Luận án tiến sĩ tội buôn lậu từ thực tiễn Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài - Dương Ngô Thu

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ___________________ DƯƠNG NGÔ THU TỘI BUÔN LẬU TỪ THỰC TIỄN CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ NỘI BÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ___________________ DƯƠNG NGÔ THU TỘI BUÔN LẬU TỪ THỰC TIỄN CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ NỘI BÀI Ngành: Luật Hình sự và Tố tụng hình sự Mã số: 8380104 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TRỊNH TIẾN VIỆT HÀ NỘI - 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận văn là hoàn toàn trung thực và có nguồn trích dẫn rõ ràng. Kết quả nghiên cứu của luận văn không có sự trùng lặp với bất kỳ công trình nào đã công bố.

Hà Nội, ngày 18 tháng 03 năm 2020 Tác giả Dương Ngô Thu luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI BUÔN LẬU TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM. Khái niệm, đặc điểm, sự cần thiết của việc quy định tội buôn lậu theo luật hình sự Việt Nam. Khái quát lịch sử lập pháp hình sự Việt Nam về tội buôn lậu từ sau Cách mạng tháng tám năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 2015.

Quy định tương tự trong luật hình sự của một số nước trên thế giới về tội buôn lậu. 20 Chương 2: QUY ĐỊNH VỀ TỘI BUÔN LẬU TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VÀ THỰC TIỄN TỪ CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ NỘI BÀI. Quy định về tội buôn lậu trong Bộ luật Hình sự năm 2015. Phân biệt tội buôn lậu với một số tội phạm khác trong Bộ luật Hình sự năm 2015 .Thực tiễn áp dụng các quy định của Bộ luật Hình sự Việt Nam về Tội buôn lậu tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài.

41 Chương 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH VỀ TỘI BUÔN LẬU TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM ÁP DỤNG TẠI CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ NỘI BÀI. Quan điểm về công tác đấu tranh phòng, chống tội buôn lậu. Giải pháp hoàn thiện quy định về tội buôn lậu trong Bộ luật Hình sự năm 2015. Một số giải pháp bảo đảm áp dụng quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội buôn lậu trong luật hình sự Việt Nam tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài.

69 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 70 luan an DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BCA Bộ Công an BLHS Bộ luật hình sự Bộ luật tố tụng hình sự BLTTHS CQĐT Cơ quan điều tra CTTP Cấu thành tội phạm Tòa án nhân dân tối cao TANDTC Trách nhiệm hình sự TNHS Viện kiểm sát nhân dân tối cao VKSNDTC Xã hội chủ nghĩa XHCN luan an DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Kết quả phát hiện tội phạm kinh tế của lực An Ninh và Hải quan Sân bay Nội Bài từ 2015 -2019. Bảng mức độ tăng, giảm của các vụ án về buôn lậu và số bị cáo phạm Tội buôn lậu đưa ra xét xử tại Tòa án nhân dân hai cấp của thành phố Hà Nội liên quan đến các vụ án hình sự buôn lậu qua Sân bay Nội Bài [22].

48 luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Cảng hàng không quốc tế Nội Bài là bảo đảm an ninh, an toàn hàng không, an ninh trật khu vực Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Trên cơ sở bảo đảm các nhiệm vụ chính trị - xã hội, bảo vệ an ninh quốc gia, trong mối quan hệ hợp tác an ninh quốc tế, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài cung cấp dịch vụ bảo đảm an ninh hàng không như dịch vụ kiểm tra, soi chiếu an ninh đối với hành khách, hành lý; dịch vụ kiểm tra, soi chiếu và giám sát an ninh đối với hàng hoá, suất ăn, bưu phẩm, bưu kiện và các vật dụng khác trước khi đưa vào khu vực cách ly, khu vực hạn chế hoặc trước khi đưa lên tàu bay; dịch vụ kiểm tra, giám sát đối với người, phương tiện, đồ vật được phép hoạt động ra vào khu vực sân bay, khu vực hạn chế, cách ly của nhà ga và các khu vực khác khi có yêu cầu; duy trì an ninh trật tự công cộng, tuần tra, canh gác bảo vệ vành đai Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và các khu vực khác khi có yêu cầu.Tiêu chuẩn chất lượng các dịch vụ an ninh hàng không được Cảng hàng không quốc tế Nội Bài tổ chức thực hiện dựa trên hệ thống tiêu chuẩn và khuyến cáo của ICAO (Tổ chức hàng không dân dụng quốc tế); các quy định về an ninh hàng không tại Chương trình An ninh hàng không dân dụng quốc gia; được thanh tra, đánh giá, khắc phục hạn chế theo chương trình USAP của ICAO; chương trình đánh giá an ninh hàng năm của Cục Hàng không Việt Nam và kế hoạch đánh giá hệ thống tài liệu quản lý chất lượng của Cảng hàng năm. Tuy nhiên, "cùng với sự mở rộng và phát triển của cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài trong những năm qua, ngay trên địa bàn này các cơ quan chức năng cũng đang phải giải quyết các vấn đề nan giải về tội phạm buôn lậu.

Công an huyện Sóc Sơn mà trực tiếp là Đội Cảnh sát kinh tế đã có những biện pháp, kế hoạch trong chủ động phòng ngừa loại tội phạm này nhưng chưa mang lại kết quả cao, tình hình tội phạm vẫn có những diễn biến phức tạp. Trong giai đoạn từ 1 luan an năm 2012 đến hết năm 2017, Đội Cảnh sát kinh tế, Công an huyện Sóc Sơn đã đấu tranh, bắt giữ, xử lý 189 vụ việc buôn lậu lớn, nhỏ tại đây, điều này cho thấy tính chất phức tạp, nan giải của vấn đề chống buôn lậu trên địa bàn này. Trong quá trình tổng kết, đánh giá tình hình tội phạm buôn lậu trên địa bàn cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài của lực lượng Cảnh sát kinh tế, Công an huyện Sóc Sơn cho thấy, loại tội phạm này phát sinh, phát triển do xuất phát từ lợi nhuận từ việc buôn lậu đem lại do những yếu kém về sản xuất hàng hóa ở trong nước và việc đánh thuế cao đối với những hàng hóa nhập khẩu nên sự chênh lệch giá cả giữa Việt Nam và các quốc gia sản xuất hàng hóa khác là rất lớn, cá biệt có những mặt hàng chênh lệch giá đến hơn 120% giá trị thực tế. Hơn nữa, nhu cầu của thị trường trong nước đối với một số mặt hàng điện tử, mỹ phẩm hay công nghệ đang tăng cao, nếu như đợi hàng nhập khẩu hải quan chính ngạch về thì vừa phải đặt hàng trước, chờ đợi lâu, mà giá thì chênh lệch rất cao.

Chính vì vậy, khi nhu cầu tăng thì việc cung không chính ngạch cũng hoạt động mạnh để cung ứng cho thị trường và công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực kinh tế còn nhiều sơ hở, thiếu sót và hạn chế nhất định, chồng chéo chức năng. Hiện nay, đối với hoạt động phòng, chống buôn lậu tại Việt Nam có liên quan đến chức năng của nhiều bộ, ngành, lực lượng khác nhau" [25]. Như vậy có thể thấy, mặc dù với một tội danh buôn lậu được quy định trong BLHS, một lĩnh vực đấu tranh trong lĩnh vực kinh tế nhưng liên quan đến trách nhiệm của nhiều bộ, ngành khác nhau dẫn tới sự chồng chéo trong chức năng nhiệm vụ, đùn đẩy trách nhiệm cho nhau nếu có sự việc xảy ra, đôi khi làm nảy sinh tâm lý mâu thuẫn trong các quan hệ phối hợp giữa các lực lượng. Vai trò của lực lượng Cảnh sát kinh tế thường rất mờ nhạt (lực lượng Cảnh sát nhân dân nói chung và lực lượng chuyên trách chống buôn lậu nói riêng của Bộ Công an chưa bao giờ được giao vai trò thường trực trong đấu tranh chống tội phạm buôn lậu).

Mặt khác địa bàn của lực lượng Hải quan và Biên phòng, Cảnh sát biển thì lực lượng Cảnh sát kinh tế 2 luan an không thể hoạt động nếu chưa có ý kiến của lãnh đạo các đơn vị này làm cho công tác trinh sát nắm tình hình cũng bị hạn chế đáng kể. Chính vì vậy, tôi chọn đề tài "Tội buôn lậu từ thực tiễn tại Cảng hàng không quốc tế Nội bài” để nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu Đến nay, đã có một số nhà khoa học nghiên cứu về đề tài sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến lĩnh vực Tội buôn lậu trong luật hình sự Việt Nam, cụ thể như sau: + Luận án thạc sĩ Luật học "Tội buôn lậu trong luật hình sự Việt Nam" của Trần Đào Hùng. Luận văn thạc sĩ Luật học tại Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh năm 2006 đã tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận, pháp lý của điều chỉnh pháp luật, trong đó có đưa ra khái niệm về tội buôn lậu theo quy định của BLHS năm 1999, đặc biệt trong phần Chương 1 của luận văn đã nghiên cứu về cơ chế điều chỉnh pháp luật về tội buôn lậu trong luật hình sự Việt Nam; thực trạng điều chỉnh pháp luật về tội buôn lậu trong luật hình sự Việt Nam, luận văn chủ yếu nghiên cứu và khảo sát tại Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh về số lượng án được đưa ra xét xử.

+ Luận văn thạc sĩ Luật học: "Hoàn thiện pháp luật về tội buôn lậu trong luật hình sự Việt Nam" của Phạm Hồng Hải, Luận văn tại Đại học Luật Hà Nội năm 2013. Luận văn tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn về đấu tranh tội buôn lậu trong luật hình sự Việt Nam từ đó có các giải pháp xây dựng và hoàn thiện pháp luật về tội buôn lậu trong luật hình sự Việt Nam. Đây là luận văn thành công gợi mở cho học viên xây dựng ý tưởng khoa học trong việc so sánh và đối chiếu các quy định của BLHS năm 1999 với BLHS năm 2015. + Luận văn thạc sĩ hành chính công "Tội buôn lậu trong luật hình sự Việt Nam qua thực tiễn tại Cảng HK Quốc tế Tân Sơn Nhất" của Trần Văn Mỹ, Luân văn quản lý Công, Học viên Hành chính Quốc gia năm 2015.

Luận 3 luan an văn được nghiên cứu dưới góc độ liên ngành Khoa học hành chính công và luật học tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về áp dụng tội buôn lậu trong luật hình sự Việt Nam và các giải pháp nhằm thực hiện tốt quy định của pháp luật về tội buôn lậu.