Luận án TS: Quản lý Ngân sách Nhà nước của Sở Tài chính Hà Nội - Ngô Thị Hồng Hạnh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI NGÔ THỊ HỒNG HẠNH QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA SỞ TÀI CHÍNH HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 9.10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội – 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI NGÔ THỊ HỒNG HẠNH QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA SỞ TÀI CHÍNH HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 9.10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn 1: PGS.TS Lê Thị Kim Nhung Người hướng dẫn 2: TS. Ngô Xuân Bình Hà Nội – 2020 i LỜI CAM ĐOAN Nghiên cứu sinh xin cam đoan đề tài luận án “Quản lý Ngân sách Nhà nước của Sở Tài chính Hà Nội” là công trình nghiên cứu độc lập của riêng nghiên cứu sinh. Các thông tin, dữ liệu, kết quả nghiên cứu và luận cứ trong luận án là do nghiên cứu sinh tự tìm hiểu, đúc kết, phân tích và có trích dẫn một cách rõ ràng, đúng quy định. Các kết quả nghiên cứu trong luận án do nghiên cứu sinh tiến hành phân tích một cách trung thực, khách quan và chưa từng được công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào khác.

Hà Nội, ngày … tháng … năm 2020 Nghiên cứu sinh Ngô Thị Hồng Hạnh ii LỜI CẢM ƠN Nghiên cứu sinh xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới người hướng dẫn khoa học PGS, TS. Lê Thị Kim Nhung và TS. Ngô Xuân Bình đã nhiệt tình hướng dẫn, hỗ trợ, giúp đỡ và đồng hành cùng nghiên cứu sinh trong suốt thời gian thực hiện luận án. Nghiên cứu sinh xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu Trường Đại học Thương mại, Khoa Sau đại học, Khoa Tài chính – Ngân hàng đặc biệt các Thầy cô giáo trong Ban chủ nhiệm khoa Sau đại học, Khoa Tài chính – Ngân hàng, Bộ môn Tài chính công, đã tạo điều kiện, động viên, góp ý chuyên môn trong quá trình thực hiện luận án.

Nghiên cứu sinh cũng bày tỏ lời cảm ơn chân thành đến các Thầy Cô trong hội đồng đánh giá chuyên đề, đánh giá luận án cấp bộ môn đã có những đóng góp cụ thể, chi tiết về mặt chuyên môn giúp cho nghiên cứu sinh hoàn thành luận án của mình. Nghiên cứu sinh xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Ban lãnh đạo UBND quận Cầu Giấy thành phố Hà Nội, các anh chị em đồng nghiệp trong UBND, đã tạo điều kiện giúp đỡ, hỗ trợ nghiên cứu sinh trong suốt thời gian qua. Nghiên cứu sinh cũng xin được gửi lời cảm ơn đến các anh chị em ở Sở tài chính Hà Nội đã hỗ trợ và giúp đỡ nghiên cứu sinh trong quá trình thu thập số liệu phục vụ nghiên cứu. Cuối cùng nghiên cứu sinh xin được gửi lời tri ân sâu sắc đến những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo điều kiện, động viên, hỗ trợ nghiên cứu sinh trong suốt thời gian qua.

Xin trân trọng cảm ơn! NCS. Ngô Thị Hồng Hạnh iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC SƠ ĐỒ. viii DANH MỤC HÌNH.

viii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. ix PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu, nhiệm vụ và câu hỏi nghiên cứu.

Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án. 3 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.Các nghiên cứu về quản lý ngân sách nhà nước.

Các nghiên cứu về phân cấp quản lý ngân sách nhà nước. Những nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách Nhà nước cấp địa phương. Những giá trị khoa học được kế thừa và khoảng trống nghiên cứu. Quy trình và phương pháp nghiên cứu của luận án.

Quy trình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu định tính. Phương pháp nghiên cứu định lượng. 21 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.

25 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP ĐỊA PHƯƠNG. Hệ thống ngân sách nhà nước và quản lý ngân sách nhà nước. Khái niệm, chức năng, vai trò của ngân sách nhà nước. Cơ cấu tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước.

Quản lý ngân sách nhà nước. Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước. Quy trình quản lý ngân sách nhà nước. Nội dung quản lý ngân sách nhà nước cấp địa phương.

Hoạt động tham mưu cho cấp trên trong quản lý ngân sách. Quản lý lập dự toán ngân sách nhà nước. Quản lý thu ngân sách nhà nước. Quản lý chi ngân sách nhà nước.

Cân đối thu chi và quyết toán ngân sách nhà nước. Công tác thanh tra, kiểm tra chấp hành ngân sách nhà nước. Công tác phối hợp trong quản lý ngân sách nhà nước. Chỉ tiêu đánh giá quản lý ngân sách nhà nước cấp địa phương.

Mức độ hoàn thành dự toán thu. Mức độ hoàn thành dự toán chi. Khả năng cân đối ngân sách. Tuân thủ các quy định trong chấp hành ngân sách.

Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách cấp địa phương. Điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương. Quy định về phân cấp quản lý ngân sách nhà nước. Quy trình thủ tục trong thu chi ngân sách nhà nước.

Quy định về thanh tra, kiểm tra chấp hành NSNN. Chính sách khuyến khích và khai thác các nguồn lực của NSNN. Tổ chức bộ máy và năng lực của cán bộ công chức. Cơ sở vật chất phục vụ cho quản lý ngân sách nhà nước.

Quản lý ngân sách nhà nước tại một số địa phương và bài học kinh nghiệm cho thành phố Hà Nội.Kinh nghiệm quản lý ngân sách tại một số địa phương. Bài học kinh nghiệm quản lý ngân sách cho Sở Tài chính Hà Nội. 73 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 74 CHƯƠNG 3 : THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CỦA SỞ TÀI CHÍNH HÀ NỘI.

Khái quát tình hình kinh tế - xã hội thành phố Hà Nội. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên của thành phố Hà Nội. Đặc điểm cơ bản về kinh tế - xã hội của thành phố Hà Nội. Tổ chức hệ thống quản lý NSNN của thành phố Hà Nội.

Cơ quan chấp hành thu ngân sách. Cơ quan chấp hành chi và cân đối ngân sách. Thực trạng hoạt động quản lý ngân sách nhà nước của Sở Tài chính Hà Nội87 3. Hoạt động tham mưu cho cấp trên trong quản lý ngân sách nhà nước.

Quản lý lập, phân bổ dự toán ngân sách nhà nước. Phối hợp quản lý thu ngân sách nhà nước theo phân cấp. Quản lý chi ngân sách nhà nước theo phân cấp. Cân đối thu chi và quyết toán ngân sách nhà nước.

Công tác thanh tra, kiểm tra chấp hành ngân sách nhà nước. Công tác phối hợp trong quản lý ngân sách nhà nước. Kết quả quản lý ngân sách của Sở Tài chính Hà Nội. Mức độ hoàn thành dự toán thu.

Mức độ hoàn thành dự toán chi. Khả năng cân đối ngân sách. Tuân thủ các quy định trong chấp hành ngân sách. Kiểm định ảnh hưởng của các nhân tố đến hoạt động quản lý ngân sách nhà nước của Sở tài chính thành phố Hà Nội.

Mô hình và giả thuyết nghiên cứu. Kết quả kiểm định. Nghiên cứu định tính bổ sung. Đánh giá chung.

Những kết quả đạt được. Những hạn chế. Nguyên nhân hạn chế. 145 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.

147 CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA SỞ TÀI CHÍNH HÀ NỘI. Mục tiêu và phương hướng quản lý ngân sách Nhà nước của thành phố Hà Nội đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Mục tiêu quản lý ngân sách Nhà nước của thành phố Hà Nội. Phương hướng quản lý ngân sách thành phố Hà Nội.

Giải pháp hoàn thiện hoạt động quản lý ngân sách Nhà nước của Sở Tài chính Hà Nội. Hoàn thiện việc phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước. Đổi mới quy trình lập và quyết định dự toán NSNN. Tăng cường hoạt động giám sát trong quá trình chấp hành NSNN.

Đổi mới trong thực hiện quyết toán ngân sách Nhà nước. Quản lý và sử dụng có hiệu quả các khoản chi ngân sách Nhà nước. Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý kịp thời vi phạm trong quản lý ngân sách Nhà nước. Tăng cường cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ tiên tiến trong công tác quản lý thu, chi NSNN.

Nâng cao trình độ cán bộ, công chức đáp ứng các nhu cầu về quản lý ngân sách Nhà nước. Khuyến nghị với UBND thành phố Hà Nội. Khuyến nghị với cơ quan thuế và cơ quan hải quan.157 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4. 159 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ.

x TÀI LIỆU THAM KHẢO.xvi PHỤ LỤC 2.xxi PHỤ LỤC 3. xxii PHỤ LỤC 4. xxiii vii DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Định mức phân bổ chi ngân sách quản lý hành chính, Đảng, đoàn thể giai đoạn 2017-2020 .Thu ngân sách theo quận huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2010 – 2017.

Tổng hợp thu NSNN trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2010 – 2017. Chi ngân sách theo quận huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2010 – 2017. Chi ngân sách nhà nước tại Hà Nội giai đoạn 2010-2017 .6: Tổng hợp cân đối thu chi NSNN Hà Nội thời kỳ 2010 – 2017. Cân đối nguồn thu, chi dự toán ngân sách cấp thành phố và chi ngân sách huyện năm 2019.

Mức độ hoàn thành dự toán thu ngân sách nhà nước Hà Nội giai đoạn 2010 – 2017. Mức độ thực hiện dự toán chi ngân sách nhà nước của Hà Nội giai đoạn 2010 – 2017. Tỷ trọng chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên trong tổng chi ngân sách của Hà Nội giai đoạn 2010 - 2017. Kết dư ngân sách địa phương của Hà Nội giai đoạn 2010 – 2017.

Danh sách các thang đo được sử dụng trong nghiên cứu. Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha. Hệ số KMO và ma trận xoay. Mối quan hệ tương quan giữa biến phụ thuộc và biến độc lập.

Kết quả phân tích hồi quy. Tổng hợp kết quả kiểm định giả thuyết. Thống kê mô tả đánh giá về điều kiện kinh tế xã hội của Hà Nội. Thống kê mô tả đánh giá về phân cấp quản lý ngân sách nhà nước.

Thống kê mô tả đánh giá về quy trình thủ tục trong quản lý NSNN. Thống kê mô tả đánh giá về thanh tra, kiểm tra chấp hành NSNN. Thống kê mô tả đánh giá về khuyến khích, khai thác nguồn lực của NSNN 135 Bảng 3. Thống kê mô tả đánh giá về bộ máy quản lý ngân sách nhà nước.

Thống kê mô tả đánh giá về cơ sở vật chất phục vụ quản lý NSNN. 139 viii DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 1. Quy trình nghiên cứu. Hệ thống tài chính trong nền kinh tế thị trường.