Luận án tiến sĩ luật học: Giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay

MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến luận án. Đánh giá kết quả của các công trình nghiên cứu có liên quan trực tiếp đến đề tài luận án.

Các vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án. 20 Chƣơng 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH VỀ BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤT Ở VIỆT NAM. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Thẩm quyền, nguyên tắc, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Các yếu tố ảnh hưởng đến việc giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. 51 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH VỀ BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay. Thực tiễn giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay.

Đánh giá về thực trạng giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay. 92 Chƣơng 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG BẢO ĐẢM GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH VỀ BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Quan điểm tăng cường đảm bảo giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay. Các giải pháp tăng cường đảm bảo giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay.

148 TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CBCC : Cán bộ, công chức CQNN : Cơ quan nhà nước CQHCNN : Cơ quan hành chín nhà GQHC : Giải quyết hành chính GQKN : Giải quyết khiếu nại HVHC : Hành vi hành chính KNHC : Khiếu nại hành chính NNPQ : Nhà nước pháp quyền QĐHC : Quyết định hành chính QKNHC : Quyền khiếu nại hành chính QLNN : Quản lý nhà nước UBND : Ủy ban nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa VAHC : Vụ án hành chính DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1 : Tình huống mà người dân gặp phải đối với cán bộ công chức có thẩm quyền…………………………………………….2 : Trường hợp người giải quyết khiếu nại gặp gỡ đối thoại với người khiếu nại .3 : Nhận xét về số lượng đội ngủ cán bộ công chức giải quyết khiếu nại .4: Nhận xét về trình độ chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ công chức giải quyết khiếu nại. Tính cấp thiết của đề tài Để đảm bảo thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng các khu công cộng phục vụ an ninh quốc phòng để nâng cao đời sống về mọi mặt của người dân, trong những năm qua, 63 tỉnh thành trong cả nước đã triển khai rất nhiều dự án, kéo theo nó là việc Nhà nước phải thu hồi đất và thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho các tổ chức, cá nhân có đất bị thu hồi. Việc thu hồi đất thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội đã tác động đến quyền lợi và sinh hoạt bình thường của một bộ phận dân cư. “Thực tế cho thấy đây là công việc khó khăn, phức tạp và thường phát sinh tranh chấp, khiếu kiện về đất đai gay gắt, nóng bỏng.

Bởi vì, nó “động chạm” trực tiếp đến những lợi ích thiết thực không chỉ của người sử dụng đất mà còn của Nhà nước, của xã hội và lợi ích của các doanh nghiệp, chủ đầu tư. Chỉ khi nào Nhà nước giải quyết hài hòa lợi ích của các chủ thể này thì việc thu hồi đất mới không tiềm ẩn nguy cơ khiếu kiện, tranh chấp kéo dài gây mất ổn định chính trị - xã hội” [96, tr. Thực tế, không phải trong bất kỳ trường hợp thu hồi đất nào, Nhà nước, người sử dụng đất và các nhà đầu tư cũng tìm được “tiếng nói” đồng thuận. Trong khi đó, đội ngũ CBCC hành chính thực hiện nhiệm vụ này ở một số nơi chưa được đào tạo nghiệp vụ chính quy, phẩm chất đạo đức yếu kém; công tác quản lý, điều hành của Nhà nước trong việc thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn nhiều bất cập, chưa tạo được sự đồng thuận cao của người dân; Chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư còn nhiều bất cập; Trong một số trường hợp, bọn phản động và phần tử cơ hội lợi dụng kích động người dân đi khiếu nại, tổ chức, lôi kéo khiếu nại đông người, biến các vụ việc khiếu nại thuần túy trở thành vấn đề chính trị - xã hội, dẫn đến tình hình khiếu nại về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thời gian quaở cả nước có những diễn biến phức tạp, gây mất ổn định về trật tự an toàn xã hội, ảnh hưởng đến niềm tin của quần chúng nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý, điều hành của Nhà nước.Theo Báo cáo của Thanh tra Bộ Tài nguyên và Môi trường “ số đơn KNHC về đất đai chiếm tỷ lệ rất lớn (chiếm khoảng 70% so 1 với tổng số đơn khiếu nại).

So với trước thời điểm Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực, xu hướng khiếu nại trong lĩnh vực đất đai giảm, nhưng tăng vụ việc khiếu nại về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư” [19, tr. Nhận thức được điều đó, trong những năm qua Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm ban hành các văn bản pháp luật để điều chỉnh các quan hệ pháp luật giải quyết khiếu nại về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Đặc biệt là sự ra đời luật Khiếu nại năm 2011, Hiến pháp năm 2013, Luật Đất đai năm 2013. đã đánh dấu một bước phát triển pháp luật khiếu nại về đất đai nói chung và pháp luật giải quyết khiếu nại về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất nói riêng.

Tuy nhiên, công tác giải quyết khiếu nại về đất đai, đặc biệt là KNHC về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi thu hồi đất của các cơ quan hành chính còn nhiều bất cập, chưa đúng theo quy định của Luật Khiếu nại năm 2011; Công tác giải quyết đơn thư khiếu nại thuộc thẩm quyền của UBND các cấp vẫn còn tồn đọng, kéo dài, chưa thực hiện nghiêm túc việc đối thoại với công dân khi giải quyết khiếu nại lần đầu, nhiều trường hợp đã thụ lý giải quyết nhưng không ra quyết định mà trả lời bằng hình thức công văn, thông báo. dẫn đến việc người khiếu nại liên tục gửi đơn lên cấp trên để can thiệp giải quyết. Một số vụ việc khiếu nại đã được Thủ trưởng các cấp, các ngành giải quyết và quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng vẫn chưa được thực hiện dứt điểm, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các công trình, dự án, gây bức xúc trong cộng đồng xã hội, nhân dân… Để khắc phục những hạn chế trên, cần có sự đánh giá một cách toàn diện cả về lý luận và thực tiễn giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay, để tìm ra những nguyên nhân và trên cơ sở đó đề xuất giải pháp khắc phục phù hợp, có hiệu quả, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho tổ chức, công dân có đất bị thu hồi và đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa gắn với xây dựng NNPQ XHCN. Với những lý do vừa mang tính thời sự, cấp bách, vừa mang tính chiến lược nêu trên, nghiên cứu sinh đã lựa chọn đề tài: "Giải quyết khiếu nại hành chính về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay” làm nội dung nghiên cứu cho luận án tiến sĩ luật học.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất luận án luận chứng cho các giải pháp nhằm tăng cường bảo đảm giải quyết KNHC ở lĩnh vực này. Nhiệm vụ nghiên cứu Để thực hiện mục đích trên, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án tập trung những vấn đề chủ yếu sau đây: Thứ nhất, nghiên cứu tổng quan những vấn đề liên quan đến đề tài trên cơ sở những công trình nghiên cứu trong nước, ngoài nước để tìm ra các giả thuyết nghiên cứu và cơ sở kế thừa, phát triển trong nghiên cứu luận án về giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất. Thứ hai, nghiên cứu một cách có hệ thống cơ sở lý luận về giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất: Phân tích, làm rõ khái niệm, đặc điểm, vai trò giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất; Làm sáng tỏ nguyên tắc, thẩm quyền, thủ tục hành chính và xác định được các yếu tố ảnh hưởng giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Thứ ba, đánh giá được thực trạng ưu điểm và hạn chế pháp luật và thực tiễn giải quyết KNHC về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay, chỉ ra những kết quả, hạn chế và nguyên nhân của thực trạng đó. Thứ tư, đề xuất các giải pháp tăng cường bảo đảm giải quyết khiếu hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam hiện nay. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3.