Luận án tiến sĩ luật học: Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình theo Luật Hình sự Việt Nam - TS Nguyễn Thị Lan (2017)
Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo luật hình sự Việt Nam. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm.
Luan An
Luận án tiến sĩ
Năm xuất bản
Số trang
169
Thời gian đọc
26 phút
Lượt xem
1
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Tổng quan nhanh
- Chủ đề:
- 1. Tổng quan tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình
- Số trang:
- 169 trang
- Trường:
- Đại học Quốc gia Hà Nội - Khoa Luật
- Chuyên ngành:
- Luật Hình sự và Tố tụng hình sự
- Tác giả:
- Nguyễn Thị Lan
- Năm:
- 2017
Tóm tắt nội dung luận án
I. Tổng quan tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình
Luận án tiến sĩ này tập trung vào các tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo Bộ luật Hình sự Việt Nam. Nghiên cứu cung cấp cái nhìn tổng thể về một nhóm tội phạm quan trọng. Các tội danh này trực tiếp bảo vệ nền tảng xã hội. Việc vi phạm gây ra hậu quả nghiêm trọng cho gia đình và cộng đồng. Luận án khảo sát tình hình nghiên cứu hiện có. Xác định những khoảng trống kiến thức cần được lấp đầy. Mục tiêu chính là xây dựng một hệ thống lý luận vững chắc. Đồng thời đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật hình sự. Đề xuất giải pháp hoàn thiện cơ chế bảo vệ hôn nhân gia đình. Luận án sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khoa học. Phương pháp lịch sử giúp nhìn nhận sự phát triển của pháp luật. Phương pháp so sánh luật hình sự quốc tế mang lại góc nhìn đa chiều. Phân tích, tổng hợp giúp rút ra kết luận chính xác. Cuối cùng, phương pháp thống kê xã hội học được áp dụng. Điều này đảm bảo tính khách quan của các đánh giá. Luận án hướng tới việc củng cố hệ thống pháp luật. Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Góp phần xây dựng một xã hội công bằng, văn minh.
1.1. Tình hình nghiên cứu về tội xâm phạm hôn nhân
Các công trình nghiên cứu trước đây về tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình còn hạn chế. Hầu hết chỉ tập trung vào một hoặc hai tội danh cụ thể. Thiếu một nghiên cứu toàn diện, có hệ thống về nhóm tội này. Luận án tiến hành khảo sát kỹ lưỡng các tài liệu trong nước. Đồng thời tham khảo các công trình nước ngoài liên quan. Việc này giúp xác định những vấn đề đã được giải quyết. Cũng như nhận diện các khía cạnh chưa được làm rõ. Qua đó, luận án định hình hướng đi riêng. Đảm bảo tính mới và đóng góp khoa học. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nghiên cứu trước đây cũng được thực hiện. Nền tảng này rất quan trọng để luận án phát triển sâu rộng hơn.
1.2. Mục tiêu và phương pháp nghiên cứu luận án
Mục tiêu chính của luận án là làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn. Nghiên cứu các tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo luật hình sự Việt Nam. Từ đó, đề xuất những giải pháp cụ thể. Các giải pháp này nhằm hoàn thiện Bộ luật Hình sự Việt Nam. Nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trong thực tiễn. Luận án áp dụng kết hợp nhiều phương pháp. Phương pháp nghiên cứu lịch sử giúp theo dõi quá trình phát triển của quy định. Phương pháp so sánh đối chiếu pháp luật Việt Nam với một số quốc gia. Ví dụ như Liên bang Nga, Trung Quốc, Đức. Điều này giúp rút ra kinh nghiệm quốc tế. Phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê được dùng để xử lý số liệu. Đảm bảo tính khoa học và độ tin cậy của các kết luận.
1.3. Những vấn đề trọng tâm được giải quyết
Luận án tập trung giải quyết nhiều vấn đề cốt lõi. Đầu tiên, làm rõ khái niệm chế độ hôn nhân và gia đình. Xác định cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý để hình sự hóa các hành vi xâm phạm. Tiếp theo, luận án phân tích đặc điểm cấu thành tội phạm hôn nhân gia đình. Điều này bao gồm khách thể, mặt khách quan, chủ thể và mặt chủ quan của tội phạm. Đánh giá thực tiễn xét xử các tội xâm phạm hôn nhân tại Việt Nam. Chỉ ra những bất cập, hạn chế còn tồn tại. Cuối cùng, đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật hình sự. Các giải pháp này nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và xử lý tội phạm. Đảm bảo công lý cho các nạn nhân và trật tự xã hội.
II. Lý luận về tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình
Chương này đi sâu vào các vấn đề lý luận về các tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình. Khái niệm và bản chất của chế độ hôn nhân và gia đình được làm rõ. Đây là nền tảng để hiểu về hành vi xâm phạm. Các cơ sở để quy định các tội danh này trong Bộ luật Hình sự Việt Nam được phân tích. Bao gồm cơ sở chính trị, kinh tế-xã hội, văn hóa-truyền thống và tâm lý-đạo đức. Luận án cũng so sánh các quy định pháp luật hình sự Việt Nam với luật hình sự của một số quốc gia trên thế giới. Mục đích là học hỏi kinh nghiệm quốc tế. Tìm kiếm những điểm tương đồng và khác biệt trong cách tiếp cận. Từ đó, đưa ra những kiến nghị phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Việc này giúp xây dựng một khung pháp lý vững chắc. Bảo vệ hiệu quả chế độ hôn nhân và gia đình. Góp phần vào sự ổn định và phát triển của xã hội.
2.1. Khái niệm chế độ hôn nhân và gia đình
Chế độ hôn nhân và gia đình được hiểu là tổng thể các quan hệ xã hội. Các quan hệ này phát sinh từ hôn nhân, quan hệ huyết thống, nuôi dưỡng. Chúng được pháp luật và đạo đức xã hội thừa nhận, bảo vệ. Đây là nền tảng căn bản của xã hội. Chế độ này quy định về quyền, nghĩa vụ giữa vợ chồng, cha mẹ và con cái. Gia đình là tế bào của xã hội. Việc bảo vệ chế độ này là tối quan trọng. Các hành vi xâm phạm sẽ tác động tiêu cực đến sự ổn định xã hội. Do đó, pháp luật hình sự Việt Nam quy định các tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình. Điều này nhằm duy trì trật tự và bảo vệ các giá trị cốt lõi.
2.2. Cơ sở pháp lý quy định các tội hôn nhân
Việc quy định các tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình trong luật hình sự có nhiều cơ sở. Cơ sở chính trị: Hiến pháp Việt Nam và Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Các văn bản này khẳng định bảo vệ hôn nhân một vợ một chồng. Bảo vệ quyền lợi của mẹ và trẻ em. Cơ sở kinh tế-xã hội: Đảm bảo trật tự xã hội. Ngăn chặn các hành vi gây mất ổn định gia đình. Cơ sở văn hóa-truyền thống: Phù hợp với đạo đức, phong tục tập quán tốt đẹp của Việt Nam. Chế độ hôn nhân và gia đình Việt Nam được xây dựng trên nền tảng đó. Cơ sở tâm lý-đạo đức: Bảo vệ các giá trị đạo đức cơ bản. Đảm bảo sự phát triển lành mạnh của mỗi cá nhân và gia đình.
2.3. So sánh luật hình sự các nước về tội xâm phạm hôn nhân
Luận án tiến hành so sánh pháp luật hình sự Việt Nam với luật hình sự của một số quốc gia. Ví dụ, luật hình sự Liên bang Nga, Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, Cộng hòa Liên bang Đức. Việc này giúp tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt trong cách tiếp cận. Các nước có thể có các quy định về Tội đa thê, Tội cưỡng ép kết hôn. Hoặc có các hình thức xử lý khác nhau đối với hành vi xâm phạm hôn nhân. Phân tích này mang lại cái nhìn khách quan. Từ đó, rút ra bài học kinh nghiệm quý giá. Các kinh nghiệm này có thể được áp dụng. Hoàn thiện Bộ luật Hình sự Việt Nam. Nâng cao hiệu quả bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình.
III. Pháp luật hình sự Việt Nam về tội xâm phạm hôn nhân
Chương này đi sâu vào lịch sử và đặc điểm pháp lý của các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình theo Bộ luật Hình sự Việt Nam. Từ thời phong kiến đến hiện tại, các quy định pháp luật đã trải qua nhiều thay đổi. Mỗi giai đoạn phản ánh sự phát triển của xã hội. Luận án phân tích cấu thành tội phạm hôn nhân gia đình một cách chi tiết. Điều này bao gồm khách thể, mặt khách quan, chủ thể, và mặt chủ quan của tội phạm. Sự hiểu rõ các yếu tố này là cần thiết để áp dụng pháp luật chính xác. Hơn nữa, luận án còn phân biệt các tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình với một số tội phạm khác có liên quan. Mục đích là tránh nhầm lẫn trong quá trình xét xử. Đảm bảo việc áp dụng Trách nhiệm hình sự về hôn nhân đúng người, đúng tội. Việc phân tích này góp phần làm rõ hơn bản chất pháp lý của nhóm tội phạm này.
3.1. Lịch sử phát triển luật hình sự về hôn nhân
Pháp luật hình sự Việt Nam đã có những quy định bảo vệ chế độ hôn nhân gia đình qua các thời kỳ. Thời kỳ phong kiến, các triều đại đã có quy định nghiêm khắc về hôn nhân. Sau đó, thời kỳ Pháp thuộc, pháp luật cũng có những điều chỉnh nhất định. Từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay, các quy định ngày càng hoàn thiện. Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1959, 1986, 2000 và 2014 đã đặt nền tảng quan trọng. Bộ luật Hình sự Việt Nam các năm 1985, 1999 và 2015 đã cụ thể hóa các tội danh. Điều này cho thấy sự quan tâm của Nhà nước. Bảo vệ giá trị cốt lõi của gia đình Việt Nam.
3.2. Đặc điểm cấu thành tội phạm hôn nhân gia đình
Phân tích cấu thành tội phạm hôn nhân gia đình là trọng tâm. Khách thể của tội phạm là chế độ hôn nhân và gia đình được pháp luật bảo vệ. Mặt khách quan bao gồm hành vi cụ thể. Ví dụ, hành vi chung sống như vợ chồng với người khác (Tội đa thê). Hoặc hành vi cưỡng ép kết hôn (Tội cưỡng ép kết hôn). Hành vi vi phạm phải gây ra hậu quả hoặc có nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng. Chủ thể của tội phạm là người có năng lực trách nhiệm hình sự. Mặt chủ quan thường là lỗi cố ý. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là vi phạm pháp luật. Vẫn mong muốn hoặc chấp nhận hậu quả xảy ra.
3.3. Phân biệt tội xâm phạm hôn nhân với tội khác
Việc phân biệt các tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình với một số tội phạm khác có ý nghĩa thực tiễn. Điều này giúp các cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng pháp luật chính xác. Ví dụ, phân biệt Tội cưỡng ép kết hôn với Tội mua bán người. Hoặc phân biệt Tội loạn luân với các tội xâm phạm tình dục khác. Sự khác biệt nằm ở khách thể được bảo vệ, tính chất hành vi. Hoặc động cơ, mục đích của người phạm tội. Việc phân tích kỹ lưỡng các điểm khác biệt này. Giúp tránh việc xử lý oan sai. Đồng thời, không bỏ lọt tội phạm. Đảm bảo tính công bằng, nghiêm minh của pháp luật hình sự.
IV. Thực tiễn xét xử và giải pháp hoàn thiện pháp luật hình sự
Chương này tập trung vào Thực tiễn xét xử các tội hôn nhân tại Việt Nam. Luận án phân tích số liệu thống kê trong giai đoạn 2006-2015. Đánh giá tình hình và xu hướng của các vụ án. Từ đó, xác định những bất cập trong việc xử lý. Các nguyên nhân cơ bản dẫn đến các hạn chế được làm rõ. Điều này bao gồm sự thiếu nhất quán trong áp dụng pháp luật. Hoặc những vướng mắc trong việc thu thập chứng cứ. Luận án đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam. Đặc biệt là những nội dung đã được hoàn thiện trong Bộ luật Hình sự năm 2015. Đồng thời, đề xuất các nội dung cần tiếp tục hoàn thiện. Các giải pháp này không chỉ dừng lại ở sửa đổi luật. Mà còn bao gồm nâng cao năng lực cán bộ. Tăng cường tuyên truyền pháp luật. Góp phần xây dựng một hệ thống pháp luật hình sự hiệu quả. Đảm bảo công lý và bảo vệ chế độ hôn nhân gia đình.
4.1. Thực trạng xét xử các tội xâm phạm hôn nhân
Thực tiễn xét xử các tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình trong giai đoạn 2006-2015 cho thấy nhiều vấn đề. Số liệu thống kê được phân tích kỹ lưỡng. Tỷ lệ các vụ án trên tổng số vụ án hình sự không cao. Tuy nhiên, tính chất phức tạp của các vụ án vẫn đáng chú ý. Luận án đánh giá các Án lệ về tội xâm phạm hôn nhân nếu có. Phân tích các bản án đã tuyên. Điều này giúp nhận diện xu hướng áp dụng hình phạt. Đồng thời, chỉ ra những thách thức trong việc thu thập chứng cứ. Nạn nhân thường khó khăn trong việc tố giác tội phạm. Nhiều vụ án kết thúc với án treo hoặc cải tạo không giam giữ.
4.2. Bất cập trong xử lý và áp dụng pháp luật
Nhiều bất cập tồn tại trong việc xử lý các tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình. Một số quy định của Bộ luật Hình sự Việt Nam còn chung chung. Thiếu hướng dẫn chi tiết từ các cơ quan có thẩm quyền. Điều này dẫn đến sự không thống nhất trong áp dụng Trách nhiệm hình sự về hôn nhân. Nhận thức của một bộ phận cán bộ tiến hành tố tụng còn hạn chế. Công tác điều tra, truy tố, xét xử đôi khi chưa đạt hiệu quả cao. Nguyên nhân còn đến từ sự phức tạp của các mối quan hệ hôn nhân gia đình. Khó khăn trong việc xác định ý chí của nạn nhân. Hoặc yếu tố về phong tục tập quán ở một số vùng miền.
4.3. Đề xuất giải pháp hoàn thiện Bộ luật Hình sự
Luận án đề xuất nhiều giải pháp hoàn thiện pháp luật hình sự. Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các điều luật liên quan. Đặc biệt là các điều luật về Tội đa thê, Tội cưỡng ép kết hôn. Đảm bảo quy định rõ ràng, cụ thể hơn. Hướng dẫn áp dụng thống nhất trong toàn quốc. Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tư pháp. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến người dân. Đặc biệt là về Luật Hôn nhân và Gia đình. Khuyến khích sự tham gia của các tổ chức xã hội. Phòng ngừa các hành vi xâm phạm. Các giải pháp này nhằm nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm. Đảm bảo quyền lợi chính đáng của các thành viên trong gia đình.
Mục lục chi tiết luận án
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (169 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THỊ LAN C¸c téi x©m ph¹m chÕ ®é h«n nh©n vµ gia ®×nh THEO luËt h×nh sù ViÖt Nam LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THỊ LAN C¸c téi x©m ph¹m chÕ ®é h«n nh©n vµ gia ®×nh THEO luËt h×nh sù ViÖt Nam Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự Mã số: 62 38 01 04 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.TS NGUYỄN TẤT VIỄN 2.TS TRƢƠNG QUANG VINH HÀ NỘI - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ của các bạn bè, đồng nghiệp. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chƣa đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Thị Lan LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các từ viết tắt Danh mục các bảng, đồ thị MỞ ĐẦU.
1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu trong nƣớc. Tình hình nghiên cứu ở nƣớc ngoài. Những vấn đề luận án tập trung giải quyết.
Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu. 21 Kết luận Chƣơng 1. 23 Chƣơng 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÁC TỘI XÂM PHẠM CHẾ ĐỘ HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH. Khái niệm chế độ hôn nhân và gia đình và các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình.
Khái niệm chế độ hôn nhân và gia đình. Khái niệm các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình. Cơ sở của việc quy định các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình trong luật hình sự. Cơ sở chính trị.
Cơ sở kinh tế-xã hội. Cơ sở văn hóa-truyền thống. Cơ sở tâm lý-đạo đức. Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình theo luật hình sự của một số nƣớc trên thế giới.
49 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình theo luật hình sự Liên bang Nga. Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình theo luật hình sự Cộng hòa nhân dân Trung Hoa. Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình theo luật hình sự Cộng hòa Liên bang Đức.
58 Kết luận Chƣơng 2. 61 Chƣơng 3: PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ CÁC TỘI XÂM PHẠM CHẾ ĐỘ HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH. Pháp luật hình sự Việt Nam về các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình qua các thời kỳ. Pháp luật hình sự Việt Nam về các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình thời kỳ phong kiến.
Pháp luật hình sự Việt Nam về các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình thời kỳ Pháp thuộc. Pháp luật hình sự Việt Nam về các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình thời kỳ từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay. Đặc điểm pháp lý của các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình theo Bộ luật hình sự năm 1999. Khách thể của tội phạm.
Mặt khách quan của tội phạm. Chủ thể của tội phạm. Mặt chủ quan của tội phạm. Phân biệt các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình với một số tội phạm có liên quan.
97 Kết luận Chƣơng 3. 102 Chƣơng 4: THỰC TIỄN XÉT XỬ VÀ VIỆC HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ CÁC TỘI XÂM PHẠM CHẾ ĐỘ HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH. Thực tiễn xét xử các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình. 105 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Tình hình xét xử các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình trong giai đoạn 2006-2015. Những bất cập trong việc xử lý các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình và các nguyên nhân cơ bản. Hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam về các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình. Những yêu cầu của việc hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam về các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình.
Một số vấn đề đã được hoàn thiện trong Bộ luật hình sự năm 2015. Những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện trong pháp luật hình sự về các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình. Các giải pháp khác nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình. 145 Kết luận Chƣơng 4.
149 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 151 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 152 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BC: Bị cáo BLHS: Bộ luật hình sự CTTP: Cấu thành tội phạm HNGĐ: Hôn nhân và gia đình TNHS: Trách nhiệm hình sự VA: Vụ án XHCN: Xã hội chủ nghĩa LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG, ĐỒ THỊ Số hiệu Tên bảng, đồ thị Trang Bảng 4.1: Số liệu xét xử hình sự sơ thẩm về các tội xâm phạm chế độ HNGĐ giai đoạn 2006-2015 106 Bảng 4.2: Tỷ lệ giữa tổng số vụ án HNGĐ đã xét xử sơ thẩm trên tổng số vụ án về tất cả các tội phạm đã được xét xử sơ thẩm 107 Bảng 4.3: Tổng số vụ án và số bị cáo được xét xử sơ thẩm theo từng năm trong giai đoạn 2006-2015 109 Bảng 4.4: Tỷ lệ về các đặc điểm nhân thân của bị cáo bị xét xử về tội xâm phạm chế độ HNGĐ giai đoạn 2006-2015 111 Bảng 4.5: Tỷ lệ áp dụng các hình thức TNHS đối với các tội xâm phạm chế độ HNGĐ giai đoạn 2006-2015 115 Đồ thị 4.1: Đồ thị tăng giảm số lượng vụ án HNGĐ được xét xử sơ thẩm từ năm 2006-2015 106 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Hôn nhân và gia đình là yếu tố nền tảng để duy trì, phát triển xã hội loài người, Mác đã chỉ ra rằng những trật tự xã hội, trong đó có những con người của một thời đại lịch sử nhất định và của một nước nhất định đang sống, là do hai loại sản xuất quyết định: một là do trình độ phát triển của lao động và mặt khác là do trình độ phát triển của gia đình [14, tr.
Trật tự gia đình có ý nghĩa căn bản trong việc tạo lập và duy trì trật tự xã hội nên dưới bất cứ một chế độ nào, trật tự này không chỉ là đối tượng bảo vệ của các quy phạm đạo đức, mà cả quy phạm pháp luật, Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Quan tâm đến gia đình là đúng vì nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, gia đình tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đình càng tốt hơn, hạt nhân của xã hội là gia đình. Chính vì vậy, muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội là phải chú ý hạt nhân cho tốt” [100]. Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định hôn nhân là cơ sở của gia đình, gia đình là tế bào của xã hội, là cái nôi nuôi dưỡng con người, là môi trường quan trọng để hình thành và giáo dục nhân cách công dân, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trên cơ sở đó, các bản hiến pháp của nước ta từ năm 1946 đến nay đều khẳng định vai trò bảo hộ hôn nhân và gia đình của Nhà nước [84, 74, 76, 78].
Trên cơ sở Hiến pháp, luật hình sự với chức năng bảo vệ đã góp phần quan trọng vào việc duy trì, phát triển quan hệ hôn nhân và gia đình (HNGĐ) tiến bộ trong xã hội ta. Bộ luật hình sự (BLHS) năm 1999 đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009 (sau đây gọi tắt là BLHS năm 1999) đã dành hẳn một chương riêng để quy định về các tội xâm phạm chế độ HNGĐ với 07 điều luật quy định về các tội xâm phạm chế độ HNGĐ, làm cơ sở để trừng trị người có hành vi xâm phạm quan hệ HNGĐ ở mức độ cao, thông qua đó nâng cao hiệu quả phòng ngừa loại tội phạm này. Cùng với Hiến pháp, đạo luật về HNGĐ và các đạo luật có liên quan khác, BLHS đã góp phần tích cực trong việc bảo vệ và tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho sự phát triển của các quan hệ HNGĐ XHCN với các nguyên tắc tiến bộ như hôn nhân tự nguyện, bình đẳng, một vợ một chồng. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mặc dù pháp luật hình sự có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển các quan hệ HNGĐ song trong quá trình thực thi pháp luật, một số quy định của BLHS năm 1999 và của các văn bản quy phạm pháp luật hình sự khác về các tội phạm xâm phạm chế độ HNGĐ còn chưa rõ ràng dẫn đến nhiều cách hiểu không thống nhất và khó áp dụng.
Trong xã hội vừa mới xuất hiện một số hành vi nguy hiểm xâm hại một cách đáng kể đến các quan hệ HNGĐ nhưng chưa được tội phạm hóa là sự tiềm ẩn những nguy cơ đe dọa đến chế độ HNGĐ, đe dọa sự phát triển lành mạnh của các tế bào xã hội. Một số tội xâm phạm chế độ HNGĐ quy định hình phạt chưa tương xứng với tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, chưa có sự phân hóa trách nhiệm hình sự (TNHS) và chưa bảo đảm nguyên tắc công bằng của luật hình sự. Bên cạnh đó, cách quy định về các tội xâm phạm chế độ HNGĐ trong một số điều luật còn mắc những lỗi kỹ thuật không đáng có, chưa xứng tầm với vai trò xương sống trong hệ thống pháp luật Việt Nam của BLHS. Trong đời sống pháp luật đã bộc lộ một số hạn chế, yếu kém về năng lực của cán bộ trong việc thực thi pháp luật, khiến tình hình tội phạm về HNGĐ có chiều hướng tiếp tục gia tăng trong khi thực tiễn xử lý hình sự lại không đáng kể.
BLHS vì thế mà mất đi tính răn đe và phòng ngừa, người phạm tội trở nên coi thường pháp luật, gây giảm sút sự tin tưởng của nhân dân đối với Nhà nước.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Trích dẫn luận án này
Nguyễn Thị Lan (2017). Luận án tiến sĩ về tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo luật hình sự Việt Nam [Luận án tiến sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội - Khoa Luật]. LuanAn.net. https://luanan.net/luat-hoc/luat-hinh-su/luan-an-tien-si-luat-hoc-cac-toi-xam-pham-che-do-hon-nhan-va-gia-dinh
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Luận án tiến sĩ về tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo luật hình sự Việt Nam" nghiên cứu về vấn đề gì?
Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo luật hình sự Việt Nam. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm.
Luận án "Luận án tiến sĩ về tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo luật hình sự Việt Nam" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Đại học Quốc gia Hà Nội - Khoa Luật. Năm bảo vệ: 2017.
Luận án "Luận án tiến sĩ về tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo luật hình sự Việt Nam" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Luận án tiến sĩ về tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo luật hình sự Việt Nam" thuộc chuyên ngành Luật hình sự và tố tụng hình sự. Danh mục: Luật Hình Sự.
Luận án "Luận án tiến sĩ về tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo luật hình sự Việt Nam" có bao nhiêu trang?
Luận án "Luận án tiến sĩ về tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo luật hình sự Việt Nam" có 169 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Luận án tiến sĩ về tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình theo luật hình sự Việt Nam" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.