Luận án hoàn thiện pháp luật Việt Nam về vận chuyển hàng hóa quốc tế - Hà Việt Hưng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỌI HÀ VIỆT HƯNG HỢP DONG VẬN CHUYEN HÀNG HOA QUOC TE BANG DUONG BIEN VA VAN DE HOAN THIEN PHAP LUAT VIET NAM Hà Nội 2017 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỌI HÀ VIỆT HƯNG HỢP DONG VẬN CHUYEN HÀNG HOÁ QUOC TE BANG DUONG BIEN VÀ VAN ĐÈ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VIỆT NAM Chuyên ngành: Luật quốc tế Mã số: 62 38 01 08 Người hướng dẫn khoa học: 1. TS Đoàn Năng 2. TS Nông Quốc Bình Hà Nội 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đáy là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Nội dung cũng như các số liệu trình bày trong luận án hoàn toàn trung thực.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trông bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIÁ LUẬN ÁN Hà Việt Hưng DANH MỤC TỪ VIET TAT AAA Hiệp hội trọng tài Hoa Kỳ AFTA Khu vực thương mại tự do ASEAN APEC Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương ASEAN Hiệp hội các nước Đông Nam Á AWES Hiệp hội đóng tàu Tây Âu BIMCO Công hội Hàng hải quốc tế và vùng Ban tích BLDS Bộ luật Dân sự BLHH Bộ luật Hàng hải CISG Công ước Viên của Liên hợp quốc về mua bán hàng hoá quốc tế năm 1980 CMI Ủy ban Hàng hải quốc tế ĐƯQT Điều ước quốc tế HDVCHH Hợp đồng vận chuyên hàng hóa ICC Phòng Thương mại quốc tế IMF Quỹ tiền tệ quốc tế IMO Tổ chức Hàng hải quốc tế INCOTERMS Các điều kiện thương mại quốc tế LM.A Hiệp hội Trọng tài hàng hải London PICC Nguyên tắc về hợp đồng thương mại quốc tế SCMA Phòng Trọng tài hàng hải Singapore TQTMQT Tập quán thương mại quốc tế UCP Quy tắc và thực hành thống nhất về tín dụng chứng từ UNCITRAL Ủy ban Liên hợp quốc về Luật Thương mại quốc tế UNCTAD Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển VIAC Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam WTO Tổ chức Thương mại Thé giới MỤC LỤC CHUONG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU LIEN QUAN DEN 2)189- 08007.1 Công trình khoa học có liên quan đến đề tài luận án .1 Công trình khoa học trong ƯỚC.7 COng think khoa lige G6 TU cá cascctcsnsasasacencnnscnscnasnnsanann ciascnncen cincenccns 19 1.2 Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu .3 Những nội dung cơ bản cần giải quyết trong luận án.5--5-- 32 KET LUẬN CHƯNG .--< 5< 5 <s° s s2 S22 Ese E332 EsEESESEsESEsEs s2 sxse 34 CHƯƠNG 2: NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VE HOP DONG VẬN CHUYEN HANG HOA QUOC TE BANG DUONG BIỂN.1 Tổng quan về hop đồng vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường bién.1 Khái niệm hợp đồng vận chuyền hàng hóa quốc tế bằng đường bién.2 Đặc điểm của hợp đồng vận chuyên hàng hóa quốc tế bằng đường bién .3 Phân loại hợp đồng vận chuyền hàng hóa bằng quốc tế đường biến .2 Lý luận về pháp luật hợp đồng vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng h0 8010 0111177.1 Lịch sử hình thành và phát triển pháp luật hợp đồng vận chuyền hàng hóa quốc tế bằng đường biỂn.---¿- 2 S2 EEE‡EEE9E12E521211215112112111 111 te.2 Nguôn luật điều chỉnh hop đồng thuê tàu chợ.3 Nguồn luật điều chỉnh hợp đồng thuê tàu chuyến.-- 2-5 2-52: 65 KET LUẬN CHƯNG 2.2- °5£ 5< se sES£EsEESEseEsESSEsEESESeEsESEseEsEsersrsee 69 CHƯƠNG 3: QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUAT VIỆT NAM VA DIEU UOC QUOC TE VE HOP DONG VẬN CHUYEN HANG HOA QUOC TE BẰNG 2199)/68:1107023577.1 Đối tượng của hợp đồng vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường bién.2 Chủ thé của hợp đồng vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường bien .1 Người vận chuyên trong hợp đồng vận chuyên hàng hóa quốc tế bằng đường biÊN.2 Người thuê vận chuyền trong hợp đồng vận chuyền hàng hóa bang đường 3.3 Nội dung của hợp đồng thuê tàu chuyến trong vận chuyển hàng hóa quốc tế 00111000/15801).4 Nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên trong hợp đồng vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường biến theo chứng từ vận chuyền .1 Nghĩa vu và trách nhiệm của người gửi hàng.2 Nghia vụ và trách nhiệm của người chuyên chở.5 Đặc thù giải quyết tranh chấp hợp đồng vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng AUONY DIEM 0111137.1 Giải quyết tranh chấp hợp đồng vận chuyền hàng hóa quốc tế bằng đường biển bằng toà án.-¿ - S6 St SE 1E kE1111E112111111111111111 11111111111 111111111 re.2 Giải quyết tranh chap hop đồng vận chuyền hàng hóa quốc tế bằng đường biển băng trọng tài hàng hải. 112 KET LUẬN CHƯNG 3.ccccssssssssscessssesossssessssessessssesssssssessssecsessssssssscsessssesoeenes 121 CHUONG 4: QUAN DIEM VA GIAI PHAP HOAN THIEN PHAP LUAT VIET NAM VE HOP DONG VAN CHUYEN HANG HOA QUOC TE BANG DUONG BIEN 002003757.1 Quan điểm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về hợp đồng vận chuyển hang hóa quốc tế bằng đường DIEM .---- 2° 5£ s52 s£Ss se sEseEseEsesessessesersee 122 4.1 Sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật Việt Nam về hợp đồng vận chuyền hàng hóa quốc tế bằng đường biỂn.2 Thuận lợi, khó khăn trong việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam về hợp đồng vận chuyền hàng hóa quốc tế băng đường biên.2 Các giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam về hợp đồng vận chuyền hàng hóa quốc tế bằng đường DIEM .1 Hoàn thiện các quy định của Bộ luật Hàng hải Việt Nam để phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tẾ.-- 2 - + 2 +E+EE+E£EE+EE+EEEEEEEEEEEE2E71111 1x tk.2 Ký kết va gia nhập công ước quốc tế về chuyên chở hàng hóa bằng đường DiGN.3 Một số giải pháp khác góp phan đây mạnh va bao đảm hiệu quả thực thi pháp luật vận chuyền hang hóa bang đường biển ở Việt Nam.-- 141 KET LUẬN CHƯNG 4. 148 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ ĐÃ CÔNG BÓ LIEN QUAN DEN LUẬN ÁN .< 2 5< 5° se SsEssEssEssEsetsersersersersessrsee 151 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHAO .---2- 52s ©ssessessecssese 152 PHỤ LỤC MO DAU 1.

Tinh cấp thiết của việc nghiên cứu dé tài Trong những năm gan đây Việt Nam đã day mạnh quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, tích cực tham gia các cơ chế song phương và đa phương về hợp tác quốc tế, đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại. Việt Nam là một nước có tiềm năng về vận tải biển rất lớn, với bờ biển trải dài hơn 3200 km từ Móng Cái đến Hà Tiên, hiện nay có tới trên 300 cảng biển với quy mô lớn nhỏ các loại. Đánh giá được tầm quan trọng của kinh tế vận tải biển, Đảng và nhà nước ta đã có những chính sách đúng dan dé khuyến khích các hoạt động kinh tế liên quan đến biển. Nghị quyết số 09 — NQ/TW ngày 9/2/2007 của Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 4 khóa X về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 đã xác định mục tiêu là đưa nước ta trở thành một quốc gia mạnh về biến, làm giàu từ biển, với mục tiêu cụ thể là phan đấu để kinh tế trên biển và ven biển đóng góp khoảng 53- 55% tổng GDP của cả nước.

Điều đó cho thấy, cùng với tốc độ tăng trưởng nhanh chóng của thương mại quốc tế, kinh tế Việt Nam cũng đang trong quá trình hội nhập và phát triển, trong đó ngành vận tải biển là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn được đặc biệt chú trọng. Chủ trương chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế được khang định trong nhiều văn kiện như Nghị quyết số 07-NQ/TW ngày 27/11/2001 Bộ Chính trị về hội nhập kinh tế quốc tế, Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 5/2/2007 của Ban chấp hành trung ương về một số chủ trương chính sách lớn dé nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững khi Việt Nam là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020, Nghị quyết 49-NQ/TW ngày 24/5/2005 về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 10/4/2013 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế. Trong những năm qua, vận chuyên hàng hóa bằng đường biển đã không ngừng phát triển và đóng vai trò quan trọng đối với nền hàng hải thế giới. Ở Việt Nam, vận tải đường bién thực sự có ý nghĩa rất quan trọng.

Ước tính lượng hàng hóa quốc tế vận chuyển chiếm tới 80% tổng lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam, nhiều công ty vận chuyển đường biển đã xuất hiện và ngày càng phát triển va cần phải có các quy định pháp luật điều chỉnh phù hợp. Sự ra đời của Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2005 đánh dấu bước phát triển mới trong thị trường vận chuyên hàng hóa quốc tế bằng đường biển ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, các thương nhân Việt Nam đã có cơ sở pháp lý đầy đủ hơn cho việc ký kết các hợp đồng vận chuyển hàng hóa quốc tế bang đường biển. Trong thực tế Bộ luật Hàng hải Việt Nam đã được ban hành năm 2015 và có hiệu lực vào ngày 01/7/2017, tuy nhiên pháp luật Việt Nam trong điều chỉnh hoạt động vận tải hàng hóa quốc tế bằng đường biển vẫn tôn tại những bat cập, còn có những quy định chưa rõ ràng, thống nhất, chưa phù hợp với tình hình thực tiễn cũng như chưa phù hợp với các công ước quốc tế về vận tải biển.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy trong hầu hết các hợp đồng thương mại hàng hải quốc tế giữa bên Việt Nam và các đối tác nước ngoài, các bên thường lựa chọn cơ quan tài phán nước ngoài và luật áp dụng cũng phần lớn là áp dụng công ước quốc tế về vận tải biển, pháp luật nước ngoài để điều chỉnh quan hệ hợp đồng có tính chất quốc tế. Điều đó đã gây ra nhiều bất lợi cho các bên Việt Nam trong việc đàm phán thực hiện hợp đồng vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường biển với các đối tác nước ngoài. Do đó, Việt Nam cần thiết phải xây dựng một môi trường pháp lý thống nhất, ồn định, an toàn, minh bạch, thuận lợi cho các giao dich hợp đồng vận chuyên hàng hoá bằng đường biển quốc tế phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế và chuẩn mực quốc tế theo hướng tiếp thu có chọn lọc các chuẩn mực pháp lý quốc tế nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về hợp đồng vận chuyên bằng đường biên. Hiện nay, khi Việt Nam đã trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới, yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam là cần phải tiếp tục sửa đôi, bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật Việt Nam điều chỉnh hoạt động dịch vụ vận chuyên hàng hóa quốc tế bằng đường biển cho phù hợp hơn với các yêu cầu thực tiễn của Việt Nam và thực tiễn thương mại, hàng hải quốc tế.