC HÀ NỘI, 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập của tôi; các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng Hà Nội, ngày… tháng… năm 2020 Tác giả luận văn Hạp Thị Thu Thủy luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TỘI TỔ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY. Khái niệm tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Dấu hiệu pháp lý về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Khái quát lịch sử phát triển về quy định tội Tổ chức sử dụng chất ma túy……………………………………………………………………….35 Chương 2 TỘI TỔ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY THEO QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ 2015 TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH. Quy định và hình phạt về tội Tổ chức trái phép chất ma túy trong BLHS 2015. Thực tiễn xét xử tội phạm hình sự và tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại tỉnh Bắc Ninh. 49 Chương 3 GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM ÁP DỤNG ĐÚNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI TỔ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY.

Hoàn thiện các quy định pháp luật về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Một số giải pháp nâng cao chất lượng xét xử tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. 74 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 76 luan an DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Tổng số vụ, số bị cáo đưa ra xét xử về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trên tống số vụ án, số bị cáo đưa ra xét xử từ năm 2014 - 2019 .2: Tổng số vụ, số bị cáo bị Tòa án xét xử về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy từ năm 2014 - 2019 .3: Tổng số vụ án, số bị cáo do Tòa án xét xử về tội tổ chức sử dụng .4: Về hình phạt và các biện pháp tha miễn trách nhiệm hình sự và hình phạt áp dụng đối với bị cáo bị Tòa án xét xử về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy .5: Phân tích đặc điểm nhân thân của các bị cáo bị Tòa án xét xử về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

58 luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ma túy là hiểm họa của nhận loại, ma túy gây những hậu quả rất lớn về sức khỏe của cộng đồng, về kinh tế - xã hội, an ninh trật tự và là nguồn lây nhiễm HIV/AIDS, ảnh hưởng đến nhiều mặt trong đời sống xã hội. Những năm gần đây, tình hình tội phạm về ma tuý trong nước có diễn biến hết sức phức tạp, gia tăng cả về số vụ, số lượng và đặc biệt là phương thức, thủ đoạn hoạt động phạm tội ngày càng tinh vi và xảo quyệt, các đối tượng tham gia hoạt động liều lĩnh. Ở một số vụ án, tội phạm ma túy hình thành các đường dây hoặc băng, ổ, nhóm và thay đổi địa bàn hoạt động rất thường xuyên; khi bị phát hiện và truy bắt chúng tìm cách che dấu hành vi phạm tội của bản thân và đồng bọn, gây khó khăn cho quá trình điều tra của các cơ quan tiến hành tố tụng.

… Mặc dù các cơ quan thực thi pháp luật đã tăng cường các biện pháp đấu tranh với tội phạm về ma túy nhưng do lợi nhuận thu được từ tội phạm về ma túy là rất cao nên tình hình tội phạm về ma túy không có chiều hướng suy giảm mà ngày càng gia tăng cả về số vụ, tính chất, quy mô. Phương thức hoạt động của tội phạm về ma túy ngày càng tinh vi, xảo quyệt; các chất ma túy cũng đa dạng hơn, xuất hiện nhiều chất ma túy mới đáng chú ý như các loại ma túy tổng hợp được mua bán, tàng trữ, sử dụng nhiều hơn trong giới trẻ và là nguy cơ dẫn tới phạm tội hình sự do tổ chức sử dụng ma túy. Tỉnh Bắc Ninh thuộc vùng đồng bằng châu thổ Sông Hồng, về phía Đông Bắc của thủ đô Hà Nội và nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Hà iNội i- iHải i Phòng i- iQuảng iNinh. Tỉnh có địa giới hành chính tiếp giáp với các tỉnh sau: tiếp i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i giáp với tỉnh Bắc Giang ở phía Bắc; tỉnh Hải Dương ở phía Đông Nam, tỉnh Hưng Yên ở phía Nam và thủ đô Hà Nội ở phía Tây.

Tỉnh Bắc Ninh có địa hình ii ii ii ii ii ii tương đối bằng phẳng, và có hệ thống sông ngòi rất đa dạng, đó là hệ thống sông Cầu, sông Thái Bình và sông Đuống. Chính hệ thống sông ngòi đã tạo i i i i i i nên một mạng lưới vận tải đường thủy quan trọng, kết nối các địa phương i i i i i i trong tỉnh và nối liền tỉnh Bắc Ninh với các tỉnh khác trong vùng. Là địa i i i i i i i i phương có nhiều làng nghề phát triển, tập trung nhiều khu công nghiệp lớn có i i i i i i i i i i i i i i vốn đầu tư nước ngoài, thu hút nhiều lao động trong nước và quốc tế. Tỉnh i i 1 luan an Bắc Ninh còn là một trong 8 tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, khu vực có mức tăng trưởng kinh tế cao, giao lưu kinh tế mạnh của cả nước, có nhiều lợi thế về phát triển kinh tế - thương mại và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, có vị trí quan trọng về an ninh quốc phòng.

Tuy là tỉnh có diện tích nhỏ nhất đồng bằng sông Hồng và cũng là tỉnh nhỏ nhất nước, với dân số cũng chỉ hơn một triệu người, nhưng năm 2019, tổng sản phẩm (GRDP) của Bắc Ninh tăng trưởng 1,1%, quy mô tiếp tục đứng thứ 7 toàn quốc; GRDP bình quân đầu người đạt 6.613 USD, đứng thứ 2 toàn quốc; thu nhập bình quân đầu người đạt 73,3 triệu đồng, đứng thứ 5 toàn quốc. Qua thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử tại tỉnh Bắc Ninh thì thấy rằng các tội về ma túy trong đó có tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy có tỉ lệ cao trong tổng số tội phạm hình sự. Cùng với cả nước, tỉnh Bắc Ninh đã yêu cầu, các cấp, các ngành nâng cao năng lực, hiệu quả công tác phòng chống ma túy, các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy đều bị xử lí bằng hình phạt nghiêm khắc. Mặt khác, các quy định của bộ luật Hình sự Việt Nam về các tội phạm ma túy nói chung và tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy nói riêng còn chưa hoàn thiện.

Một số quy định liên quan các yếu tố định tội, định khung hình i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i phạt của tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy chưa rõ ràng; còn thiếu các i i i i i i quy phạm định nghĩa về chất ma túy, về tội phạm ma túy dẫn đến cách hiểu i i i i i i i i khác nhau, không thống nhất trong việc nhận thức về dấu hiệu pháp lý, đường i i i i i i i i i i lối xử lý và định tội danh đối với hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Vì vậy, trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử đối với tội phạm về tổ chức ii ii i i sử dụng trái phép chất ma túy còn có những ý kiến trái chiều, các nhận định khác ii ii ii ii ii ii ii ii ii ii i i nhau giữa những cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng về việc định ii ii ii ii ii ii ii tội danh và định khung hình phạt; hoặc không phân biệt được sự khác nhau i i giữa tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy với một số tội phạm về ma túy i i i i i i i i i i khác trong bộ luật hình sự. Tình hình đó đặt ra yêu cầu phải nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống từ lý luận đến thực tiễn và ngược lại để thống nhất các quan điểm trên cơ sở khoa học; đưa ra những dự báo khoa học, đề xuất những giải pháp phù hợp, thiết thực để hoàn thiện bộ luật hình sự, nâng cao 2 luan an hiệu quả áp dụng pháp luật ở nước ta trong tình hình hiện nay. Xuất phát từ những lý do trên, học viên lựa chọn đề tài: “Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình.

Tình hình nghiên cứu đề tài Dưới góc độ khoa học pháp lý, trong thời gian qua việc nghiên cứu các tội i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i phạm về ma túy nói chung đã thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i cứu lý luận, luật gia hình sự và cán bộ thực tiễn. Đến nay, ở các mức độ khác i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i nhau, trực tiếp và gián tiếp đã có nhiều công trình nghiên cứu được công bố, đồng thời được thể hiện ở một số luận văn, luận án, sách chuyên khảo, tham khảo, bình luận và giáo trình như: “Lý luận chung về định tội danh” (2013), Võ Khánh Vinh, Nxb Khoa học xã hội”, Hà Nội;“Giáo trình luật hình sự Việt Nam - Phần chung” (2014), Võ Khánh Vinh, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội; “Bình luận khoa học chuyên sâu Bộ Luật Hình sự - Phần các tội phạm”, Th.