Luận án thạc sĩ: Thực hành quyền công tố trong điều tra tội ma túy - Điển cứu tỉnh Bắc Ninh (2020)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LÊ HUY LỆ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA CÁC TỘI MA TÚY TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ HÀ NỘI, 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LÊ HUY LỆ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA CÁC TỘI MA TÚY TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH Ngành: Luật Hình sự và Tố tụng hình sự Mã số: 8.04 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. MAI ĐẮC BIÊN HÀ NỘI, 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn là kết quả nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các kết quả mà tôi nghiên cứu được nêu trong luận văn chưa từng được công bố trong các công trình khoa học khác. Các số liệu tôi trích dẫn trong luận văn là số liệu thực tế, có nguồn gốc rõ ràng, được trích dẫn đúng theo quy định từ những tài liệu tôi thu thập được.

Tôi xin chịu trách nhiệm về tính trung thực và chính xác của Luận văn này. Tác giả luận văn Lê Huy Lệ luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA CÁC TỘI PHẠM VỀ MA TÚY. Khái niệm và đặc điểm tội phạm về ma túy.

Khái niệm và đặc điểm thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các tội phạm về ma túy. Quy định của pháp luật về thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các tội phạm về ma túy:. 22 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA CÁC TỘI PHẠM VỀ MA TÚY TẠI TỈNH BẮC NINH. Tình hình đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình tội phạm ảnh hưởng đến thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các tội phạm về ma túy tại tỉnh bắc ninh:.

Thực trạng thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các tội phạm về ma túy tại tỉnh bắc ninh. 41 tiểu kết chương 2. 53 CHƯƠNG 3 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA CÁC TỘI PHẠM VỀ MA TÚY TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH. Một số yêu cầu cơ bản nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các tội phạm về ma túy tại tỉnh bắc ninh hiện nay:.

Giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các tội phạm về ma túy tại tỉnh bắc ninh hiện nay. 57 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3. 70 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 71 luan an DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BLHS : Bộ luật Hình sự BLTTHS : Bộ luật TTHS BPNC : Biện pháp ngăn chặn CQĐT : CQĐT VAHS : Vụ án hình sự ĐTV : Điều tra viên KSV : Kiểm sát viên QCT : Quyền công tố TAND : Tòa án nhân dân THQCT : Thực hành quyền công tố TTHS : Tố tụng hình sự TNHS : TNHS VKS : VKS VKSND : VKS nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa luan an DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: So sánh tình hình tội phạm về tội phạm ma túy với tình hình tội phạm nói chung trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn từ năm 2015- 2019.42 luan an MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài: Tội phạm ma túy đã và đang trở thành hiểm họa của toàn nhân loại, gây nên nỗi đau cho hàng trăm triệu người trên thế giới. Ở nước ta, loại tội phạm này đã len lỏi vào mọi ngõ ngách của cuộc sống, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều mặt của đời sống xã hội. Thời gian qua, tội phạm ma tuý càng ngày càng diễn ra phức tạp, thủ đoạn phạm tội, tính chất nguy hiểm càng ngày càng tăng, số lượng các vụ án cũng tăng dần theo các năm chứ không hề giảm. Đây là một vấn đề nhức nhối cho toàn xã hội, là một thách thức lớn đối với cơ quan công quyền, đặc biệt là các cơ quan bảo vệ pháp luật.

Trước tình hình đó, Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng sát sao chỉ đạo, đưa ra các biện pháp nhằm kiên quyết đấu tranh để ngăn chặn một cách triệt để vấn nạn này. Cùng với cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, các cơ quan tư pháp trong đó CQĐT, VKS đã kiên quyết khởi tố vụ án, khởi tố bị can, điều tra, truy tố và xét xử tội phạm về ma túy nghiêm minh, đúng pháp luật góp phần ngăn chặn loại tội phạm này. Thực tiễn cũng cho thấy đấu tranh với loại tội phạm này là rất khó khăn, vì ma tuý đem lại lợi nhuận rất cao, diễn ra trên địa bàn rộng lớn, xuyên quốc gia. Tội phạm về ma túy có tính tổ chức nhiều người tham gia với thủ đoạn ngày càng tinh vi, xảo quyệt, nguy hiểm.

Khi bị phát hiện đối tượng phạm tội thường chống đối quyết liệt kể cả việc tấn công cán bộ thực thi pháp luật bằng vũ khí nóng, tác động không nhỏ tới yêu cầu phải áp dụng pháp luật chính xác, nghiêm minh của cơ quan pháp luật nói chung và VKS nói riêng. Hoạt động thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các vụ án ma túy là hoạt động quan trọng hàng đầu của công tác kiểm sát phòng, chống ma túy. Chức năng công tố là đặc trưng nổi bật trong hoạt động của VKS nhân dân. VKS nhân dân là cơ quan duy nhất được Nhà nước trao quyền truy tố tội phạm, là cơ quan đại diện cho quyền lực Nhà nước kết tội người có 1 luan an hành vi phạm tội trước Tòa án.

Mặt khác, trong quá trình điều tra các vụ án về ma túy, theo luật định, VKS nhân dân có nhiệm vụ, quyền hạn thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động điều tra của CQĐT. Vì vậy, nghiên cứu áp dụng pháp luật thực hành quyền công tố của VKS nói chung và thực hành quyền công tố của VKS trong giai đoạn điều tra các tội phạm về ma túy là hết sức quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả phòng chống tội phạm về ma túy. Diện tích của tỉnh Bắc Ninh nhỏ nhất trong các tỉnh của Việt Nam nhưng lại nằm trong vùng kinh tế trọng điểm thuộc khu vực đồng bằng sông Hồng. VKS nhân dân tỉnh Bắc Ninh đã có nhiều cố gắng thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, nhất là trong thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án ma tuý; góp phần hạn chế việc bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các vụ án ma tuý được đúng người đúng tội, đúng pháp luật.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc THQCT của VKS trong giai đoạn điều tra các tội phạm về ma túy ở tỉnh còn những hạn chế nhất định như: Việc phê chuẩn khởi tố, phê chuẩn bắt khẩn cấp, bắt tạm giữ, tạm giam vẫn còn thiếu sót, chưa kịp thời, vẫn để xảy ra trường hợp phải đình chỉ điều tra, vì chưa đảm bảo căn cứ pháp luật để truy cứu TNHS, truy tố chưa đúng tội danh, khung khoản; áp dụng pháp luật còn có biểu hiện cứng nhắc thiếu sáng tạo không phù hợp với tính chất mức độ tội phạm, đối tượng phạm tội cũng như chính sách hình sự… Từ đó đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến công tác đấu tranh phòng chống tội phạm hình sự nói chung và tội phạm ma tuý nói riêng trên địa bàn tỉnh. Từ những lý do trên, nghiên cứu vấn đề“THQCT trong giai đoạn điều tra các tội phạm về ma tuý từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh” mang tính cấp thiết cả về phương diện lý luận và thực tiễn. Do vậy, tôi chọn đề tài trên làm đề tài nghiên cứu để bảo vệ luận văn thạc sỹ luật học của mình. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài: 2 luan an Vấn đề THQCT nói chung và THQCT trong giai đoạn điều tra các tội phạm về ma túy nói riêng được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu.

Liên quan đến đối tượng đề tài luận văn nghiên cứu, tôi đã tìm hiểu được một số công trình nghiên cứu tiêu biểu sau: * Những công trình khoa học tiêu biểu nghiên cứu về thực hành quyền công tố của VKS nhân dân Tác giả Lê Hữu Thể đã nghiên cứu một cách toàn diện về các vấn đề lý luận cũng như đưa ra các quan điểm về thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong cuốn “Thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong giai đoạn điều tra”[31]. Tác giả Nguyễn Hải Phong và cộng sự trong cuốn “Một số vấn đề về trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra, gắn công tố với hoạt động điều tra theo yêu cầu cải cách tư pháp” [19], đã phân tích, đánh giá các quy định pháp luật hiện hành, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn hoạt động công tố của các cấp kiểm sát, kiến nghị các giải pháp thiết thực, có tính khả thi khi thực hiện trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra của VKS. Tác giả của Nguyễn Ngọc Khánh trong đề tài “Tăng cường trách nhiệm của công tố trong hoạt động điều tra theo yêu cầu cải cách tư pháp”, [48], đề tài đã tập trung nghiên cứu về mối quan hệ giữa công tố với điều tra của một số quốc gia và quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước ta về việc tăng cường trách nhiệm của công tố trong hoạt động điều tra theo yêu cầu cải cách tư pháp, đã xác định vị trí, thẩm quyền của VKS, KSV trong hoạt động điều tra theo yêu cầu cải cách tư pháp. Tác giả Mai Đắc Biên trong luận án tiến sỹ luật học “Thẩm quyền của Kiểm sát viên trong giai đoạn điều tra theo quy định của Bộ luật TTHS Liên bang Nga và Việt Nam” [49] đã nghiên cứu, phân tích về THQCT và kiểm sát hoạt động tư pháp của KSV Liên bang Nga và Việt Nam trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự.

Trong đó tác giả phân tích vị trí, vai trò, nhiệm vụ, quyền 3 luan an hạn và trách nhiệm của KSV Liên bang Nga và Việt Nam trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự; so sánh, đánh giá thẩm quyền của KSV hai nước, giá trị về lý luận cũng như thực tiễn hoạt động THQCT và kiểm sát hoạt động tư pháp của KSV, đưa ra những giải pháp tăng cường chất lượng công tác này.