Luận án tiến sĩ: Phát triển tài chính, cấu trúc tài chính và tăng trưởng kinh tế - Trường ĐH Kinh tế TP.HCM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HUỲNH THỊ THÚY VY PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH, CẤU TRÚC TÀI CHÍNH VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ TP. HCM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HUỲNH THỊ THÚY VY PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH, CẤU TRÚC TÀI CHÍNH VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN KHẮC QUỐC BẢO TP. HCM i LỜI CẢM ƠN Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Ban Lãnh đạo, Viện Đào tạo Sau Đại học và Khoa Tài chính của Trường Đại học Kinh tế TP.

Hồ Chí Minh đã hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành luận án. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án. Tôi xin cảm ơn Ban Giám đốc, Bộ môn Quản lý Nhà nước về Kinh tế - Tài chính công, Phòng Nghiên cứu Khoa học & Hợp tác quốc tế của Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại TP.

Hồ Chí Minh – nơi tôi công tác đã tạo điều kiện để tôi có thể hoàn thiện luận án. Cuối cùng xin cảm ơn gia đình và đồng nghiệp đã luôn bên cạnh và động viên giúp tôi có thể toàn tâm tập trung thực hiện luận án. ii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án Tiến sĩ với đề tài “Phát triển tài chính, cấu trúc tài chính và tăng trưởng kinh tế” là công trình nghiên cứu độc lập của tôi dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo.

Các kết quả trong luận án được thực hiện nghiêm túc, trung thực dựa trên nguồn số liệu rõ ràng, đáng tin cậy và chưa từng được công bố trong các công trình khoa học nào khác. Các tài liệu tham khảo từ các tác giả khác được trích dẫn khách quan và đầy đủ trong luận án. Nghiên cứu sinh Huỳnh Thị Thúy Vy iii MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN……………………………………………………………………….i LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC BẢNG .viii DANH MỤC HÌNH VẼ. ix CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Đóng góp của luận án. Đóng góp về cơ sở lý luận. Đóng góp về mặt thực tiễn.

Bố cục luận án. 9 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Tăng trưởng kinh tế. Phát triển tài chính.

Cấu trúc tài chính. Cơ sở lý thuyết về phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế. Các lý thuyết ban đầu. Lý thuyết tăng trưởng Tân cổ điển.

Mô hình Mckinnon-Shaw. Lý thuyết tăng trưởng nội sinh. Cơ sở lý thuyết về cấu trúc tài chính và tăng trưởng kinh tế. Cấu trúc tài chính dựa trên ngân hàng.

Cấu trúc tài chính dựa trên thị trường. Quan điểm chủ nghĩa cấu trúc mới. Tổng quan các bằng chứng thực nghiệm có liên quan. Tác động tuyến tính của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế29 2.

Tác động phi tuyến của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế. Mối quan hệ giữa cấu trúc tài chính và tăng trưởng kinh tế. Khoảng trống nghiên cứu. 41 CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Phương pháp nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu tác động của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế. Xây dựng bộ chỉ số PTTC mới. Mô hình nghiên cứu tác động của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế.

Mô hình nghiên cứu mối quan hệ giữa cấu trúc tài chính và tăng trưởng kinh tế 62 3. Cấu trúc tài chính tối ưu. Phép biến đổi Wavelet. Kiểm định nhân quả Dumitrescu-Hurlin dữ liệu bảng.

Mô hình PMG – ARDL bảng phi tuyến. Dữ liệu nghiên cứu. Các biến được sử dụng trong mô hình tác động của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế. Các biến được sử dụng trong mô hình CTTC và TTKT.

82 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Kết quả kiểm định tác động của PTTC lên TTKT. Kết quả xây dựng bộ chỉ số PTTC mới. Kết quả kiểm định sự phụ thuộc chéo.

Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị bảng. Kết quả kiểm định đồng liên kết. Kết quả kiểm định tác động tuyến tính của PTTC lên TTKT. Kết quả kiểm định tác động phi tuyến của PTTC lên TTKT.

Kết quả kiểm định mối quan hệ giữa cấu trúc tài chính và phát triển kinh tế…………………………………………………………………………………. Kết quả kiểm định tác động của cấu trúc tài chính lên tăng trưởng kinh tế khi có ảnh hưởng của mức độ phát triển kinh tế. Kết quả kiểm định nhân quả Granger của Dumitrescu và Hurlin với sự phụ thuộc chéo dựa trên phép biến đổi Wavelet. Kết quả kiểm định mô hình PMG-NARDL.

117 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH. Hàm ý chính sách. Hạn chế và hướng nghiên cứu trong tương lai. 125 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ.

126 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 144 vi DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt 1 ARDL Autoregressive Distributed Lag Mô hình tự hồi quy phân phối trễ 2 CADF Covariate Augmented Dickey-Fuller __ 3 CD Cross-sectional Dependence Sự phụ thuộc chéo 4 CIPS Cross Sectionally Augmented IPS __ 5 CTTC __ Cấu trúc tài chính 6 DWT Discrete Wavelet Transform Phép biến đổi Wavelet rời rạc 7 GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội 8 FD-GMM First difference generalized method GMM sai phân bậc 1 of moments 9 FMOLS Fully Modified Ordinary Least Phương pháp bình phương nhỏ Square nhất hiệu chỉnh hoàn toàn 10 FSD Financial Structure Database Cơ sở dữ liệu CTTC 11 GFDD Global Financial Development Cơ sở dữ liệu PTTC toàn cầu. Database 12 GMM Generalized Method of Moments Phương pháp GMM GNP Gross National Product Tổng sản phẩm quốc dân 13 DOLS Dynamic Ordinary Least Square Phương pháp bình phương nhỏ nhất động 14 IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế 15 IPS Im – Pesaran – Shin __ 16 KNN K – Nearest Neighbour Thuật toán KNN 17 MG Mean Group Mô hình nhóm trung bình vii 18 MODWT Maximal Overlap Discrete Wavelet Phép biến đổi Wavelet rời rạc phủ Transform toàn diện 19 NARDL Nonlinear Autoregressive Mô hình tự hồi quy phân phối trễ Distributed Lag phi tuyến 20 OLS Ordinary Least Square Phương pháp bình phương nhỏ nhất 21 PARDL Panel Autoregressive Distributed Mô hình tự hồi quy phân phối trễ Lag dữ liệu bảng PMG Pooled Mean Group Mô hình nhóm trung bình gộp 22 PTTC __ Phát triển tài chính 23 SML Sasabuchi-Lind-Mehlum __ 25 TTCK __ Thị trường chứng khoán 26 TTKT __ Tăng trưởng kinh tế 27 TTTC __ Thị trường tài chính 28 WB World Bank Ngân hàng thế giới 29 WDI World Development Indicators Chỉ số phát triển thế giới viii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Tổng hợp các mô hình TTKT………………………………………………14 Bảng 2.2: Tổng hợp cơ sở lý thuyết về mối quan hệ giữa PTTC và TTKT .3: Tổng hợp cơ sở lý thuyết về mối quan hệ giữa CTTC và TTKT…………….1: Các chỉ số đo lường PTTC mới .2: Tổng hợp các biến được sử dụng trong mô hình nghiên cứu .1: Kết quả phần trăm phương sai chỉ số PTTC được giải thích bởi các thành phần PCA .2: Thống kê mô tả các biến PTTC .3: Kết quả kiểm định sự phụ thuộc chéo .4: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị dữ liệu bảng .5: Kết quả kiểm định đồng liên kết Westerlund .6: Kết quả độ trễ tối ưu cho mô hình PARDL .7: Kết quả ước lượng mô hình PARDL .8: Kết quả ước lượng mô hình PARDL đa thức bậc hai .9: Kết quả kiểm định SML .10: Kết quả kiểm định tác động của CTTC lên TTKT khi có ảnh hưởng bởi mức độ PTTC .11: Thống kê mô tả các biến theo các thang thời gian khác nhau .12: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị tại các thang thời gian khác nhau .13: Kết quả kiểm định sự phụ thuộc chéo tại các thang thời gian khác nhau .14: Kết quả kiểm định nhân quả Dumitrescu-Hurlin với sự phụ thuộc chéo tại các thang thời gian khác nhau .15: Kết quả kiểm định mô hình PMG-NARDL. 128 ix DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 3.1: Ma trận chỉ số PTTC theo IMF .2: Ma trận chỉ số PTTC mới.

54 x PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH, CẤU TRÚC TÀI CHÍNH VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TÓM TẮT Luận án phân tích tác động của PTTC lên TTKT và mối quan hệ CTTC và TTKT tại 33 quốc gia trải dài khắp các châu lục với các nền kinh tế đã phát triển, đang phát triển và mới nổi trong giai đoạn từ 2004 đến 2017. Bằng cách xây dựng bộ chỉ số PTTC mới kết hợp từ IMF và WB, luận án đã phân tích tác động đa chiều của PTTC lên TTKT với đầy đủ bốn khía cạnh là độ sâu tài chính, khả năng tiếp cận, tính hiệu quả và tính ổn định. Từ đó tìm thấy được tác động theo cả dạng hình chữ U và U ngược của từng khía cạnh của PTTC lên TTKT. Thông qua xây dựng và phát triển mô hình tăng trưởng tân cổ điển mở rộng, luận án tìm thấy được mức độ PTTC càng tăng thì CTTC dựa trên thị trường càng có tầm quan trọng hơn khi so sánh với CTTC dựa trên ngân hàng trong tác động thúc đẩy TTKT.

Luận án cũng tìm thấy được ảnh hưởng của sự phát triển ngân hàng và TTCK đến TTKT không đơn thuần chỉ là trong ngắn hạn và dài hạn mà phải dựa trên các tần số khác nhau tại các khung thời gian khác nhau. Bên cạnh đó, quan điểm chủ nghĩa cấu trúc mới được tìm thấy trong nhóm DE, ngược lại CTTC tại nhóm AE hoặc là dựa trên ngân hàng hoặc là dựa trên thị trường. Từ các kết quả về PTTC, CTTC và TTKT, luận án đưa ra một số hàm ý chính sách quan trọng liên quan đến hệ thống tài chính cũng như mục tiêu TTKT bền vững của mỗi một quốc gia, trong giai đoạn mà hệ thống tài chính thế giới đang định hình lại như hiện nay. Từ khóa: Phát triển tài chính, chỉ số phát triển tài chính, cấu trúc tài chính, tăng trưởng kinh tế, chủ nghĩa cấu trúc mới.

xi FINANCIAL DEVELOPMENT, FINANCIAL STRUCTURE AND ECONOMIC GROWTH ABSTRACT The dissertation analyzes the impact of financial development on economic growth and the relationship between financial structure and economic growth of 33 countries covering all continents with the developed and developing and emerging countries during the period 2004 - 2017.