Luận án tiến sĩ về góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài - Lê Thị Dung

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LÊ THỊ DUNG GÓP VỐN CỦA NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM Ngành : Luật Kinh tế Mã số : 9 38 01 07 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Đức Minh TS. Nguyễn Thanh Lý HÀ NỘI – 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận án đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Lê Thị Dung LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của các thầy cô giáo, đồng nghiệp, bạn bè và người thân. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến người thầy hướng dẫn PGS. Nguyễn Đức Minh và Tiến sĩ Nguyễn Thanh Lý đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, động viên tôi trong suốt thời gian thực hiện luận án.

Xin gửi lời cảm ơn đến Lãnh đạo Học viện Khoa học xã hội, các thầy cô ở Khoa Luật, Học viện Khoa học xã hội đã chỉ bảo, góp ý, hỗ trợ tôi rất nhiều trong việc tìm kiếm tư liệu cũng như nâng cao phương pháp, kỹ năng viết luận án. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình, người thân và bạn bè đã thổi lửa, tiếp sức cho tôi vượt qua những khó khăn để hoàn thành luận án. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Lê Thị Dung MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU 8 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài luận án 8 1.

Những vấn đề cần đặt ra nghiên cứu trong luận án 42 1. Cơ sở lý thuyết của đề tài và câu hỏi nghiên cứu 43 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 46 CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN VỀ GÓP VỐN CỦA NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI VÀ PHÁP LUẬT VỀ GÓP VỐN CỦA NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI 47 2. Lý luận về góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài 47 2. Lý luận pháp luật về góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài 55 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 76 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ GÓP VỐN CỦA NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 78 3.

Thực trạng quy định về góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài 78 3. Thực tiễn thực hiện pháp luật về góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam 109 3. Đánh giá pháp luật và thực hiện pháp luật về góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam hiện nay 121 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 123 CHƯƠNG 4: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ GÓP VỐN CỦA NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 125 4. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài 125 4.

Giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài 130 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 144 KẾT LUẬN 146 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 148 PHỤ LỤC 162 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT WTO (World Trade Organization) : Tổ chức Thương mại Thế giới CPTPP (Comprehensive and : Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến Progressive Agreement for Trans- bộ xuyên Thái Bình Dương Pacific Partnership) FTA (Free trade agreement) : Hiệp định thương mại tự do M&A (Mergers and Acquisitions) : Mua bán và sáp nhập R&D (Research and development) : Nghiên cứu và phát triển Nguyên tắc MFN (Most Favored : Tối huệ quốc Nation) CIC (Credit Information Center) : Trung tâm Thông tin Tín Dụng FBA (Foreign Business Act) : Đạo luật kinh doanh nước ngoài WFOE (Wholly Foreign Owned : Doanh nghiệp hoàn toàn nước ngoài Enterprise) nước DCF (Discounted Cash Flow) : Dòng tiền chiết khấu : Hệ thống hóa chuẩn mực kế toán ASC (Accounting Standards Codification) AIC (Administration for Industry : Cục Quản lý Công nghiệp và and Commerce) Thương mại Trung Quốc FCA (Financial Conduct Authority) : Cơ quan kiểm soát tài chính ACPR (Autorité de contrôle : Cơ quan giám sát và giải quyết thận prudentiel et de résolution) trọng AMF (Autorité des marchés : Cơ quan thị trường tài chính financiers) FINRA (the Financial Industry : Cơ quan quản lý ngành tài chính Regulatory Authority) OECD (Organisation for Economic : Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh Co-operation and Development) tế FPI (Foreign Portfolio Investment) : Đầu tư gián tiếp nước ngoài QSDĐ : Quyền sử dụng đất MLI (Multilateral Convention to : Công ước đa biên về thực hiện các Implement Tax Treaty Related biện pháp nhằm ngăn ngừa xói mòn Measures to Prevent Base Erosion cơ sở tính thuế và dịch chuyển lợi and Profit Shifting) nhuận BIT (Bilateral Investment Treaties) : Hiệp định đầu tư song phương EVFTA (European-Vietnam Free : Hiệp định thương mại tự do Liên Trade Agreement) minh châu Âu-Việt Nam NĐTNN : Nhà đầu tư nước ngoài TNHH : Trách nhiệm hữu hạn FDI : Đầu tư trực tiếp nước ngoài FPI : Đầu tư gián tiếp nước ngoài ODA : Hỗ trợ phát triển chính thức IT : Công nghệ thông tin LĐT : Luật Đầu tư LDN : Luật Doanh nghiệp NĐ : Nghị định VAT : Thuế giá trị gia tăng TTNCN : Thuế thu nhập cá nhân TTNDN : Thuế thu nhập doanh nghiệp MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nền kinh tế của Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, hội nhập sâu rộng vào các quan hệ quốc tế song phương và đa phương. Nhu cầu vốn để đầu tư phát triển đất nước rất cao nên việc thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài được chính phủ chú trọng và quan tâm. Điều này phản ánh rất rõ trong các văn kiện của Đảng mà gần đây, nhất là trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII năm 2021 [65].

Trên thực tế, đầu tư nước ngoài trong những năm qua đã góp phần cải thiện và phát triển nền kinh tế Việt Nam. Vì vậy, để tiếp tục thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn tới thì cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, trong đó cải cách thể chế và cải cách thủ tục đầu tư, kinh doanh là những nhiệm vụ trọng tâm, then chốt. Sự cần thiết về nguồn vốn cho sự phát triển cơ sở hạ tầng, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước ngày cũng tỷ lệ thuận theo tốc độ phát triển của đất nước. Việt Nam cũng đã chứng minh được mình bằng việc duy trì tốc độ tăng trưởng GDP cao trong nhiều năm gần đây, đạt mức 6-7%/ năm.

Tình hình kinh tế vĩ mô tương đối ổn định, lạm phát được kiểm soát, tỷ giá hối đoái ổn định và lãi suất ngân hàng được đánh giá ở mức hợp lý, phù hợp với bối cảnh kinh tế thị trường. Việc góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Việt Nam đóng một vai trò quan trọng trong việc đóng góp cho sự tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng đời sống của người dân. Đồng thời, khi nhận góp vốn đầu tư nước ngoài,Việt Nam cũng sẽ nhận được những chuyển giao công nghệ tiên tiến, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế, kỹ thuật nước nhà, thúc đẩy sự đổi mới sáng tạo để tạo ra những giá trị và sản phẩm chất lượng nhất. Việc góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam cũng đóng góp trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu trong nước.

Điều này sẽ nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Lượng góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tăng vọt trong những năm gần đây đặt ra những yêu cầu về việc hoàn thiện quy định pháp luật để phù hợp với bối cảnh thực tế hiện tại. Xóa bỏ những rào cản, cải thiện môi 1 trường đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngoại là những tiêu chí nghiên cứu quan trọng, cho thấy việc nghiên cứu đề tài góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam hiện nay là vô cùng cấp thiết. Nghiên cứu này sẽ góp phần hoàn thiện pháp luật về đầu tư, đóng vai trò then chốt trong việc thu hút nguồn vốn đầu tư quan trọng trong việc phát triển kinh tế của đất nước.

Mục đích và nhiệm vụ của luận án 2. Mục đích của luận án Việc nghiên cứu đề tài “góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện nay” mang hai mục đích quan trọng về mặt lý thuyết và thực tiễn. Về mặt lý thuyết, luận án sẽ nghiên cứu, đánh giá hệ thống pháp luật hiện hành về việc góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, thông qua đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện tại. Luận án sẽ làm rõ các vấn đề về lý thuyết liên quan đến việc góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài, thông qua việc nghiên cứu các khái niệm, nguyên tắc, quy trình, thủ tục góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài góp vốn vào Việt Nam.

Đồng thời đưa ra những kiến giải mới về góp vốn, góp phần vào học thuyết pháp lý về đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Về mặt thực tiễn, luận án sẽ có giá trị tư liệu hướng dẫn thực tiễn, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác các quy định pháp luật Việt Nam liên quan đến việc góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, giúp các nhà đầu tư thực hiện giao dịch góp vốn an toàn, hiệu quả. Thông qua việc đề xuất các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài sẽ giúp cho việc thu hút hiệu quả nguồn vốn FDI đầu tư vào Việt Nam. Tư liệu trong luận án cũng là nguồn cung cấp thông tin và lượng kiến thức quan trọng cho các cơ quan nhà nước trong việc nghiên cứu và quản lý việc góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài, giúp họ cải thiện và có tư liệu tham khảo để hoàn thiện tốt công tác quản lý.