Luận án Tiến sĩ: Tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia châu Á - Lê Hoàng Anh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH LÊ HOÀNG ANH TÁC ĐỘNG CỦA CHI TIÊU CÔNG, QUẢN TRỊ CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI CÁC QUỐC GIA CHÂU Á LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2019 MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC SƠ ĐỒ BIỂU ĐỒ CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU. Đặt vấn đề nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Những kết quả và đóng góp mới của luận án. Kết cấu luận án. 10 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHI TIÊU CÔNG, QUẢN TRỊ CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ. 11 Giới thiệu chương.

Các khái niệm liên quan. Khái niệm chi tiêu công. Khái niệm về quản trị công. Khái niệm tăng trưởng kinh tế.

Cơ sở lý thuyết về tác động của chi tiêu công, quản trị công đến tăng trưởng kinh tế. Cơ sở lý thuyết về tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế. Các lý thuyết về tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế. Các mô hình về tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế.

Cơ sở lý thuyết về tác động của quản trị công đến tăng trưởng kinh tế. Cơ sở lý thuyết về tác động của quản trị công đến mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế. Lý thuyết về Lựa chọn công và lý thuyết Kinh tế chính trị. Lý thuyết Kinh tế học thể chế mới.

Khung phân tích về tác động của chi tiêu công, quản trị công đến tăng trưởng kinh tế. Lược khảo các nghiên cứu liên quan. Lược khảo các nghiên cứu về tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế. Lược khảo các nghiên cứu về tác động của quản trị công đến tăng trưởng kinh tế.

Lược khảo các nghiên cứu về tác động của quản trị công đến mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế. 41 Tóm tắt chương 2. 49 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA CHI TIÊU CÔNG, QUẢN TRỊ CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ. 51 Giới thiệu chương.

Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp đánh giá tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế. Phương pháp đánh giá tác động của quản trị công đến tăng trưởng kinh tế.

Phương pháp đánh giá tác động của quản trị công đến mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế. Phương pháp ước lượng:. Phương pháp ước lượng mô hình. Kiểm định tính vững của mô hình.

Thu thập và xử lý dữ liệu. 67 Tóm tắt chương 3. 68 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHI TIÊU CÔNG, QUẢN TRỊ CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI CÁC QUỐC GIA CHÂU Á. 70 Giới thiệu chương.

Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu và tương quan giữa các biến:. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm. Kết quả đánh giá tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia châu Á. Kết quả xác định các nhân tố đại diện cho quản trị công tại các quốc gia châu Á.

Kiểm định độ tin cậy thang đo. Kết quả phân tích nhân tố khám phá. Đánh giá chất lượng quản trị công tại các quốc gia châu Á. Đánh giá tác động của quản trị công đến tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia châu Á.

Kết quả đánh giá tác động của quản trị công lên mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia châu Á:. Kiểm định tính vững của các mô hình .108 Tóm tắt chương 4.111 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH. Hàm ý chính sách. Thúc đẩy quản trị công nhằm đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Nâng cao chất lượng quản trị công đối với hoạt động chi tiêu công. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo.122 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH CÁC QUỐC GIA CHÂU Á PHỤ LỤC 2: THỐNG KÊ MÔ TẢ MẪU PHỤ LỤC 3: KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHI TIÊU CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI CÁC QUỐC GIA CHÂU Á PHỤ LỤC 4: KẾT QUẢ XÁC ĐỊNH CÁC NHÂN TỐ ĐẠI DIỆN CHO QUẢN TRỊ CÔNG TẠI CÁC QUỐC GIA CHÂU Á PHỤ LỤC 5: KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN TRỊ CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI CÁC QUỐC GIA CHÂU Á PHỤ LỤC 6: KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN TRỊ CÔNG ĐẾN MỐI QUAN HỆ GIỮA CHI TIÊU CÔNG VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI CÁC QUỐC GIA CHÂU Á PHỤ LỤC 7: KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH TÍNH VỮNG CỦA MÔ HÌNH BẰNG PHƯƠNG PHÁP BMA 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU 1. Đặt vấn đề nghiên cứu Tăng trưởng kinh tế là mối quan tâm hàng đầu của tất cả các quốc gia trên thế giới. Mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế, tiến bộ xã hội là không thể bàn cãi.

Tuy nhiên, các nguồn gốc, nhân tố và cơ chế (dựa chủ yếu vào thị trường hay can thiệp nhà nước) của tăng trưởng kinh tế là vấn đề còn nhiều tranh luận. Lịch sử các học thuyết kinh tế mặc dù đã công nhận những ưu thế của hệ thống kinh tế thị trường tự do trước nền kinh tế kế hoạch tập trung nhưng vẫn nhận định rằng hệ thống kinh tế thị trường tự do không thể giải quyết được nhiều vấn đề hoặc giải quyết chúng với hiệu quả thấp. Đây gọi là những thất bại thị trường (market fiasco). Vì vậy, cần phải có sự can thiệp của chính phủ vào thị trường nhằm đảm bảo mục tiêu tăng trưởng kinh tế (Keynes, 1936).

Trong đó, chi tiêu công là một công cụ quan trọng của chính sách tài khoá, thể hiện sự tác động chủ động của nhà nước lên nền kinh tế. Về mặt lý luận, trong nhiều thập kỷ qua, ảnh hưởng của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế đã được nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước thực hiện (Alexiou, 2009; Anh, 2008; Gemmell, Kneller, & Sanz, 2014; Malek, 2014; Thon, Hương, & Thủy, 2010; Yasin, 2000). Kết quả của các nghiên cứu cho thấy, tại hầu hết các quốc gia, chi tiêu công được sử dụng như một công cụ của chính sách tài khóa nhưng tác động của nó đến tăng trưởng kinh tế vẫn là một vấn đề đang tranh cãi. Hai lý thuyết đầu tiên về mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế là lý thuyết luật Wagner và lý thuyết của Keynes.

Lý thuyết luật Wagner (1883) cho rằng tồn tại mối quan hệ nhân quả giữa chi tiêu công và thu nhập quốc gia. Tuy nhiên, lý thuyết luật Wagner (1883) cho rằng chi tiêu công không phải là nguyên nhân của sự phát triển kinh tế, mà là một biến nội sinh của tăng trưởng kinh tế. Cụ thể, sự gia tăng của tăng trưởng kinh tế mới là nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng chi tiêu công. Trái với lý thuyết luật Wagner (1883), lý thuyết của Keynes (1936) lại cho rằng sự gia tăng của chi tiêu công sẽ có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế.

Như vậy, chi tiêu công là một lực ngoại sinh thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 (Loizides & Vamvoukas, 2005). Các nhà kinh tế ủng hộ lý thuyết của Keynes cho rằng chính sách tài khóa chủ động là một công cụ quan trọng có sẵn cho các chính phủ để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (Shafuda, 2015). Thêm vào hai lý thuyết này, Solow (1956) trong mô hình tăng trưởng Tân cổ điển cho rằng không có ảnh hưởng lâu dài của chi tiêu công đối với tăng trưởng kinh tế. Các mô hình tăng trưởng Tân cổ điển chỉ ra rằng các chính sách tài khóa không thể mang lại sự thay đổi trong dài hạn của tăng trưởng kinh tế.

Các nhà kinh tế Tân cổ điển cho rằng tăng trưởng kinh tế trong dài hạn là do tăng dân số, tăng lực lượng lao động, tiến bộ công nghệ và các biến số này được xác định là ngoại sinh. Trái với các kết quả trên, Barro (1989) trong mô hình tăng trưởng nội sinh lập luận rằng chi tiêu công có tác động tiêu cực tới tăng trưởng kinh tế. Barro (1989) lý giải rằng chi tiêu công của chính phủ có thể lấn áp đầu tư tư nhân, nhưng không cung cấp một kích thích bù đắp cho đầu tư và tăng trưởng. Như vậy, một số nghiên cứu cho rằng chi tiêu công có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế.

Một số khác lại cho rằng chi tiêu công có tác động tiêu cực hoặc không có tác động đến tăng trưởng kinh tế. Đặc biệt hơn, tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế có thể là phi tuyến, tức là gia tăng chi tiêu công sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhưng khi chi tiêu công vượt qua một ngưỡng nhất định thì tăng trưởng kinh tế có dấu hiệu giảm dần (Malek, 2014). Về mặt thực tiễn, chi tiêu công cũng có những tác động khác nhau đến tăng trưởng kinh tế. Tại các quốc gia đang phát triển như châu Á, quy mô chi tiêu công có xu hướng tăng dần qua các năm, phản ánh nhu cầu ngày càng tăng của các dịch vụ công cộng như giáo dục, chăm sóc sức khỏe cộng đồng hay cở sở hạ tầng (IMF, 2014).

Xu hướng tăng này bắt đầu từ giữa những năm 1990, gia tăng ở cả các khoản chi tiêu xã hội và đầu tư công. Đặc biệt, trong giai đoạn khủng hoảng 2008-2009, chi tiêu công tăng mạnh tại đa phần các quốc gia đang phát triển. Như Gemmell và cộng sự (2014) nhận định, các gói kích thích tài khóa, mở rộng đáng kể các chương trình chi tiêu công khác nhau, được ban hành ở nhiều quốc gia từ năm 2008 trở đi nhằm chống lại cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Mặc dù chi tiêu công luôn ở mức cao nhưng hiệu quả sử dụng vốn chi tiêu công ở các quốc gia đang phát triển 3 hiện nay là rất đáng lo ngại (Cavallo & Daude, 2011; Gupta và cộng sự, 2014).

Theo nghiên cứu của Gupta và cộng sự (2014), mỗi đơn vị chi tiêu công tại các quốc gia đang phát triển chỉ tạo ra được nửa đơn vị giá trị vật chất tương ứng. Như vậy, cả bối cảnh lý thuyết lẫn thực tiễn đều cho thấy tác động không nhất quán của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế.