Luận án tiến sĩ: Kiểm sát điều tra tội cướp giật tài sản theo pháp luật Việt Nam tại quận Hoàng Mai, Hà Nội

LÊ QUANG THIỆN LÊ QUANG THIỆN VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, ví dụ trích dẫn đáng tin cậy, chính xác và trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ một luận văn nào. LÊ QUANG THIỆN TÁC GIẢ LUẬN VĂN LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ Lê Quang Thiện KIỂM SÁT ĐIỀU TRA TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN QUẬN HOÀNG MAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC KHÓA 9 KHÓA 9 Hà Nội, năm 1 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LÊ QUANG THIỆN KIỂM SÁT ĐIỀU TRA TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN QUẬN HOÀNG MAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành : Luật Hình sự và Tố tụng hình sự Mã số: 8380104 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.

PHÙNG THẾ VẮC Hà Nội, năm 2020 luan an LỜI CẢM ƠN Sau một thời gian học tập, nghiên cứu lý luận và qua công tác thực tiễn, được sự hướng dẫn, giảng dạy của các thầy cô, sự quan tâm giúp đỡ của cơ quan cùng với sự đóng góp của bạn bè, đồng nghiệp, tôi đã hoàn thành Luận văn thạc sỹ Luật học. Qua đây tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến: Ban giám hiệu cùng thầy cô Trường học viện Khoa học xã hội, các giảng viên đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những tri thức kinh nghiệm quý báu trong suốt thời gian học tập tại trường. Cảm ơn Lãnh đạo đơn vị công tác đã tạo điều kiện để tôi được học tập, nâng cao trình độ. Cảm ơn Viện kiểm sát nhân dân quận Hoàng Mai thành phố Hà Nội đã giúp đỡ tôi rất nhiều để tôi có được tư liệu thực tiễn hoàn thành luận văn này.

Cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã động viên, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và hoàn thành luận văn này. Tác giả luận văn luan an MỤC LỤC Mở đầu .1 Chương 1: LÝ LUẬN VỀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM .1 Khái niệm và các dấu hiệu pháp lý hình sự tội cướp giật tài sản .2 Khái niệm kiểm sát điều tra tội cướp giật tài sản .3 Nội dung, phạm vi và hình thức kiểm sát hoạt động tư pháp trong điều tra tội cướp giật tài sản .4 Vị trí, vai trò và ý nghĩa của kiểm sát điều tra tội cướp giật tài sản .33 Chương 2: THỰC TRẠNG KIỂM SÁT ĐIỀU TRA TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN TẠI THỰC TIỄN QUẬN HOÀNG MAI .1 Thực trạng quy định của pháp luật về kiểm sát điều tra .2 Thực tiễn hoạt động kiểm sát điều tra tội cướp giật tài sản tại thực tiễn quận Hoàng Mai .3 Nhận xét hoạt động kiểm sát điều tra đối với tội cướp giật tài sản tại thực tiễn quận Hoàng Mai .50 Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN GÓP PHẦN NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG KIỂM SÁT ĐIỀU TRA ĐỐI VỚI TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN TẠI ĐỊA BÀN QUẬN HOÀNG MAI .1 Một số phương hướng góp phần nâng cao kiểm sát hoạt động điều tra đối với tội cướp giật tài sản tại địa bàn quận Hoàng Mai .2 Một số giải pháp cơ bản góp phần nâng cao hoạt động kiểm sát điều tra tội cướp giật tài sản tại địa bàn quận Hoàng Mai .74 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .75 luan an DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BLHS : Bộ luật Hình sự CGTS : Cướp giật tài sản ĐTV : Điều tra viên KSĐT : Kiểm sát điều tra KSV : Kiểm sát viên TTHS : Tố tụng hình sự TNHS : Trách nhiệm hình sự VAHS : Vụ án hình sự VKS : Viện kiểm sát VKSND : Viện kiểm sát nhân dân luan an DANH MỤC CÁC BẢNG TRONG LUẬN VĂN STT TÊN BẢNG SỐ TRANG Số lượng án xâm phạm sở 01 hữu trên địa bàn quận 42 Hoàng Mai Số liệu giải quyết án Cướp 02 giật tài sản trên địa bàn 45 quận Hoàng Mai. luan an Mở đầu 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong cuộc sống xã hội không ngừng phát triển đặc biệt là cuộc cách mạng công nghiệp không ngừng tăng lên ngày càng rộng lớn góp phần sản xuất ra ngày càng nhiều của cải vật chất.

Chất lượng của máy móc, dây chuyền sản xuất ngày càng được nâng cao bởi ứng dụng những thành tựu của khoa học kỹ thuật. Trước một thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ đặc biệt là nền kinh tế đang ngày một phát triển thì nước ta cũng chủ trương xây dựng một đất nước có nền kinh tế thị trường. Ngoài điểm mới quy định quyền con người ngay tại Chương 2 của Hiến pháp thể hiện rõ quan điểm chính sách của Đảng và Nhà nước ta là một nhà nước của dân, do dân và vì dân thì bên cạnh đó quyền sở hữu được quy định với tư cách là một quyền cơ bản của công dân nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Trong Hiến pháp 2013 của nước ta cũng quy định rất rõ quyền này theo quy định tại Điều 32: “1.

Mọi người có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư liệu sinh hoạt, tư liệu sản xuất, phần vốn góp trong doanh nghiệp hoặc trong các tổ chức kinh tế khác. Quyền sở hữu tư nhân và quyền thừa kế được pháp luật bảo hộ. Trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc vì lợi ích quốc gia, tình trạng khẩn cấp, phòng, chống thiên tai, Nhà nước trưng mua hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của tổ chức, cá nhân theo giá thị trường. 21] Không những được quy định ngay trong Hiến pháp mà quyền này còn được thể hiện và Nhà nước bảo vệ rất rõ theo các quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017) tại Chương XVI: Các tội xâm phạm sở hữu.

Chủ thể xâm hại tới quyền sở hữu hợp pháp của công dân sẽ phải chịu những chế tài hình phạt nặng nhất là tù chung thân được đảm bảo thi hành bởi hệ thống các cơ quan Nhà nước. Để đảm bảo cho pháp luật Nhà nước ban hành được thực thi cũng như thi hành một cách nghiêm minh và thống nhất thì việc yêu cần cấp thiết cần pahir có một tổ chức có chức năng kiểm tra, giám sát hoạt động áp dụng pháp luật của các cơ quan Nhà nước và công dân là một đòi hỏi tất yếu. Vì vậy, Đảng và Nhà nước ta đã quyết định thành lập một cơ quan Nhà nước có chức năng như vậy là 1 luan an Viện kiểm sát. Đây là sự vận dụng rất đúng đắn tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin vào thực tiễn xây dựng đất nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa và đã được thể chế háo trong Hiến pháp của nước ta nhằm đảm bảo trật tự an toàn xã hội, và phải chịu trách nhiệm chính trong việc việc khởi tố, bắt, tạm giữ, tạm giam, điều tra, truy tố; phải bảo đảm việc truy tố có căn cứ, đúng pháp luật, cùng với cơ quan điều tra khắc phục những vi phạm, tồn tại trong quá trình điều tra, bảo đảm không để lọt tội phạm, người phạm tội, không làm oan người vô tội.

Viện kiểm sát các cấp cần phải nghiêm túc thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp. Hoạt động công tố phải được thực hiện ngay từ khi tiếp nhận nguồn tin tố giác về tội phạmn kiến nghị khởi tố của các cơ quan Nhà nước hoặc khởi tố vụ án và kéo dài liên tục trong suốt quá trình tố tụng nhằm đảm bảo không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội, đảm bảo xử lý kịp thời những trường hợp sai phạm của những người tiến hành tố tụng khi thi hành nhiệm vụ. Tuy nhiên, trong thực tế đến nay vẫn tồn tại nhiều vướng mắc do chưa đạt được sự thống nhất cả trên phương diện lý luận lẫn thực tiễn. Công tác kiểm sát hoạt động tư pháp đặc biệt là kiểm sát điều tra vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế mà nguyên nhân của các hạn chế đó không phải chỉ xuất phát từ chủ quan mà còn cả khách quan vì thế cần được nghiên cứu làm rõ và có hướng khắc phục để quá trình cải cách tư pháp dần được nâng cao, đáp ứng yêu cầu và đòi hỏi của thực tiễn đổi mới.

Do đó, làm sáng tỏ những vấn đề trên ngoài giá trị về mặt lý luận mà còn rất có ý nghĩa trong việc thống nhất góp phần nâng cao hiệu quả của công tác kiểm sát, đáp ứng với yêu cầu cải cách tư pháp trong thời điểm hiện nay đặc biệt là hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước đã tin tưởng giao cho Viện kiểm sát nhân dân. Quận Hoàng Mai chính thức được thành lập từ theo nghị định số 132/2003/NĐ-CP ngày 06 tháng 11 năm 2003 của thủ tướng chính phủ Việt Nam trên cơ sở tách 9 xã của huyện Thanh Trì và 05 phường của quận Hai Bà Trưng cùng 55 ha diện tích đất tự nhiên của xã Tứ Hiệp thuộc quận Thanh Trì cho đến nay đã có hơn 15 năm phát triển với đặc điểm đông dân cư, tình hình kinh tế xã hội phát triển nhanh tổng thu ngân sách năm 2004 khi mới thành lập quận chỉ đạt 90 tỷ đồng 2 luan an thì đến năm 2017 con số này đã tăng gấp 80 lần cụ thể: tổng thu ngân sách đã đạt 4,576 tỷ đồng. Với những con số trên cho thấy quận Hoàng Mai có tốc độ tăng trưởng rất nhanh bên cạnh đó là mật độ dân cư ngày càng đông đúc khiến những tội phạm về xâm phạm kinh tế đặc biệt là tội phạm xâm phạm tới quyền sở hữu của công dân tại quận Hoàng Mai ngày càng có nhiều diễn biễn phức tạp. Với mong muốn làm sáng tỏ thêm những vấn đề lý luận cũng như thực tiễn thông qua hoạt động, chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân đối với quyền sở hữu tài sản đối với một tội phạm cụ thể đồng thời qua đó phân tích những khó khăn, vướng mắc nhằm đưa ra những giải pháp để nâng cao chất lượng của hoạt động này trong quá trình cải cách tư pháp tịa nước ta hiện nay nên tôi chọn đề tài: “Kiểm sát điều tra tội cướp giật tài sản theo pháp luật Việt Nam từ thực tế quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội” làm luận văn thạc sĩ luật học.