Nghiên cứu Cơ sở Khoa học Xây dựng Web Atlas Quản lý Hành chính Thành phố Hà Nội

1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT BÙI NGỌC QUÝ NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC XÂY DỰNG WEB ATLAS QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Kỹ thuật Trắc địa - Bản đồ Mã số: 62520503 TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT HÀ NỘI – 2013 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Toàn bộ quá trình nghiên cứu được tiến hành một cách khoa học, các số liệu, kết quả nêu trong luận án là chính xác, trung thực và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác. Tác giả luận án Bùi Ngọc Quý ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii LỜI CẢM ƠN .v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC CÁC BẢNG. vii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, HÌNH ẢNH. viii DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC. Tính cấp thiết của đề tài.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Mục đích nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Những điểm mới của luận án. Các luận điểm bảo vệ.

Cấu trúc của luận án .6 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC VÀ TRÊN THẾ GIỚI. Tình hình nghiên cứu, phát triển Atlas điện tử. Tình hình nghiên cứu, phát triển Atlas điện tử trên thế giới. Tình hình nghiên cứu, phát triển Atlas ở Việt Nam.

Tình hình nghiên cứu xây dựng Atlas thành phố Hà Nội. Khái quát về Atlas điện tử. Khái quát về Atlas mạng – Web Atlas. Khái quát về Web map.

Khái quát về Web Atlas. Đặc điểm chung của Web Atlas. Các loại Web Atlas. Tính ưu việt của Web Atlas.

Vai trò của Web Atlas trong khoa học và thực tiễn. Những vấn đề được giải quyết trong luận án .32 CƠ SỞ KHOA HỌC THÀNH LẬP WEB ATLAS HỖ TRỢ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH. Cơ sở lý thuyết Web Atlas. Thiết kế Web Atlas.

Biên tập Web Atlas. Cơ sở dữ liệu của Web Atlas. Cơ sở công nghệ. Các công nghệ thành lập bản đồ.

Công nghệ tin học lập trình. Công nghệ mạng toàn cầu -Web. Các công nghệ hỗ trợ khác. Một số phần mềm thiết kế Web Atlas.

Lựa chọn phần mềm thiết kế cho Web Aatlas. Cơ sở khoa học của Web Atlas hỗ trợ quản lý hành chính. Công tác quản lý hành chính nhà nước. Xu hướng hiện đại hóa công tác quản lý hành chính.

Đặc điểm Web Atlas trong công tác QLHC. Quy trình công nghệ thành lập Web Atlas hỗ trợ quản lý hành chính .86 XÂY DỰNG WEB ATLAS HỖ TRỢ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH THÀNH PHỐ HÀ NỘI. Đặc điểm địa lý thành phố Hà Nội. Sơ lược về hành chính Hà Nội.

Hành chính Hà Nội trước 01 tháng 08 năm 2008. Hành chính Hà Nội sau 01 tháng 08 năm 2008. Xây dựng Web Atlas hỗ trợ công tác quản lý hành chính TP Hà Nội. Mục đích và yêu cầu của Web Atlas hành chính Hà Nội.

Mô tả sản phẩm. Quy trình công nghệ xây dựng sản phẩm. Công tác chuẩn bị. Công tác thành lập bản đồ.

Xây dựng các thành phần của Web Atlas Hành chính Hà Nội. Phương thức quản lý và sử dụng Web Atlas hỗ trợ công tác quản lý hành chính thành phố Hà Nội. Khả năng ứng dụng Web Atlas hành chính Hà Nội hỗ trợ công tác QLHC. Đánh giá kết quả thử nghiệm vận hành Web Atlas hành chính Hà Nội .144 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.146 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN TỚI LUẬN ÁN .149 TÀI LIỆU THAM KHẢO .158 v LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án, NCS đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy, cô hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Trường Xuân và PGS.TS Nguyễn Cẩm Vân cùng các cán bộ, giảng viên thuộc Bộ môn Đo ảnh và Viễn thám, Bộ môn Bản đồ, khoa Trắc địa (Trường đại học Mỏ - Địa chất).

NCS xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới sự dìu dắt quý báu này. Trong thời gian học tập và nghiên cứu, NCS còn nhận được những ý kiến trao đổi thẳng thắn về chuyên môn cũng như sự hỗ trợ về tài liệu tham khảo rất quý báu từ PGS.TS Nguyễn Trần Cầu, TS Vũ Bích Vân, TS Đinh Thị Bảo Hoa cùng các đồng nghiệp ở các cơ quan sản xuất và nghiên cứu khoa học như Viện địa lý (Viện khoa học và công nghệ Việt Nam), Nhà xuất bản Tài nguyên, môi trường và bản đồ Việt Nam (Bộ Tài nguyên và Môi trường), Trường đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội), Sở Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng UBND thành phố Hà Nội. NCS xin chân thành cảm ơn những sự giúp đỡ quý báu này. NCS xin chân thành cảm ơn Trường đại học Mỏ - Địa chất đã tạo mọi điều kiện để NCS có thể hoàn thành bản luận án này.

Nhân đây, NCS cũng xin chân thành cảm ơn sự động viên, khích lệ của gia đình và bạn bè trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận án này. Hà Nội, tháng 08 năm 2013 NCS. Bùi Ngọc Quý vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT GIS Geographical Information System – Hệ thống thông tin địa lý QLHC Quản lý hành chính ĐVHC Đơn vị hành chính TP Thành phố WWW World Wide Web CSDL Cơ sở dữ liệu SQL Structured Query Language - Ngôn ngữ truy vấn mang tính cấu trúc LAN Local Area Network - Mạng máy tính cục bộ WAN Wide Area Network - Mạng diện rộng UBND Ủy ban nhân dân HTTP Hypertext Transfer Protocol -Giao thức truyền tải siêu văn bản HTML HyperText Markup Language - Ngôn ngữ đánh dấu Siêu văn bản DHTML Dynamic HyperText Markup Language - Ngôn ngữ đánh dấu Siêu văn bản động W3C World Wide Web Consortium XML eXtensible Markup Language - Ngôn ngữ đánh dấu mở rộng DEM Digital Elevation Model – Mô hình số độ cao DTM Digital Terrain Model – Mô hình số địa hình TIN Triangulated Irregular Network - Mạng lưới các tam giác không đều, liền kề biểu diễn bề mặt địa hình WMS Web Map Service - Dịch vụ cung cấp bản đồ trên web WFS Web Feature Service - Dịch vụ web cung cấp các đối tượng dữ liệu dưới dạng ngôn ngữ GML IP Internet Protocol - Giao thức Internet OSS Open – Source Software – Phần mềm mã nguồn mở XSLT Extensible Stylesheet Language Transformations – Ngôn ngữ định dạng chuyển đổi mở rộng CNTT Công nghệ thông tin vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Yêu cầu hệ thống của MapXtreme khi xây dựng Web Atlas .70 Bảng 2-2 Danh mục các nhóm nội dung và chuyên đề hỗ trợ quản lý hành chính.

Hệ thống các bản đồ của Atlas. Các bản đồ địa hình sử dụng trong xây dựng Atlas. Sơ đồ lưu trữ tổng quát cơ sở dữ liệu trong Atlas. Cấu hình nhóm lớp hệ thống trong Web Atlas hành chính.

CSDL từ điển dùng cho hiển thị tiếng việt trên giao diện Web Atlas. Cây thư mục đơn vị hành chính. Cơ sở dữ liệu Multimedia. Cơ sở dữ liệu quản lý cấu hình đầu vào: Atlas_config.131 viii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, HÌNH ẢNH Hình 2-1.

Bố cục, giao diện chung của các Web Atlas. Mô hình màu RGB [70]. Tổng hợp màu theo phương pháp cộng màu [46]. Tổng hợp màu theo phương pháp trừ màu [46].

Các thành phần đa phương tiện [55]. Mô hình kiến trúc Web Atlas của MapXtreme [65]. Các bước thực hiện của chương trình. Bản đồ vị trí thành phố Hà Nội trong lãnh thổ Việt Nam.

Hà Nội giai đoạn 2003 đến 8/2008 (a) và Hà Nội từ 8/2008 đến nay (b) 89 Hình 3-3. Giao diện Web Atlas hành chính Hà Nội. Giao diện Web Atlas hành chính Hà Nội. Sơ đồ quy trình xây dựng Web Atlas Hành chính Hà Nội.

Sơ đồ quy trình thành lập các trang bản đồ. Sơ đồ lưu trữ tổng quát cơ sở dữ liệu trong Atlas. Mô hình cây thư mục trong phần quản trị. Mô hình quan hệ giữa CSDL ĐVHC với dữ liệu bản đồ.

Mô hình quan hệ giữa CSDL ĐVHC và các bảng số liệu hành chính. Mô phỏng tọa độ màn hình. Sơ đồ thực hiện hiển thị dữ liệu. Mô phỏng vị trí hiển thị bản đồ trên màn hình.

Cây thư mục các cấp hành chính. Sơ đồ lưu trữ dữ liệu của các đơn vị hành chính. Sơ đồ thực hiện tìm kiếm các đơn vị hành chính. Sơ đồ thực hiện xây dựng bản đồ chuyên đề trên Web Atlas.

Mô tả các lớp và nhóm lớp dữ liệu. Sơ đồ tìm kiếm dữ liệu thuộc tính từ các đơn vị hành chính. Sơ đồ khối thực hiện tìm kiếm thông tin. Các bước thực hiện tìm kiếm theo số liệu so sánh.

Đăng nhập vào hệ thống quản trị Web Atlas. Giao diện quản trị chung cho hệ thống Web Atlas. Giao diện quản trị đơn vị hành chính và cơ sở dữ liệu bản đồ. Thêm đơn vị hành chính ngay trên giao diện quản trị.

Quản lý danh sách bản đồ cấp Thành phố. Quản lý danh sách bản đồ cấp Quận, huyện, thị xã. Quản lý, cập nhật, chỉnh sửa các số liệu thống. Giao diện tải bản đồ vào hệ thống Web Atlas.

Giao diện người dùng. Cây thư mục các đơn vị hành chính. Xem bản đồ Hành chính cấp Quận, huyện, thị xã. Tìm kiếm và hiển thị ĐVHC cấp xã, phường, thị trấn trên nền bản đồ thông qua trình duyệt web.

Thực hiện tìm kiếm các đơn vị hành chính nhờ công cụ tìm kiếm: (a) Tìm tất cả các đơn vị hành chính trong thành phố Hà Nội; (b) Tìm kiếm đơn vị hành chính theo từ khóa chính xác; (c) Tìm kiếm đơn vị hành chính theo từ khóa phân nhóm. (a) Quản lý các lớp nội dung bản đồ; (b) Xem thông tin thuộc tính của đối tượng trên bản đồ. Thực hiện truy vấn thông tin thuộc tính từ CSDL Web Atlas: (a) truy vấn toàn bộ thông tin từ 1 lớp CSDL;(b) truy vấn thông tin theo từ khóa trong 1 lớp CSDL. Bảng chú giải cho hệ thống các bản đồ.

Lựa chọn trường số liệu và xác định các chỉ tiêu để tạo chuyên đề. Kết quả quá trình thực hiện tạo chuyên đề theo số liệu diện tích.143 x DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC Phụ lục 1: Hệ thống ký hiệu dùng cho thành lập các trang bản đồ của Web Atlas.158 Phụ lục 2: Cấu trúc nội dung bản đồ chương Hành chính của Web Atlas .