Luận án Tiến sĩ: Kiểm sát điều tra tội giết người từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh - Trần Thị Hằng

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRẦN THỊ HẰNG KIỂM SÁT ĐIỀU TRA TỘI GIẾT NGƯỜI TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ Hà Nội - 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRẦN THỊ HẰNG KIỂM SÁT ĐIỀU TRA TỘI GIẾT NGƯỜI TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH Ngành: Luật hình sự và Tố tụng hình sự Mã số: 8380104 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. NGUYỄN TRUNG THÀNH Hà Nội - 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực.

Những kết luận khoa học của luận văn là kết quả quá trình tìm tòi nghiên cứu! Người cam đoan Trần Thị Hằng luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA TỘI GIẾT NGƯỜI. Khái niệm, đặc điểm của kiểm sát điều tra tội giết người. Nội dung hoạt động kiểm sát điều tra tội giết người.

Mối quan hệ giữa thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra tội giết người. 20 Tiểu kết chương 1. 22 Chương 2: THỰC TIỄN KIỂM SÁT ĐIỀU TRA TỘI GIẾT NGƯỜI TẠI TỈNH BẮC NINH. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội tỉnh Bắc Ninh và cơ cấu tổ chức của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Ninh.

Thực tiễn kiểm sát điều tra tội giết người tại tỉnh Bắc Ninh. 26 Tiểu kết chương 2. 47 Chương 3: YÊU CẦU VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG KIỂM SÁT ĐIỀU TRA TỘI GIẾT NGƯỜI. Yêu cầu đặt ra trong việc nâng cao chất lượng kiểm sát điều tra tội giết người.

Một số giải pháp nâng cao chất lượng kiểm sát điều tra tội giết người. 52 Tiểu kết chương 3. 65 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 67 luan an DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN BLHS: Bộ luật hình sự BLTTHS: Bộ luật tố tụng hình sự CQĐT: Cơ quan điều tra HĐTP: Hội đồng Thẩm phán KSĐT: Kiểm sát điều tra NQ: Nghị quyết TAND: Tòa án nhân dân TANDTC: Tòa án nhân dân tối cao THQCT: Thực hành quyền công tố TNHS: Trách nhiệm hình sự Tr: Trang TTHS: Tố tụng hình sự TW: Trung ương VAHS: Vụ án hình sự VKS: Viện kiểm sát VKSND: Viện kiểm sát nhân dân XHCN: Xã hội chủ nghĩa luan an DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Tình hình khởi tố vụ án, khởi tố bị can về tội giết người tại tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2015-2019. Tình hình áp dụng các biện pháp ngăn chặn trong vụ án giết người tại tỉnh Bắc Ninh từ năm 2015 đến năm 2019. 28 luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Quyền sống là một trong những quyền cơ bản của con người, được ghi nhận trong nhiều đã được ghi nhận trong nhiều văn kiện pháp lý quan trọng như tại Điều 3 của bản Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền năm 1948 khẳng định: “Mọi người đều có quyền sống, quyền tự do và an toàn cá nhân”.

Điều 19 Hiến pháp 2013 một lần nữa đã khẳng định: ”Mọi người có quyền sống. Tính mạng con người được pháp luật bảo hộ. Không ai bị tước đoạt tính mạng trái luật.” Bên cạnh sự ghi nhận trên của Hiến pháp, để bảo vệ quyền sống, tính mạng của con người không thể không kể đến vai trò to lớn của pháp luật hình sự mà trực tiếp là Bộ luật hình sự, với “nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh của đất nước, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, quyền con người, quyền công dân, bảo vệ quyền bình đẳng giữa đồng bào các dân tộc, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, tổ chức, bảo vệ trật tự pháp luật, chống mọi hành vi phạm tội; giáo dục mọi người ý thức tuân theo pháp luật, phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm”, đã quy định hành vi xâm phạm quyền sống, tính mạng của con người là tội phạm với những chế tài rất nghiêm khắc tại Điều 123 BLHS (năm 2015) Đội ngũ cán bộ tư pháp, bổ trợ tư pháp còn thiếu, trình độ nghiệp vụ và bản lĩnh chính trị của một bộ phận cán bộ còn yếu, thậm chí có một số cán bộ sa sút về phẩm chất đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp… Cơ sở vật chất, phương tiện làm việc của các cơ quan tư pháp còn thiếu thốn, lạc hậu….101] Như vậy, theo đường lối chỉ đạo của Đảng, trong giai đoạn hiện nay ngành Kiểm sát cần tăng cường thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp. 1 luan an Tỉnh Bắc Ninh là một trong những tỉnh có sự phát triển kinh tế mạnh mẽ trong cả nước, những năm trở lại đây nhiều công ty, nhà máy, khu công nghiệp được xây dựng trên địa bàn tỉnh, kéo theo lực lượng công nhân từ nhiều tỉnh thành tập trung làm việc.

Bên cạnh những tác động tích cực mà nền kinh tế mang lại thì cũng kéo theo tình hình tội phạm diễn biến phức tạp, trong đó có tội giết người. Tình hình tội giết người diễn biến phức tạp kể cả về số lượng lẫn tính chất tinh vi, thủ đoạn phạm tội dã man. Điển hình như điển hình như vụ Nguyễn Hoàng Long là học sinh lớp 10 giết bạn rồi ném xác xuống ao hay mới đây nhất vụ Nguyễn Thành Hưng giết bác ruột của mình ở Khu Bồ Sơn, phường Võ Cường, thành phố Bắc Ninh…… mà nguyên nhân chỉ xuất phát từ sự túng quẫn trong tiền nong, ăn chơi đua đòi không có tiền chi tiêu, nên sẵn sàng phạm tội giết người cướp của. Trong những năm qua, công tác kiểm sát điều tra các vụ án hình sự nói chung và đối với tội giết người nói riêng đã có nhiều tiến bộ.

Tỷ lệ phá án tăng cao, có sự phối hợp chặt chẽ giữa VKS và CQĐT, VKS đã chú trọng nâng cao trách nhiệm trong hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án giết người xảy ra trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Tuy vậy trong hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án giết người vẫn còn những thiếu sót, bất cập dẫn đến vẫn còn tình trạng phải trả hồ sơ để điều tra bổ sung, thậm chí có vụ án Tòa án đã tuyên bị cáo không phạm tội giết người hoặc chuyển tội danh nhẹ hơn hoặc đề nghị truy tố theo tội danh nặng hơn. Chính vì vậy, Học viên đã mạnh dạn lựa chọn đề tài “Kiểm sát điều tra tội giết người từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh” Làm đề tài luận văn thạc sỹ là đáp ứng được yêu cầu cấp thiết hiện nay. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Liên quan đến đề tài nghiên cứu của luận văn không chỉ được đề cập trong các giáo trình luật hình sự Việt Nam phần các tội phạm và giáo trình 2 luan an luật tố tụng hình sự tại các trường như Học viện khoa học xã hội, Trường Đại học luật Hà Nội, khoa Luật đại học quốc gia Hà Nội…… Mà đề tài nghiên cứu còn nhận được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu khoa học trong các công trình nghiên cứu có thể kể đến như sau: * Sách: Đỗ Đức Hồng Hà (2018), Bình luận tội giết người và một số vụ án phức tạp, Nxb.

Lao động; Viện Khoa học kiểm sát Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2003), Những giải pháp nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp, Kỷ yếu đề tài cấp bộ, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội, Hà Nội; Viện Khoa học kiểm sát Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2011), Kỹ năng thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội, Hà Nội. * Luận án, luận văn: Đào Anh Tới (2018), Mối quan hệ tố tụng giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra và Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng hình sự Việt Nam hiện nay; Luận án tiến sĩ Học viện khoa học xã hội; Nguyễn Diệp Liên (2018), Cơ sở lý luận và thực tiễn về thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án ma túy của Viện kiểm sát nhân dân quận Hà Đông, thành phố Hà Nội; Luận văn thạc sĩ Học viện khoa học xã hội; Nguyễn Hữu Duy (2018), Kiểm sát điều tra vụ án ma túy theo pháp luật tố tụng hình sự từ thực tiễn Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh; Luận văn thạc sĩ Học viện khoa học xã hội; Nguyễn Văn Khoát (2018), Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác ở Việt Nam; Luận văn thạc sĩ Học viện khoa học xã hội; Nguyễn Anh Thương (2017), Kiểm sát điều tra tội giết người theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh; Luận văn thạc sĩ Học viện khoa học xã hội; Bùi Ngọc Tú (2013), Nhiệm vụ, quyền hạn của Viện Kiểm sát khi kiểm sát điều tra, Luận văn thạc sĩ trường Đại học Luật Hà Nội; Nguyễn Ngọc Ánh (2016), Thực hành quyền công tố và 3 luan an kiểm sát điều tra các vụ án xâm phạm sở hữu trên địa bàn thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sĩ trường Đại học Luật Hà Nội; Vũ Minh Trang (2016), Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án gây rối trật tự công cộng ở thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sĩ trường Đại học Luật Hà Nội; Lê Thị Bích Thủy (2015), Áp dụng pháp luật trong hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án hình sự, qua thực tiễn viện kiểm sát, Luận văn thạc sĩ khoa Luật Đại học quốc gia Hà Nội; Hồ Thị Thanh Hương (2013), Hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án hình sự của Viện kiểm sát nhân dân (trên cơ sở số liệu thành phố Hồ Chí Minh), Luận văn thạc sĩ khoa Luật Đại học quốc gia Hà Nội. Tạp chí khoa học: Nguyễn Thành Chung (2019), Bàn về các trường hợp Viện Kiểm sát trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra, Tạp chí kiểm sát Số 24, tr. 21-25; Trần Thanh Thủy (2011), Bàn về văn bản yêu cầu điều tra của kiểm sát viên trong hoạt động kiểm sát điều tra vụ án hình sự, Tạp chí kiểm sát Số 5/2011, tr.