Luận án tiến sĩ luật học: Hợp đồng dịch vụ theo quy định của pháp luật dân sự Việt Nam hiện hành - Lý luận và thực tiễn

BỌ GIAO ỤC AO TẠO BỌ TU PHAP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KIỂU THỊ THUY LINH LUAN AN TIEN Si LUAT HOC HÀ NỘI - 2017 BỘ GIÁO DỤC ÀO TẠO BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KIỂU THỊ THUY LINH HOP DONG DỊCH VU THEO QUY ỊNH CUA PHÁP LUẬT DÂN SỰ VIET NAM HIỆN HANH - MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN CHUYEN NGANH: LUAT DAN SU VA LUAT TO TUNG DAN SU MA SO: 62 38 01 03 NGUOI HUONG DAN KHOA HOC: 1. NGUYEN MINH TUAN 2. PHAM VAN TUYET HA NỘI - 2017 LỜI CAM OAN lôi xin cam oan ây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là hoàn toàn trung thực.

Những kết luận khoa học của luận án không trùng lặp và ch°a từng °ợc công bố ở các công trình nghiên cứu tr°ớc ó. Tác giả luận án Kiều Thị Thùy Linh LỜI CẢM N Nghiên cứu sinh xin bày tỏ lòng biết ¡n sâu sắc ối với TS. Nguyễn Minh Tuấn - Ng°ời h°ớng dân 1 và PGS. Phạm Vn Tuyết - Ng°ời h°ớng dân 2, cùng các thây giáo, cô giáo ã chỉ bao tận tinh; xin cam ¡n các anh, chị, bạn bè, ồng nghiệp và gia ình ã ộng viên, khuyến khích, giúp ỡ, óng góp ý kiến quỷ báu ể tác gia hoàn thành bản luận an này.

TÁC GIÁ LUẬN ÁN Kiều Thị Thùy Linh DANH MỤC CHU VIET TAT SỬ DỤNG TRONG LUẬN ÁN DV Dịch vụ HDV Hợp ồng dịch vụ BLDS Bộ luật dân sự BLDS 1995 Bộ luật Dân sự °ợc Quốc hội khóa 9 thông qua ngày 28 thang 10 nm 1995 BLDS 2005 Bộ luật Dân sự °ợc Quốc hội khóa 11 thông qua ngày 29 tháng 12 nm 2005 BLDS 2015 Bộ luật dân sự °ợc Quốc hội khóa 13 thông qua ngày 24 thang 11 nm 2015 TAND Tòa án nhân dân MỤC LỤC Trang LỜI CAM OAN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIET TAT SỬ DUNG TRONG LUẬN AN LỜI NÓI ẦU PHAN A: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ C SỞ LÝ THUYET NGHIÊN CUU CUA LUẬN ÁN PHAN B: NỘI DUNG LUẬN AN Ch°¡ng 1: Một số vấn ề lý luận về hợp ồng dịch vụ 14 1. Khái niệm dịch vụ và hợp ồng dịch vụ 14 1. ặc iểm hợp ồng dịch vụ 27 1. Phân loại hợp ồng dịch vụ 33 1.

Phân biệt hợp ồng dịch vụ với hợp ồng thực hiện công việc phi 43 dịch vụ 1. Hợp ồng dịch vụ trong pháp luật một số quốc gia và khu vực trên 50 thé giới Kết luận ch°¡ng 1 58 Ch°¡ng 2: Thực trạng quy ịnh pháp luật dân sự Việt Nam về 59 hợp ồng dịch vụ 2. ối t°ợng của hợp ồng dịch vụ 59 2. Chủ thé của hợp ồng dịch vụ 65 2.

Giá dịch vụ và trả tiền dịch vụ 73 2. Quyên, ngh)a vụ của bên cung ứng và bên sử dụng 81 2. Thực hiện hợp ồng dịch vụ 98 Kết luận ch°¡ng 2 104 Ch°¡ng 3: Thực tiễn áp dụng và kiến nghị hoàn thiện quy ịnh 107 pháp luật dân sự Việt Nam về hợp ồng dịch vụ 3. Thực tiễn áp dụng quy ịnh pháp luật dân sự trong giải quyết 107 tranh chấp về hợp ồng dịch vụ 3.

Kiến nghị hoàn thiện quy ịnh pháp luật dân sự Việt Nam về hợp 122 ồng dịch vụ Kết luận ch°¡ng 3 148 KET LUẬN 149 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC Phu lục 1: NỘI DUNG CỤ THE MOT SO CONG TRÌNH NGHIÊN CỨU VẺ DỊCH VỤ VÀ HỢP ÔNG DỊCH VỤ Phu lục 2: CÁC BIEU DO THE HIỆN VAI TRÒ DICH VỤ TRONG C CẤU NEN KINH TE Phu lục 3: BANG SO SÁNH QUY ỊNH PHÁP LUẬT VE HỢP ÔNG DỊCH VỤ TRONG BLDS 2005 VÀ BLDS 2015 Phụ lục 4: HỢP DONG DỊCH VỤ TRONG NGUYEN TAC CHUNG LUẬT HỢP ÔNG CHÂU ÂU Phụ lục 5: QUY ỊNH VE HỢP DONG CUNG UNG DỊCH VU TRONG LUẬT CUNG ỨNG HÀNG HÓA VÀ DỊCH VỤ 1982 CỦA ANH Phụ lục 6: BẢNG PHÂN LOẠI CÁC NGÀNH DỊCH VỤ THEO WTO Phụ lục 7: NỘI DUNG C BẢN CÁC BẢN ÁN SỬ DỤNG TRONG LUẬN ÁN Phụ lục 8: DỰ THẢO DE XUẤT ÁN LỆ VE HỢP DONG DỊCH VỤ Phụ lục 9: BANG GIA DỊCH VỤ TẠI CANG TAN CẢNG - CAT LÁI LỜI NÓI ẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu ề tài Sau ại hội ảng toàn quốc lần thứ VI (nm 1986), Việt Nam chuyền từ nền kinh tế tập trung bao cấp sang nén kinh tế thị tr°ờng ịnh h°ớng xã hội chủ ngh)a. ể phù hợp với °ờng lối mới của ảng lãnh ạo, Nhà N°ớc ã ban hành nhiều chính sách thúc ây kinh tế — xã hội phát triển, trong ó có l)nh vực DV. Chính vì vậy, nền kinh tế của Việt Nam có sự chuyên mình mạnh mẽ và ạt °ợc nhiều thành tựu áng kê, ặc biệt trong l)nh vực DV.

DV chiếm tỉ trọng ngày càng lớn trong c¡ cấu kinh tế qua các nm: 38,13% (nm 2005), 38,23% (nm 2010), 38,31% (nm 2013), 41% (nm 2014) và 40,92% (nm 2016)'. Các con số trên ngoài việc phản ánh sự phát triển của DV còn phản ánh vai trò ngày cảng quan trọng của l)nh vực này trong c¡ cấu kinh tế của Việt Nam. Trong ịnh h°ớng phát triển phát triển kinh tế giai oạn tiếp theo, Dang và Nhà n°ớc tiếp tục tập trung ây mạnh sự toàn diện và coi DV là một l)nh vực trung tâm. Nghị quyết ại hội ại biểu toàn quốc lần thứ XII của ảng cộng sản Việt Nam ặt ra chỉ tiêu quan trọng trong giai oạn 2016 -2020 là °a tỉ trọng công nghiệp và DV ạt 85% tổng sản phẩm quốc nội (viết tắt GDP) [15].

Quá trình cung ứng, sử dụng DV °ợc thực hiện giữa các chủ thé th°ờng là quan hệ hợp ồng hình thành trên c¡ sở giao kết HDDV. Trong xu h°ớng DV phát triển mạnh mẽ, óng vai trò ngày càng quan trong trong nền kinh tế — xã hội nên HDDV ngày càng trở nên thông dụng. Tr°ớc bối cảnh này, với vai trò là một công cụ pháp lý iều chỉnh, bên cạnh các quy ịnh dành cho hợp ồng dân sự nói chung, pháp luật dân sự của Việt Nam mà trọng tâm là BLDS ã có quy ịnh riêng về HDDV. Tuy vậy, các quy ịnh về HDV hiện nay vẫn ch°a ủ sức bao quát dé iều chỉnh các quan hệ cung ứng, sử dụng DV phát sinh trong thực tiễn.

Số l°ợng các tranh chấp về xác lập, thực hiện hay cham dứt HDDV ang ngày càng gia tng. ể giải quyết thực trạng này, việc phải tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, sửa ổi, hoàn thiện các quy ịnh của pháp luật dân sự Việt Nam về HDV là một yêu cầu cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn. Dé hoàn thiện pháp luật về HDDV tr°ớc hết phải xuất phat từ các van ề lý luận DV và HDV. Tuy nhiên, khoa học pháp lý hiện nay còn thiếu vắng nhiều ' Tác giả tự tổng hợp theo Tình hình kinh tế - xã hội của Tổng cục thống kê tại ịa chỉ www.vn (xem Phụ lục 2) | công trình nghiên cứu sâu về hai nội dung này.

Một vài công trình nghiên cứu DV d°ới góc ộ kinh tế ngành, một số bài viết về HDDV chỉ dừng lại ở mức ộ phân tích, bình luận một vài khía cạnh trong các quy ịnh pháp luật hiện hành ối với hợp ồng này. Ch°a có công trình nào nghiên cứu HDDV theo pháp luật dân sự hiện hành một cách toàn diện, tổng thể ề tìm ra iểm phù hợp và ch°a phù hợp. Chính từ vai trò của DV và HDDV, ịnh h°ớng phát triển DV của ảng va Nhà n°ớc trong t°¡ng lai, tính thông dụng của HDDV trong các giao dịch dân sự cing nh° quy ịnh pháp luật hiện hành vẫn còn nhiều iểm ch°a phù hợp, thực tiễn áp dụng pháp luật về HDDV bộc lộ nhiều iểm bất cập và các công trình nghiên cứu làm sáng tỏ van ề lý luận về DV, HDDV còn hạn chế, nghiên cứu sinh quyết ịnh lựa chọn ề tài: “Hợp ẳng dịch vụ theo quy ịnh của pháp luật dân sự Việt Nam hiện hành — một số van dé lý luận và thực tién” làm ề tài nghiên cứu luận án tiễn s) luật học. Tình hình nghiên cứu: Xem Phan A luận án và Phụ lục 1.

Mục ích và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục dich nghiên cứu Trên c¡ sở làm rõ những van ề lý luận về DV, HDDV cing nh° thực tiễn các quy ịnh pháp luật về HDDV, thực tiễn áp dung trong giải quyết tranh chap dé luận án °a ra các kiến nghị hoàn thiện quy ịnh pháp luật hiện hành về hợp ồng này, ặc biệt trong bối cảnh BLDS 2015 có hiệu lực ké từ ngày 1/1/2017 thay thé cho BLDS 2005 nh°ng các quy ịnh của BLDS mới kế thừa gần nh° toàn bộ, trọn vẹn và không có sự sửa ổi ột phá về nội dung so với BLDS ci. Nhiệm vụ nghiên cứu ề thực hiện các mục ích trên, luận án giải quyết các nhiệm vụ cụ thể sau: Mot là, tìm ra bản chất của DV nói chung, xác ịnh rõ phạm vi các hoạt ộng DV là ối t°ợng của HDDV — một hợp ồng dân sự thông dụng °ợc pháp luật dan sự thừa nhận và quy ịnh. Hai là, xây dựng khái niệm mang tinh học thuật về HDDV và trên c¡ sở ó °a ra các ặc iểm của HDDV và phân loại HDDV.

Ba là, phân tích, ánh giá nhằm tìm ra iểm hợp lý và iểm ch°a hợp lý trong quy ịnh pháp luật dân sự hiện hành về HDV. Các iểm này của quy ịnh pháp luật hiện hành xác ịnh trên c¡ sở phân tích luật thực ịnh, tính tích cực, hạn chế z khi áp dụng các quy ịnh pháp luật này vào giải quyết các vụ việc thực tế, ặc biệt trong các vụ tranh chấp giữa các bên chủ thé về xác lập, thực hiện hay chấm dứt HDDV. Bon là, luận an °a ra các ph°¡ng án, kiến nghị hoàn thiện quy ịnh pháp luật dân sự hiện hành về HDV ể các quy ịnh này phát huy °ợc vai trò quan trọng trong việc vừa là khung pháp lý giúp cho các chủ thé thực hiện giao dịch HDDV vừa là c¡ sở giải quyết các tranh chấp nếu có phát sinh. ối t°ợng và phạm vi nghiên cứu 4.

ối trợng nghiên cứu Một là, luận án nghiên cứu các van ề lý luận liên quan ến HDDV bao gồm: khái niệm HDDV, ặc iểm HDDV, phân loại HDDV, phân biệt HDDV với hợp ồng thực hiện công việc. Hai là, luận án nghiên cứu các quy ịnh của pháp luật về HDDV của Việt Nam và một số quốc gia trên thế giới. Phạm vi nghién cứu - Về nội dung nghiên cứu: Ngành DV là một bộ phận của kinh tế - xã hội rat a dạng, do nhiều chủ thể thực hiện, cung cấp.