Luận án tiến sĩ: Tín dụng ngân hàng góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp vùng ĐBSCL - TS. Lê Phan Thanh Hòa

oo0oo LÊ PHAN THANH HÒA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ – NĂM 2018 P. oo0oo LÊ PHAN THANH HÒA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 9 34 02 01 Ng ỄN THANH TUYỀN – NĂM 2018 TÓM TẮT Đề tài luận án này nghiên cứu về sự luôn thiếu hụt vốn phát triển kinh tế nông nghiệp (KTNo) Vùng kinh tế trọng điểm (KTTĐ) vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vấn đề cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn đang đặt ra. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là tổng hợp, bổ sung lý thuyết tăng cƣờng tín dụng ngân hàng (TDNH) phát triển KTNo; đề xuất những giải pháp hữu hiệu tăng cƣờng TDNH phát triển KTNo Vùng KTTĐ vùng ĐBSCL. Phƣơng pháp nghiên cứu định tính là chủ yếu kết hợp phƣơng pháp thống kê mô tả trên cơ sở khảo sát thực tế,… Kết quả nghiên cứu phát hiện thực trạng TDNH phát triển KTNo Vùng KTTĐ vùng ĐBSCL chƣa đủ mạnh, chƣa đủ nhiều, chƣa đủ chặt chẽ mà còn rời rạc, thiếu tập trung nên chƣa tạo nên sự đột phá về vốn phát triển KTNo Vùng KTTĐ.

Hiện có không ít những giải pháp, cách thức cung ứng TDNH phát triển KTNo nhƣng không còn phù hợp hoàn toàn trong điều kiện mới nhƣ, tác động của cách mạng công nghiệp 4.0, nhu cầu mới trong tiêu dùng nông sản, biến đổi khí hậu ngày càng sâu rộng. Do đó TDNH cần có cách tiếp cận mới trong phát triển nông nghiệp tự nhiên, hữu cơ, sinh thái, và công nghệ cao. Đóng góp mới của đề tài luận án về lý luận là: cách tiếp cận mới về phát triển KTNo, về tăng cƣờng TDNH trong điều kiện mới. Đƣa ra những khái niệm mới nhƣ KTNo, KTNo Vùng KTTĐ; TDNH phát triển KTNo, tăng cƣờng TDNH phát triển KTNo, các chỉ tiêu phản ánh tăng cƣờng TDNH,.

Đóng góp về thực tiễn là đƣa ra giải pháp mới nhƣ giải pháp hợp thức hóa tín dụng phi chính thức; chấm dứt cho vay dàn trải, tập trung cho vay KTNo công nghệ mới nhất là công nghệ cao; tập trung cho vay KTNo nằm trong chuỗi đầu tƣ công trình trọng điểm; Nhà nƣớc tập trung vốn đầu tƣ chuỗi công trình trọng điểm; thành lập khu công nghiệp nông nghiệp công nghệ cao; hình thành doanh nghiệp KTNo đại chúng. Kết quả nghiên cứu của luận án có thể làm tài liệu giảng dạy, nghiên cứu, làm căn cứ tham khảo đối với các nhà hoạch định chính sách và các nhà quản trị ngân hàng trong thực tế. Từ khóa: KTNo, TDNH, Vùng KTTĐ, ĐBSCL, tăng cƣờng, mạnh hơn, nhiều hơn, chặt chẽ hơn, giải pháp tín dụng, phát triển KTNo. LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là Lê Phan Thanh Hòa Sinh ngày 16 tháng 01 năm 1985 tại Thành phố Hồ Chí Minh Hiện đang là nghiên cứu sinh khóa XVI của Trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh.

Tôi cam đoan luận án: “Tín dụng ngân hàng góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp Vùng kinh tế trọng điểm vùng Đồng bằng sông Cửu Long” đƣợc thực hiện tại Trƣờng Đại học Ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh. Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 9 34 02 01 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: Giáo sƣ, Tiến sỹ Nguyễn Thanh Tuyền Luận án này chƣa từng đƣợc trình nộp để lấy học vị tiến sĩ tại bất cứ một cơ sở đào tạo nào. Luận án này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã đƣợc công bố trƣớc đây hoặc các nội dung do ngƣời khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn đƣợc dẫn nguồn đầy đủ, minh bạch trong luận án. Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan danh dự của mình.

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2018. Ngƣời cam đoan Lê Phan Thanh Hòa LỜI CẢM Đề tài luận án đƣợc thực hiện trong chƣơng trình đào tạo tiến sỹ của Trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh. Công trình nghiên cứu này với mục tiêu cụ thể là đề xuất những giải pháp, những khuyến nghị nhằm đảm bảo tăng cƣờng tín dụng ngân hàng góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp Vùng Kinh tế trọng điểm vùng Đồng bằng sông Cửu Long – nơi đƣợc coi là “thủ phủ” nông nghiệp của Việt Nam. Để hoàn thành luận án này, ngoài sự nỗ lực nghiên cứu của bản thân, tôi còn nhận đƣợc sự giúp đỡ hết sức to lớn của Nhà trƣờng, của Thầy Cô, của các chuyên gia, các nhà khoa học, anh chị bạn bè, lãnh đạo ngân hàng cùng những cá nhân giúp đỡ thực hiện khảo sát tại các tỉnh, thành Vùng Kinh tế trọng điểm vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Với tình cảm chân thành tôi trân trọng cám ơn Trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, Phòng Đào tạo sau Đại học của Nhà trƣờng, và Quý Thầy/Cô. Tôi ghi ơn và bày tỏ sự kính trọng, lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy Nguyễn Thanh Tuyền, Nhà giáo nhân dân, Giáo sƣ, Tiến sỹ – Ngƣời hƣớng dẫn khoa học đã giúp tôi tiếp cận hƣớng nghiên cứu, phƣơng pháp nghiên cứu và hƣớng dẫn tôi hoàn thành luận án. Tôi trân trọng cám ơn các chuyên gia, các nhà khoa học, lãnh đạo các Ngân hàng Nhà nƣớc, Ngân hàng thƣơng mại, các anh/chị giúp đỡ khảo sát tại các tỉnh, thành Vùng Kinh tế trọng điểm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Ngân hàng Nhà nƣớc tỉnh Tiền Giang, các anh chị bạn bè thân hữu. Đặc biệt con biết ơn tất cả gia đình đã luôn giúp đỡ, động viên và tạo mọi điều kiện tốt nhất trong suốt thời gian qua để con có thể tập trung nghiên cứu hoàn thành luận án này.

Trân trọng! Tác giả luận án Lê Phan Thanh Hòa MỤC TÓM TẮT. LỜI CAM ĐOAN. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH.

Cơ sở khoa học và lý do chọn đề tài nghiên cứu. Tổng quan nghiên cứu và vấn đề nghiên cứu. Tổng quan nghiên cứu. Những công trình nghiên cứu của nƣớc ngoài.

Những công trình nghiên cứu trong nƣớc. Khoảng trống còn lại và vấn đề nghiên cứu. Những thống nhất cơ bản của các công trình nghiên cứu trƣớc. Những khoảng trống còn lại và vấn đề nghiên cứu.

Mục đích, mục tiêu nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu tổng quát.

Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Giả thuyết nghiên cứu.

Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu của luận án. Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phạm vi về không gian.

Phạm vi về thời gian. Phạm vi về nội dung nghiên cứu. Tổng quan những đóng góp mới của luận án. Về thực tế.

Hạn chế của đề tài. Phƣơng pháp luận, phƣơng pháp nghiên cứu. Phƣơng pháp luận. Phƣơng pháp nghiên cứu.

Phƣơng pháp nghiên cứu định tính. Phƣơng pháp nghiên cứu thống kê mô tả. Phƣơng pháp nghiên cứu chuyên gia. Các phƣơng pháp nghiên cứu khác.

Dữ liệu, quy trình, khung nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu. Quy trình nghiên cứu. Khung phân tích trong nghiên cứu.xxvii Chƣơng 1: Lý luận cơ bản về tăng cƣờng tín dụng ngân hàng phát triển kinh tế nông nghiệp vùng kinh tế trọng điểm.

Lý luận cơ bản về phát triển kinh tế nông nghiệp vùng kinh tế trọng điểm. Lý thuyết chủ yếu liên quan. Quan niệm phát triển bền vững. Lý thuyết lợi thế tuyệt đối của A.

Smith và lợi thế so sánh của D. Lý luận của chủ nghĩa Marx về tái sản xuất nền sản xuất xã hội. Lý thuyết về phát triển cân đối hay các “cực tăng trƣởng” của A. Pestane de Bernis.

Lý luận cơ bản phát triển kinh tế nông nghiệp vùng kinh tế trọng điểm. Khái niệm nông nghiệp, nông thôn. Khái niệm kinh tế nông nghiệp. Khái niệm phát triển kinh tế nông nghiệp vùng kinh tế trọng điểm.

Đặc điểm kinh tế nông nghiệp và những tác động đến tín dụng ngân hàng. Mang tính thời vụ cao. Năng suất giới hạn bởi thuộc tính sinh học, giới hạn về số lƣợng sản phẩm, khó bảo quản, dự trữ chịu tác động mạnh của thị trƣờng. Phụ thuộc nguồn nƣớc, môi trƣờng tự nhiên và mang tính khu vực rõ rệt 10 1.

Đất đai là tƣ liệu sản xuất chủ yếu. Từ sản xuất nông nghiệp lên kinh tế nông nghiệp thƣờng thiếu vốn. Vai trò của vùng kinh tế trọng điểm trong nền kinh tế. Cung cấp sản phẩm chủ lực có sức cạnh tranh cao cho nền kinh tế và xuất khẩu 11 1.

Giải quyết việc làm cho ngƣời lao động. Tăng cƣờng cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế. Đầu tàu trong ứng dụng, phổ biến khoa học kỹ thuật cho các vùng khác. Tăng thu cho ngân sách Nhà nƣớc.

Tổng quan lý luận về tăng cƣờng tín dụng ngân hàng phát triển kinh tế nông nghiệp vùng kinh tế trọng điểm. Những vấn đề cơ bản về tín dụng ngân hàng thƣơng mại. Khái niệm tín dụng ngân hàng thƣơng mại. Bản chất, đặc trƣng của tín dụng ngân hàng thƣơng mại.

Vai trò tín dụng ngân hàng trong nền kinh tế. Phân loại tín dụng ngân hàng. Lý luận cơ bản về tăng cƣờng tín dụng phát triển kinh tế nông nghiệp. Khái niệm tín dụng kinh tế nông nghiệp.

Khái niệm tăng cƣờng tín dụng phát triển kinh tế nông nghiệp. Đặc điểm tín dụng kinh tế nông nghiệp. Cho vay mang tính thời vụ cao. Cho vay phụ thuộc nhiều vào tính thị trƣờng.

Cho vay tổ chức sản xuất nhiều phức tạp, mang tính khu vực và phụ thuộc tự nhiên cao. Cho vay phụ thuộc vào tài sản đảm bảo chủ yếu là đất đai. Cho vay loại hình sản xuất mà sản phẩm chủ yếu bị giới hạn bởi thuộc tính sinh học. Chi phí cho món vay cao.

Đòi hỏi nhân lực ngân hàng có am hiểu về lĩnh vực kinh tế nông nghiệp. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với phát triển kinh tế nông nghiệp vùng kinh tế trọng điểm. Góp phần thúc đẩy chuyển dịch hợp lý cơ cấu kinh tế nông nghiệp vùng kinh tế trọng điểm. Góp phần trang bị kỹ thuật công nghệ mới cho kinh tế nông nghiệp vùng kinh tế trọng điểm.

Góp phần thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế nông nghiệp vùng kinh tế trọng điểm. Góp phần thúc đẩy đào tạo phát triển nguồn nhân lực vùng kinh tế trọng điểm nông nghiệp. Góp phần phát triển thị trƣờng. Chỉ tiêu phản ánh tăng cƣờng tín dụng kinh tế nông nghiệp.

Nhóm các chỉ tiêu phản ánh quy mô tín dụng. Nhóm các chỉ tiêu phản ánh cơ cấu tín dụng. Nhóm các chỉ tiêu phản ánh chất lƣợng tín dụng.