Luận án thạc sĩ luật hình sự: Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra vụ án ma túy tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội - Lê Đình Phong

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LÊ ĐÌNH PHONG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN MA TUÝ TỪ THỰC TIỄN HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự Mã số: LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬTHÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. PHẠM MẠNH HÙNG HÀ NỘI - 2 01 9 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận văn Lê Đình Phong luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰVỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN VỀ MA TÚY. Các quy định của pháp luật về thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy theo Bộ luật TTHS 2015. Mối quan hệ giữa thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra và kiểm sát điều tra vụ án ma túy.

THỰC TRẠNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN VỀ MA TÚY TẠI HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2014 - 2018. Đặc điểm tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Thực trạng hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội giai đoạn từ năm 2014 – 2018. Những hạn chế, bất cập và nguyên nhân khi thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra đối với các vụ án về ma túy của Viện kiểm sát nhân dân huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội.

CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN VỀ MA TÚY. Hoàn thiện các văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án ma túy. Tăng cường công tác hướng dẫn và áp dụng pháp luật. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, năng lực nghiệp vụ, ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ kiểm sát, Kiểm tra viên, Kiểm sát viên, lãnh đạo Viện kiểm sát trong thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra.

Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa Viện kiểm sát nhân dân với Cơ quan điều tra trong thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra đối với các vụ án về ma túy trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Tăng cường và đổi mới công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, phân định trách nhiệm trong công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án ma túy của VKSND huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Tăng cường cơ sở vật chất và chế độ chính sách đối với cán bộ ngành kiểm sát .77 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.78 luan an DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BLHS Bộ luật Hình sự BLTTHS Bộ luật Tố tụng hình sự THQCT Thực hành quyền công tố KSĐT Kiểm sát điều tra CQĐT Cơ quan điều tra VKS Viện kiểm sát VKSND Viện kiểm sát nhân dân KSV Kiểm sát viên ĐTV Điều tra viên VAHS Vụ án hình sự luan an DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Tên bảng Trang Bảng 2.1 Đặc điểm tình hình tội phạm ma túy trên địa bàn huyện 35 Chương Mỹ, thành phố Hà Nội Bảng 2.2 Tỷ lệ các vụ án về ma túy so với tổng số các vụ án nói 41 chung trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội đã thụ lý, kiểm sát điều tra từ năm 2014 - 2018 Bảng 2.3 Kết quả kiểm sát điều tra của VKSND huyện Chương Mỹ, 44 thành phố Hà Nội đối với các vụ án về ma túy trong giai đoạn 2014 - 2018 Bảng 2.4 Kết quả thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra 49 các vụ án về ma túy trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội giai đoạn 2014 - 2018 luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm qua, mặc dù tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật có nhiều diễn biến phức tạp, nhưng công tác tư pháp vẫn đạt được nhiều kết quả đảm bảo ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Tuy nhiên, chất lượng công tác tư pháp vẫn chưa đáp ứng so với yêu cầu đổi mới, bộc lộ nhiều mặt hạn chế chậm được sửa đổi bổ sung. Do vậy, Đảng và Nhà nước ta xác định cải cách tư pháp là yêu cầu tất yếu và cấp thiết nhằm mục tiêu xây dựng nền tư pháp trong sạch vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, lấy trọng tâm là hoạt động xét xử phải đảm bảo chất lượng, hiệu quả, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, thực hiện tốt việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đảng và Nhà nước đã kịp thời chỉ đạo, nhấn mạnh các nhiệm vụ trọng tâm của các cơ quan chức năng để triển khai các chủ trương về cải cách tư pháp. Đối với ngành kiểm sát, để nâng cao chất lượng hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát tuân theo pháp luật Hiến pháp năm 2013 tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của ngành kiểm sát nhân dân trong việc bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa thông qua công tác thực hiện quyền công tố và kiểm sát tuân theo pháp luật trong hoạt động điều tra, truy tố và xét xử tội phạm.

Đồng thời, vai trò và vị trí của Viện kiểm sát trong hệ thống các cơ quan tư pháp cũng được khẳng định qua hai Nghị quyết quan trọng của Bộ chính trị: Ngày 02/01/2002, Bộ Chính Trị ban hành Nghị quyết số 08-NQ/TW về một số nhiệm vụ trọng tâm của công tác tư pháp trong thời gian tới đã nhấn mạnh:“Viện kiểm sát các cấp thực hiện tốt chức năng công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp. Hoạt động công tố phải được thực hiện ngay từ khi khởi tố vụ án và trong suốt quá trình tố tụng nhằm bảo đảm không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội. Nâng cao chất lượng công tố của Kiểm sát viên tại phiên toà, bảo đảm tranh tụng với luật sư, người bào chữa và những người tham gia tố tụng khác. Ngày 02/6/2005, Bộ Chính Trị ban hành Nghị quyết số 4 -NQ/TW Về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã xác định r “ ước m t, Viện kiểm sát nh n n giữ ng n chức năng như hiện na là thực hành n công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp.

“Hoạt động công tố được thực hiện ngay từ khi 1 luan an khởi tố vụ án và suốt quá trình tố tụng nhằm đảm bảo không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội”[4]. Ngoài ra, chủ trương của Đảng và Nhà nước và Chỉ thị 06/CT-VKSTC ngày 06/12/2013 của Viện trưởng Viện KSND tối cao nêu rõ: tăng cường trách nhiệm của công tố trong hoạt động điều tra và gắn công tố với hoạt động điều tra đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm là một trong những vấn đề cơ bản, quan trọng trong cải cách tư pháp hình sự hiện nay ở nước ta. Trong quá trình từ khi có tin báo, tố giác về tội phạm và trong suốt quá trình điều tra, giải quyết vụ án ở các giai đoạn đều phải có hoạt động kiểm sát của Viện kiểm sát. Có thể nói: ở đâu có hoạt động điều tra, ở đó cần phải có hoạt động kiểm sát điều tra, việc gắn kết trách nhiệm công tố với hoạt động điều tra là chặt chẽ, linh hoạt và hiệu quả, đảm bảo việc điều tra, giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người không có tội.

Nhận thức đúng đắn chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước để thực hiện nghiêm túc, trong những năm qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân trên cả nước nói chung cũng như trên địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng có nhiều đổi mới căn bản tạo sự chuyển biến tích cực, cũng như đạt được nhiều kết quả trong công tác phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử nhanh chóng, kịp thời bảo đảm sự nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội. Bên cạnh những thành tựu cũng như kết quả đạt được thì tại địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội, những diễn biến phức tạp của tình hình tội phạm ma túy thời gian vừa qua cũng đang còn nhiều tồn tại và hạn chế, đặt ra nhiều thách thức cho ngành kiểm sát trong hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát tư pháp. Xuất phát từ đặc điểm của loại tội phạm này có nhiều phương thức, thủ đoạn phạm tội tinh vi, xảo quyệt, có chiều hướng gia tăng về số vụ, tính chất mức độ nguy hiểm ngày càng cao, cùng với đó là sự xuất hiện của các chất ma tuý mới có nguồn gốc từ nước ngoài, hậu quả ngày càng nghiêm trọng, đòi hỏi phải được phát hiện và xử lý kịp thời. Song, do nhiều lý do khác nhau mà công tác THQCT và KSĐT trên địa bàn huyện Chương Mỹ vẫn còn xảy ra tồn tại, hạn chế, sai sót, việc phát hiện vi phạm của CQĐT để kiến nghị khắc phục còn chưa thực hiện thường xuyên, kịp thời và thiếu bài học kinh nghiệm đối với nhóm tội phạm về ma túy, nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giải quyết các vụ án.

2 luan an Từ những yêu cầu đòi hỏi của thực tiễn, tác giả chọn đề tài Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy từ thực tiễn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội’’ làm luận văn thạc sĩ để tiếp tục đẩy mạnh,nâng cao chất lượng, vai trò của ngành kiểm sát trong thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các tội phạm ma túy.