Luận án Tiến sĩ: Đảng bộ Phú Thọ lãnh đạo CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn 1997-2010

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------------------------- TỐNG THI ̣NGA ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ LÃNH ĐẠO THƢ̣C HIỆN CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN TƢ̀ NĂM1997 ĐẾN NĂM 2010 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Hà Nội - 2015 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------------------------- TỐNG THI ̣NGA ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ LÃNH ĐẠO THƢ̣C HIỆN CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN TƢ̀ NĂM1997 ĐẾN NĂM 2010 Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Mã số: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. PGS, TS NGUYỄN MẠNH HÀ 2. PGS, TS LÊ VĂN THINH ̣ Hà Nội - 2015 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong Luận án là trung thực và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

Những kết luận mới của Luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả Tống Thị Nga MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục. 1 Bản đồ hành chính tỉnh Phú Thọ. 3 Danh mục các chữ viết tắt.

4 Danh mục các bảng, biểu đồ. 6 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI.1 Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án.1 Các công trình đề cập đến chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.2 Các công trình đề cập đến quá trình thực hiện chủ trương của Đảng về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.3 Các công trình, bài viết đề cập đến sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh đối với vấn đề nông nghiệp, nông thôn và quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở Phú Thọ.2 Những vấn đề luận án cần đi sâu nghiên cứu.1 Những vấn đề các công trình nghiên cứu chưa làm sáng tỏ.2 Những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu. 27 Tiểu kết chương 1. 28 Chƣơng 2: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2005.

Những nhân tố tác động đến quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở tỉnh Phú Thọ. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Thực trạng nông nghiệp, nông thôn Phú Thọ trước năm 1997.2 Chủ trƣơng phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hƣớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa từ năm 1997 đến năm 2005.1 Chủ trương của Đảng.2 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ.3 Chỉ đạo thực hiện công nghiệp hóa , hiện đại hóa nông nghiê,p̣ nông thôn từ năm 1997 đến năm 2005.1 Chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn.2 Thực hiê ̣n cơ giới ho,́ athủy lợi hóa và ứng dụng công nghê ̣ sinh học vào sản xuất.3 Phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và củng cố, xây dựng quan hê ̣ sản xuất ở nông thôn. 60 Tiểu kết chương 2.

64 Chƣơng 3: LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010.1 Chủ trƣơng phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hƣớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.1 Bối cảnh mới và yêu cầu phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.2 Quan điểm, chủ trương của Đảng.3 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ.2 Chỉ đạo thƣc̣ hiêṇ công nghiệp hóa , hiện đại hóa nông nghiêp,̣ nông thôn tƣ̀ năm 2006 đến năm2010.1 Chỉ đa ̣o thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiê , nông̣p thôn.2 Thực hiê ̣n cơ giới ho,́ athủy lợi hóa và ứng dụng công nghệ sinh học vào sản xuất.3 Chỉ đạo phát triển kế t cấ u hạ tầ ng kinh tế - xã hội và củng cố, xây dựng quan hê ̣ sản xuấ t ở nông thôn. 92 Tiểu kết chương 3. 98 Chƣơng 4: ĐÁNH GIÁ CHUNG VÀ CÁC KINH NGHIỆM CHỦ YẾU.1 Đánh giá chung.1 Những ưu điểm.2 Một số hạn chế.2 Một số kinh nghiệm. 134 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

136 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 137 PHỤ LỤC 2 BẢN ĐỒ HÀNH CHÍNH TỈNH PHÚ THỌ Nguồn: Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Phú Thọ, www.vn 3 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BCHTƯ : Ban Chấp hành Trung ương BTVTU : Ban Thường vụ Tỉnh ủy CCKT : Cơ cấu kinh tế CNH : Công nghiệp hóa CNSH : Công nghệ sinh học ĐHQGHN : Đại học Quốc gia Hà Nội GTNT : Giao thông nông thôn HĐH : Hiện đại hóa HĐND : Hội đồng nhân dân HTX : Hợp tác xã NN, ND, NT : Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Nxb : Nhà xuất bản QHSX : Quan hệ sản xuất UBND : Ủy ban nhân dân 4 DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ Trang Bảng 3.1 Cơ cấu hộ nông, lâm, thủy sản ở nông thôn.2 Tỷ trọng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp.1 Số lượng gia súc.2 Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp (theo giá năm 1994).1 Diện tích sử dụng đất.2 Cơ cấ u lao động. Tính cấp thiết của đề tài Nông nghiê ̣p, nông thôn luôn tồ n ta ̣i khách quan tr ong mo ̣i chế đô ̣ xã hô ̣i và có vị trí, vai trò quan tro ̣ng đố i với sự phát triể n của các quố c gia trên thế giới. Trong thời đại ngày nay , nhờ ứng du ̣ng những thành tựu khoa ho ̣c công nghê ̣ tiên tiế n vào quá trình sản xuất , đã ch o phép con người làm ra nhiề u sản phẩ m với chấ t lươ ̣ng cao, không ngừng nâng cao đời số ng vâ ̣t chấ t , tinh thầ n của xã hô ̣i , nhưng vẫn chưa có sản phẩm cơ bản nào thay thế được thức ăn cho con người.

Viê ̣c phát triể n nông nghiệp, nông thôn theo hướng CNH, HĐH trở thành nhiệm vụ cấp thiết. “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá lớn, gắn với công nghiệp chế biến và thị trường; thực hiện cơ khí hoá, điện khí hoá, thuỷ lợi hoá, ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ, trước hết là công nghệ sinh học, đưa thiết bị, kỹ thuật và công nghệ hiện đại vào các khâu sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nông sản hàng hoá trên thị trường. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng nhanh tỉ trọng giá trị sản phẩm và lao động các ngành công nghiệp và dịch vụ; giảm dần tỉ trọng sản phẩm và lao động nông nghiệp; xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển nông thôn, bảo vệ môi trường sinh thái; tổ chức lại sản xuất và xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp; xây dựng nông thôn dân chủ, công bằng, văn minh, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân ở nông thôn” [37, tr. Nghiên cứu, tổng kết, đánh giá những thành công, hạn chế trong quá trình thực hiện CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn sẽ làm rõ tính đúng đắn, sáng tạo của Đảng, qua đó rút ra những kinh nghiệm, góp phần hoàn thiện chủ trương của Đảng về phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng CNH, HĐH.

Trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, Đảng bộ tỉnh Phú Thọ đã cụ thể hóa đường lối của Đảng phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Hầu hết các mục tiêu đặt ra trong mỗi giai đoạn đều đạt kế hoạch, an ninh lương thực được đảm 6 bảo, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng cao. Tuy nhiên, việc thực hiện đường lối CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ còn nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, giải quyết, điều chỉnh. Việc nghiên cứu, tổng kết, đánh giá khách quan, khoa học về những kết quả, hạn chế trong quá trình Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lãnh đạo thực hiện CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn từ khi tỉnh được tái lập, từ đó rút ra những kinh nghiệm nhằm đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn hiện tại là việc làm cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.

Với lý do trên, tôi chọn đề tài “Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lãnh đạo thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn từ năm 1997 đến năm 2010” làm luận án tiến sĩ Lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Mục đích và nhiệm vụ của luận án 2. Mục đích của luận án Từ góc độ Lịch sử Đảng, luận án làm sáng tỏ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ đối với CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh từ năm 1997 đến năm 2010; đưa ra những nhận xét, đánh giá về ưu điểm, hạn chế và bước đầu rút ra một vài kinh nghiệm chủ yếu về sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ. Nhiệm vụ của luận án Tập hợp, hệ thống hóa tư liệu liên quan đến đề tài.

Phân tích, đánh giá những nhân tố tác động đến quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ Trình bày, tái hiện lại quá trình Đảng bộ Phú Thọ vận dụng chủ trương của Đảng trong lãnh đạo, chỉ đạo CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn trên địa bàn tỉnh. Đánh giá những ưu , khuyết điểm của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ trong quá trin ̀ h lãnh đạo thực hiê ̣n CNH , HĐH nông nghiệp , nông thôn; bước đầ u đúc kết mô ̣t số kinh nghiệm chủ yếu từ thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ từ năm 1997 đến năm 2010. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án 3.1 Đối tượng nghiên cứu 7 Chủ trương, giải pháp CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ và quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn Phú Thọ dưới sự chỉ đạo của Đảng bộ từ năm 1997 đến năm 2010.