Luận án Tốt nghiệp: Thiết kế Động cơ Không Đồng bộ Rôto Lồng Sóc (Châu Quang Đạt)

Luận Án Tốt Nghiệp GVHD : Nguyễn Cửu Trí Luận Án Tốt Nghiệp Thiết kế động cơ không đồng bộ SVTH : Châu Quang Đạt Trang-1 - Luận Án Tốt Nghiệp GVHD : Nguyễn Cửu Trí MỤC LỤC PHẦN I. THIẾT KẾ ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ CHƯƠNG 1. NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC VÀ KẾT CẤU MÁY ĐIỆN KHÔNG. Đại cương về máy điện không đồng bộ.

Nguyên lý làm việc của động cơ không đồng bộ. Cấu tạo của động cơ không đồng bộ. Kết cấu của máy điện. NHỮNG VẤN DỀ CHUNG KHI THIẾT KẾ ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ RÔTO LỒNG SÓC.

Biện pháp khắc phục. Tiêu chuẩn sản suất động cơ. Phương pháp thiết kế. Nội dung thiết kế.

Các tiêu chuẩn đối với động cơ không đồng bộ rôto lồng sóc. Trình tự thiết kế. TÍNH TOÁN MÁY ĐIỆN KHÔNG ĐỒNG BỘ. Xác định kích thước chủ yếu.

Thiết kế stato. Thiết kế lõi sắt rôto. Khe hở không khí. Tham số của động cơ điện không đồng bộ trong quá trình khởi động.

THIẾT KẾ VÀ TÍNH TOÁN ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA CHƯƠNG 1. KÍCH THƯỚC CHỦ YẾU. Số đôi cực. Đường kính ngoài stato.

DÂY QUẤN, RÃNH STATO VÀ KHE HỞ KHÔNG KHÍ. Mã hiệu thép và bề dầy lá thép. Kết cấu stato của vỏ máy điện xoay chiều. Bước rãnh stato.

Số thanh dẫn tác dụng của một rãnh ur1. Số vòng dây nối tiếp của một pha. Tiết diện và đường kính dây dẫn. Kiểu dây quấn.

Hệ số dây quấn. Từ thông khe hở không khí Ф. Mật độ từ thông khe hở không khí Bδ và tải đường A.37 SVTH : Châu Quang Đạt Trang-2 - Luận Án Tốt Nghiệp GVHD : Nguyễn Cửu Trí 12. Sơ bộ định chiều rộng của răng b’z1.

Sơ bộ chiều cao của gông stato hg1. Kích thước rãnh và cách điện. Diện tích rãnh trừ nêmS’r. Bề rộng răng stator bz1.

Chiều cao gông stato. Khe hở không khí. DÂY QUẤN, RÃNH VÀ GÔNG RÔTO. Số rãnh rôto Z2.

Đường kính ngoài rôto D’. Bước răng rôto t2. Sơ bộ định chiều rộng của răng rôto b’z2. Đường kính trục rôto Dt.

Dòng điện trong thanh dẫn rôto Itd. Dòng điện trong vòng ngắn mạch Iv. Tiết diện thanh dẫn vòng nhôm S’td. Sơ bộ chọn mật độ dòng điện trong vòng ngắn mạch Sv = 2,5 A/mm2.

Kích thước rãnh rôto và vòng ngắn mạch. Chiều cao vành ngắn mạch hv. Đường kính trung bình vành ngắn mạch Dv. Bề rộng vành ngắn mạch bv.

Diện tích rãnh rôto Sr2. Bề rộng răng rôto ở 1/3 chiều cao răng. Chiều cao gông rôto hg2. Làm nghiên rãnh ở rôto bn.

TÍNH TOÁN MẠCH TỪ. Hệ số khe hở không khí. Dùng thép KTĐ cán nguôi 2211. Sức từ động khe hở không khí Fδ.

Mật độ từ thông ở răng stator Bz1. Sức từ động trên răng stato. Mật độ từ thômg ở răng rôto Bz2. Sức từ động trên răng rôto Fz2.

Hệ số bão hòa răng kz. Mật độ từ thông trên gông stator Bg1. Cường độ từ trường ở gông stator H g1: theo Bảng V-9 (Phụ lục V, trang 611 TKMĐ), ta chọn. Chiều dài mạch từ ở gông stator Lg1.

Sức từ động ở gông stator Fg1. Mật độ từ thông trên gông rôto Bg2. Cường độ từ trường ở gông rôto H g2: theo Bảng V-9 (Phụ lục V, trang 611 TKMĐ), ta chọn. Chiều dài mạch hở gông rôto Lg2.

Sức từ động ở gông rôto Fg2. Tổng sức từ động của mạch từ F. Hệ số bão hòa toàn mạch kμ.45 SVTH : Châu Quang Đạt Trang-3 - Luận Án Tốt Nghiệp GVHD : Nguyễn Cửu Trí 19. Dòng điện từ hóa Iμ.

Dòng điện từ hóa phần trăm. THAM SỐ ĐỘNG CƠ ĐIỆN Ở CHẾ ĐỘ ĐỊNH MỨC. Chiều dài phần đầu nối của dây quấn stator Lđ1. Chiều dài trung bình nửa vòng của dây quấn stator ltb.

Chiều dài dây quấn một pha của stator L1. Điện trở tác dụng của dây quấn stator r1. Điện trở tác dụng của dây quấn rôto rtd. Điện trở vòng ngắn mạch rv.

Điện trở rôto r2. Hệ số quy đổi γ. Điện trở rôto đã quy đổi. Hệ số từ dẫn tản rãnh stator λr1.

Hệ số từ dẫn tản tạp stator. Hệ số từ tản phần đầu nối λđ1. Hệ số từ dẫn tản của stator. Điện kháng dây quấn stator x1.

Hệ số từ dẫn tản rãnh rôto λr2. Hệ số từ dẫn tản tạp rôto. Hệ số từ dẫn tản phần đầu nối. Hệ sốtừ tản do rãnh nghiên.

Hệ số từ tản rôto. Điện kháng tản dây quấn rôto. Điện kháng rôto đã quy đổi. Điện kháng hổ cảm x12.

Tính lai kE. TỔN HAO THÉP VÀ TỔN HAO CƠ. Trọng lượng gông từ stato. Tổn hao sắt trong lõi sắt stato.

Tổn hao bề mặt trên răng rôto. Tổn hao đập mạch trên răng rôto. Tổng tổn hao thép. Tổn hao không tải.

ĐẶC TÍNH LÀM VIỆC. Thành phần phản kháng của dòng điện ở chế độ đồng bộ. Thành phần tác dụng của dòng điện ở chế độ đồng bộ. Sức điện động E1.

Hệ số trượt định mức. Hệ số trượt tại momen cực đại. Bội số momen cực đại. TÍNH TOÁN ĐẶC TÍNH KHỞI ĐỘNG.

Tham số của động cơ điện khi xét đến hiệu ứng mặt ngoài với s = 1.58 SVTH : Châu Quang Đạt Trang-4 - Luận Án Tốt Nghiệp GVHD : Nguyễn Cửu Trí 2. Tham số của động cơ điện khi xét đến hiệu ứng mặt ngoài và sự bão hòa của mạch từ tản khi s=1. Dòng điện khởi động. Bội số dòng điện khởi động.

Bội số momen khởi động.61 CHƯƠNG 9 TÍNH TOÁN NHIỆT. Các nguồn nhiệt trên sơ đồ thay thế nhiệt bao gồm. Nhiệt trở trên mặt lõi sắt stator. Nhiệt trở phần đầu nối dây quấn stator.

Nhiệt trở đặc trưng cho độ chênh lệch giữa không khí nóng bên trong máy và vỏ máy. Nhiệt trở bề mặt ngoài vỏ máy. Nhiệt trở trên lớp cách điện rãnh. Độ chênh nhiệt của vỏ máy với môi trường.

Độ tăng nhiệt của dây quấn stato. TÍNH TOÁN THÔNG GIÓ VÀ LÀM NGUỘI. Hệ thống thông gió. Tính toán thông gió.

Xác định lượng không khí cần thiết. Tính toán quạt gió. Đặc điểm của quạt ly tâm. Đặc tính của quạt ly tâm.

Xác định lượng không khí cần thiết Q. Lượng khong khí tiêu hao cực đại. Tính toán quạt ly tâm. Chiều cao cánh quạt.

Số cánh quạt. Kích thước quạt. Công suất quạt Pq. Tính toán trục.

Chọn kích thước trục. Kiểm tra độ bền trục. Tính toán gối trục ở bi. Kích thước tổng quát và chân đế của máy theo phụ lục I trang 598 (TKMD).

TRONG LƯỢNG VẬT LIỆU TÁC DỤNG VÀ CHỈ TIÊU SỬ DỤNG. Trọng lượng thép silic cầu chuẩn b. Trọng lượng dồng của dây quấn stato. Trọng lượng nhôm rôto (không kể cánh quạt ở vành ngắn mạch).82 PHẦN III SVTH : Châu Quang Đạt Trang-5 - Luận Án Tốt Nghiệp GVHD : Nguyễn Cửu Trí TIẾT KIỆM NĂNG LƯỢNG ĐIỆN BẰNG CÁCH ĐIỀU KHIỂN HỆ SỐ CÔNG SUẤT…………………………………………………………………………………………83 1.Điều Khiển Hệ Số Công Suất- Mạch Chi Tiết Cơ Bản………………………83 2.Mạch Khuếch Đại Chế Độ Không Liên Tục Đến Với Chế Độ Liên Tục Cho Sư Điều Chỉnh Hệ Số Công Suất…………………………………………………………85 3.Sự Ổn Định Điện Áp ngõ Vào Trong Bộ Khuếch Đại Chế Độ Liên Tục… 88 4.Sự Ổn Định Ngõ Ra Trong Bộ Ổn Định Khuếch Đại Chế Độ Liên Tục ….89 SVTH : Châu Quang Đạt Trang-6 - Luận Án Tốt Nghiệp GVHD : Nguyễn Cửu Trí PHẦN 1.

THIẾT KẾ ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ CHƯƠNG 1. NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC VÀ KẾT CẤU MÁY ĐIỆN KHÔNG ĐỒNG BỘ I. Đại cương về máy điện không đồng bộ Máy điện không đồng bộ do kết cấu đơn giản, làm việc chắc chắn, sử dụng và bảo quản thuận tiện, giá thành rẽ nên được sử dụng rộng rãi trong nền kinh tế quốc dân, nhất là loại công suất dưới 100 kW. Động cơ điện không đồng bộ rôto lồng sóc cấu tạo đơn giản nhất nhất là loại rôto lồng sóc đúc nhôm) nên chiếm một số lượng khá lớn trong loại động cơ công suất nhỏ và trung bình.

Nhược điểm của động cơ này là điều chỉnh tốc độ khó khăn và dòng điện khởi động lớn thường bằng 6-7 lần dòng điện định mức. Để bổ khuyết cho nhược điểm này, người ta chế tạo đông cơ không đồng bộ rôto lồng sóc nhiều tốc độ và dùng rôto rãnh sâu, lồng sóc kép để hạ dòng điện khởi động, đồng thời tăng mômen khởi động lên. Động cơ điện không đồng bộ rôto dây quấn có thể điều chỉnh tốc được tốc độ trong một chừng mực nhất định, có thể tạo một mômen khởi động lớn mà dòng khởi động không lớn lắm, nhưng chế tạo có khó hơn so với với loại rôto lồng sóc, do đó giá thành cao hơn, bảo quản cũng khó hơn. Động cơ điện không đồng bộ được sản xuất theo kiểu bảo vệ IP23 và kiểu kín IP44.

Những động cơ điện theo cấp bảo vệ IP23 dùng quạt gió hướng tâm đặt ở hai đầu rôto động cơ điện. Trong các động cơ rôto lồng sóc đúc nhôm thì cánh quạt nhôm được đúc trực tiếp lên vành ngắn mạch. Loại động cơ điện theo cấp bảo vệ IP44 thường nhờ vào cánh quạt đặt ở ngoài vỏ máy để thổi gió ở mặt ngoài vỏ máy, do đó tản nhiệt có kém hơn do với loại IP23 nhưng bảo dưỡng máy dễ dàng hơn. Hiện nay các nước đã sản xuất động cơ điện không đồng bộ theo dãy tiêu chuẩn.

Dãy động cơ không đồng bộ công suất từ 0,55-90 KW ký hiệu là K theo tiêu chuẩn Việt Nam 1987-1994 được ghi trong bảng 10-1 (Trang 228 TKMĐ). Theo tiêu chuẩn này, các động cơ điện không đồng bộ trong dãy điều chế tạo theo kiểu IP44. Ngoài tiêu chuẩn trên còn có tiêu chuẩn TCVN 315-85, quy định dãy công suất động cơ điện không đồng bộ rôto lồng sóc từ 110 kW-1000 kW, gồm có công suất sau: 110,160, 200, 250, 320, 400, 500, 630, 800 và 1000 kW. Ký hiệu của một động cơ điện không đồng bộ rôto lồng sóc được ghi theo ký hiệu về tên gọi của dãy động cơ điện, ký hiệu về chiều cao tâm trục quay, ký hiệu về kích thước lắp đặt dọ trục và ký hiệu về số trục.

Nguyên lý làm việc của động cơ không đồng bộ SVTH : Châu Quang Đạt Trang-7 - Luận Án Tốt Nghiệp GVHD : Nguyễn Cửu Trí Động cơ không đống bộ ba pha có hai phần chính: stato (phần tĩnh) và rôto (phần quay). Stato gồm có lõi thép trên đó có chứa dây quấn ba pha. Khi đấu dây quấn ba pha vào lưới điện ba pha, trong dây quấn sẽ có các dòng điện chạy, hệ thống dòng điện này tao ra từ trường quay, quay với tốc độ: Trong đó: -f1: tần số nguồn điện -p: số đôi cực từ của dây quấn Phần quay, nằm trên trục quay bao gồm lõi thép rôto. Dây quấn rôto bao gồm một số thanh dẫn đặt trong các rãnh của mạch từ, hai đầu được nối bằng hai vành ngắn mạch.

n1 N1 Fdt n2 n2 Fdt n1 s1 Hình 1.