Luận án TS Quản lý thu thuế - Mối quan hệ kế toán tài chính và kế toán thuế - Nguyễn Văn Cương

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------------------------------------------- NGUYỄN VĂN CƯƠNG QUẢN LÝ THU THUẾ THÔNG QUA MỐI QUAN HỆ GIỮA KẾ TOÁN TÀI CHÍNH VÀ KẾ TOÁN THUẾ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------------------------------------------- NGUYỄN VĂN CƯƠNG QUẢN LÝ THU THUẾ THÔNG QUA MỐI QUAN HỆ GIỮA KẾ TOÁN TÀI CHÍNH VÀ KẾ TOÁN THUẾ Chuyên ngành: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Mã số ngành: 9340201 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: NGND.

NGUYỄN THANH TUYỀN Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: đề tài “Quản lý thu thuế thông qua mối quan hệ giữa kế toán tài chính và kế toán thuế” là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của Người hướng dẫn khoa học: NGND. Nguyễn Thanh Tuyền. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong Luận án là trung thực và chưa có ai công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác, ngoại trừ một số kết quả được công bố trong các công trình khoa học của chính Tác giả.

Tất cả những nội dung được kế thừa, tham khảo từ nguồn tài liệu khác đều được Tác giả trích dẫn đầy đủ và ghi nguồn cụ thể trong Danh mục các tài liệu tham khảo. TÁC GIẢ LUẬN ÁN NGUYỄN VĂN CƯƠNG ii LỜI CẢM ƠN Sau thời gian học tập, nghiên cứu để thực hiện các chuyên đề và luận án tại Trường Đại Học Kinh Tế TP. Tôi xin trân trọng cảm ơn: Lời cảm ơn chân thành đầu tiên tôi xin gửi đến quý thầy, cô của Trường Đại Học Kinh Tế TP. HCM, đặc biệt là các thầy, cô trong khoa Tài chính công đã tận tình giảng dạy, hướng dẫn, truyền đạt cho tôi những kiến thức quý giá trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu.

Tôi xin gửi lời trân trọng đặc biệt cảm ơn đến Quý Thầy: NGND. NGUYỄN THANH TUYỀN, người đã luôn quan tâm, hướng dẫn tôi từ quá trình thực hiện các chuyên đề đến việc hoàn thành luận án nghiên cứu sinh. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy, cô của trường Đại học, Cao đẳng, các anh, chị của các cơ quan thuế, các công ty kiểm toán và doanh nghiệp ở một số tỉnh và TP.HCM… theo phụ lục đính kèm, đã hỗ trợ tôi hoàn thành việc khảo sát và góp ý cho tôi rất nhiều trong thời gian thực hiện luận án này. Cuối cùng, Tôi xin kính chúc quý thầy, cô luôn dồi dào sức khỏe, hạnh phúc và thành công trong sự nghiệp giảng dạy cao quý của mình.

Kính chúc quý anh, chị luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và luôn thành công trong công việc và cuộc sống. Xin chân thành cảm ơn. NGUYỄN VĂN CƯƠNG iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC iii DANH MỤC CÁC BẢNG. ix DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ.

xi DANH MỤC CÁC HÌNH .xii DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ. xiii DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC. xiv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. xvi LỜI GIỚI THIỆU.

xviii CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu tổng thể. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. TỔNG QUAN LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU. Khung khái niệm.

Chính sách thuế, quản lý thuế và quản lý thu thuế. Kế toán tài chính & kế toán thuế. Mối quan hệ giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Mục tiêu của thuế và kế toán.

Mối quan hệ giữa kế toán tài chính và kế toán thuế. Tổng quan lý thuyết nghiên cứu. Các nghiên cứu lý thuyết trên thế giới. Các nghiên cứu lý thuyết tại Việt Nam.

Đánh giá các nghiên cứu về khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Những kết quả đạt được từ các nghiên cứu trước và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. Phân tích mối quan hệ giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Sự tương đồng giữa kế toán tài chính & kế toán thuế.

Sự khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Các yếu tố tạo ra sự khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế 52 2. Phân tích mức độ khác nhau giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Phân tích các yếu tố tạo ra chênh lệch giữa lợi nhuận kế toán trước thuế và thu nhập chịu thuế.

Sự khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thu thuế. Hiệu quả quản lý thu thuế. Sự khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế ảnh hưởng đến quản lý thu thuế. Hệ thống các lý thuyết đã có.

Tương đồng giữa kế toán và thuế. Kế toán và thuế độc lập nhau. Kế toán dựa vào thuế. Kế toán là cơ sở để tính thuế.

Liên kết giữa kế toán và thuế .62 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu định tính.

Lựa chọn phương pháp. Quy trình nghiên cứu. Nguồn dữ liệu, phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu. Đối tượng khảo sát trong nghiên cứu.

Các bước thực hiện phân tích dữ liệu. Phân tích phương sai ANOVA (Analysis of Variance). Mô hình Logit và Probit .75 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ THU THUẾ THÔNG QUA MỐI QUAN HỆ GIỮA KẾ TOÁN TÀI CHÍNH VÀ KẾ TOÁN THUẾ.

Thực trạng về mối quan hệ giữa kế toán tài chính & kế toán thuế trong quản lý thu thuế. Thực trạng về môi trường hoạt động giữa kế toán và thuế. Thực trạng về mối quan hệ giữa kế toán tài chính & kế toán thuế trong quản lý thu thuế. Thực trạng về sự liên kết trong quản lý thu thuế giữa kế toán tài chính & kế toán thuế.

Những kết quả trong quản lý thu thuế thông qua quan hệ giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Những ảnh hưởng trong quản lý thu thuế bởi tồn tại khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Những rủi ro bắt nguồn từ sự khác nhau giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Ảnh hưởng của sự khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế đến hiệu quả quản lý thu thuế.

Nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế .91 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA KẾ TOÁN TÀI CHÍNH & KẾ TOÁN THUẾ TRONG QUẢN LÝ THU THUẾ. Kết quả nghiên cứu theo phương pháp định tính. Đánh giá chung về đối tượng khảo sát theo số năm kinh nghiệm.

Tổng hợp chung về xác định sự khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Tổng hợp mức độ ảnh hưởng của sự khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Phân tích kết quả khảo sát về xu hướng liên kết giữa kế toán - thuế. Phân tích kết quả khảo sát về Thời gian thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.

Nhận xét chung về kết quả nghiên cứu định tính. Kết quả nghiên cứu theo phương pháp định lượng. Kết quả phân tích phương sai ANOVA. Kết quả mô hình Probit và Logit.

Nhận xét chung về kết quả nghiên cứu theo phương pháp định lượng. Đánh giá chung về kết quả khảo sát .115 KẾT LUẬN CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH. Nhận xét chung, lý thuyết đề xuất và đóng góp của nghiên cứu.

Nhận xét chung. Bàn luận kết quả nghiên cứu. Xây dựng giả thuyết nghiên cứu. Một số gợi ý về mặt chính sách.

Đóng góp của Luận án. Tổng kết nghiên cứu và hướng xử lý các đề xuất đối với từng nhóm khác biệt. Đánh giá các nghiên cứu về sự khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Các yếu tố tạo ra sự khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế.

Các chỉ tiêu điển hình tạo ra chênh lệch giữa lợi nhuận kế toán trước thuế và thu nhập chịu thuế. Tổng hợp các dạng khác biệt - Các trường hợp điển hình. Tổng hợp các nhóm yếu tố tạo ra chênh lệch giữa lợi nhuận kế toán trước thuế và thu nhập chịu thuế. Các hướng xử lý đề xuất.

Giải pháp liên kết giữa kế toán tài chính & kế toán thuế. Giải pháp liên kết trực tiếp. Giải pháp liên kết gián tiếp. Các giải pháp khắc phục sự khác biệt giữa kế toán tài chính & kế toán thuế ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thu thuế.

Các cơ quan quản lý và các nhà hoạch định chính sách. Vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị khác. Hàm ý về chính sách. Đối với chính phủ.

Đối với Bộ Tài chính. Đối với các cơ quan quản lý thu thuế và các đơn vị khác. Giới hạn nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo .142 KẾT LUẬN CHƯƠNG 6. 144 viii KẾT LUẬN CHUNG.

146 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ. 148 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 149 PHỤ LỤC 160 ix DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. So sánh nội dung quản lý thuế và quản lý thu thuế.

Tổng hợp một số khái niệm liên quan đến mối quan hệ giữa KTTC & KTT. Các trường hợp liên kết giữa KTTC & KTT. Tổng hợp các nghiên cứu lý thuyết trên thế giới. Tổng hợp các nghiên cứu lý thuyết ở trong nước.

Các dạng khác biệt giữa KTTC & KTT. Thuyết minh các yếu tố tạo ra sự khác biệt giữa KTTC & KTT. Các bước thực hiện phân tích dữ liệu. Thống kê số phiếu khảo sát theo số năm kinh nghiệm của 90 đối tượng tham gia khảo sát sơ bộ.

Thống kê số phiếu khảo sát theo số năm kinh nghiệm của 9 đối tượng tham gia khảo sát bước 2. Thống kê số phiếu khảo sát theo số năm kinh nghiệm của 131 đối tượng tham gia khảo sát bước 3. Thời gian nộp thuế của ASEAN-6 so với Việt Nam. Tiến độ và mức độ giảm thời gian nộp thuế từ ngày 01/9/2014.

Thống kê số phiếu khảo sát theo số năm kinh nghiệm của 230 đối tượng tham gia khảo sát của 03 bước.